यद्वां कार्यं महाभागौ सकलं तदिहोच्यताम्
हे भाग्यवान दोघांनो, तुम्हाला जे काही सांगायचे आहे ते सर्व इथे सांगा.
यदि कर्तुं मया शक्यं तत्करिष्ये विमृश्य च
जर मी ते करू शकले, तर विचार करून नक्कीच करीन.
यच्च कार्यं महाभागे पृष्टं तत्कथयस्व नः
हे भाग्यवती, तुम्हाला जे विचारले आहे ते आम्हाला सांगा.
यदि स्मरसि कल्याणि पूर्वेन्द्रचरितानि वै
कल्याणी, तुला पूर्वीच्या इंद्रांची कृत्ये आठवत असतील तर सांग.
तस्मात्पूर्वतरो यस्य तस्यापि प्रथमश्च यः ।। 4.107.
त्यामध्ये जो सर्वात जुना आहे आणि जो अगदी पहिला आहे, तो कोण आहे हे सांग.
तेषां पूर्वतरा ये च वेद्मि तानखिलानहम्
त्यात जे पूर्वीचे आहेत त्यातील काही मला माहीत आहेत, पण सर्व नाहीत.
मन्वंतराण्यनेकानि सृष्टीश्च त्रिदिवौकसाम्
अनेक मन्वंतरं आणि स्वर्गवासींच्या सृष्टी मला माहित आहेत.
एवमुक्त्वा ततस्ताभ्यां सुहृष्टा सांभरायणी
असे म्हणून, त्या दोघांसोबत सांभरायणी आनंदित झाली.
स्वायंभुवे यस्तु मनौ मनौ स्वारोचिषे च यः
स्वायंभुव मनु आणि स्वारोचिष मनु यांच्या काळात जो होता,
ये बभूवुर्हि देवेन्द्रास्तस्य तस्य तपस्विनी
त्या काळात जे जे देवेंद्र झाले, त्या तपस्व्याला तीने सांगितले.
कथयामास चाश्चर्यं तच्चापि कथयामि ते
तीने तो अद्भुत प्रसंग सांगायला सुरुवात केली, आणि तो मीही तुला सांगतो.
शंकुकर्णस्तदा दैत्यो बभूवात्यंतदुर्जयः इन्द्रस्यासाद्य भवनं प्रविवेश सुनिर्भयः
त्या वेळी शंकुकर्ण नावाचा दैत्य अत्यंत पराक्रमी झाला; त्याने इंद्राचे घर गाठून निर्भयपणे प्रवेश केला.
तं दृष्ट्वा सहसा प्राप्तं शक्रः शय्यातलेऽलुठत्
त्याला अचानक समोर आलेला पाहून इंद्र आपल्या पलंगावरून खाली लोळत गेला.
दानवः शक्रशयने तस्मिन्नुपविवेश ह
त्या दानवाने इंद्राच्या पलंगावर जाऊन बसला.
अथ देवाः समाजग्मुर्भयाद्द्रष्टुं सुरद्विषम् 4.107.
मग देव सगळे घाबरून त्या देवद्वेष्ट्याला पाहायला एकत्र आले.
वासुदेवोऽपि तत्रागात्तं द्रष्टुं देवकंटकम्
वासुदेवही तिथे आला, त्या देवांचा काटा पाहण्यासाठी.
धन्योऽहं कृतकृत्योहं यस्य मे गरुडध्वजः
मी धन्य आहे, माझे सर्व काही साध्य झाले, कारण गरुडध्वज माझा झाला.
ततः करे समालंब्य शयनाभ्याशमानयत्
मग त्याने त्याचा हात धरून पलंगाजवळ नेले.
ततः कृष्णस्तु सहसा गृह्य दोर्भ्यां शनैः शनैः ममार दानवेन्द्रोऽसौ बलाद्भग्नास्थिपञ्जरः
तेव्हा कृष्णाने दोन्ही हातांनी त्याला घट्ट पकडले आणि हळूहळू दानवांचा राजा मरून गेला, कारण त्याच्या हाडांचा पिंजरा जोरात तुटला.
निर्जगाम ततः शक्रः शय्यामूलादवाक्छिराः
मग इंद्र पलंगाच्या पायाशी डोकं खाली घालून बाहेर आला.
एतद्दृष्टं मया शक्र वसंत्या सुरसद्मनि
हे मी पाहिलं आहे, इंद्रा, देवांच्या महालात राहत असताना.
ततः कुतूहलपरो देवराट् तां तपस्विनीम्
मग कुतूहलाने भरलेला देवराज त्या तपस्विनी स्त्रीकडे गेला.
बभूवुरेते चरितमेतेषां वेद्मि तेन वै
मी त्यांच्या या सगळ्या कृत्यांना ओळखतो, म्हणून ते तसे झाले.
अहो सर्वव्रतानां तु ह्युपोषितमथाद्भुतम् 4.107.
वा! सर्व व्रतांमध्ये हे उपवास खरोखरच अद्भुत आहे.
एवमुक्ता ततस्तेन देवेन्द्रेण तपस्विनीं
देवेंद्राने असे सांगितल्यावर ती तपस्विनी—
मासर्क्षे ह्यच्युतो देवः प्रतिमासं सुरेश्वर
हे सुरेश्वरा, प्रत्येक महिन्याला मासार्क्षे अच्युताची पूजा होते.
तस्येयं कर्मणो व्युष्टिरच्युताराधनस्य मे
ही माझ्या अच्युतपूजेचे फळ आहे.
स्वर्गेन्द्रविभवैश्वर्यं संततिं याति चाच्युतिम्
स्वर्गाचा ऐश्वर्य, संपत्ती आणि अखंड वंश अच्युताच्या कृपेने मिळतो.
एतत्ते पूर्वदेवेन्द्रचरितं सकलं मया यथावत्कथितं देव पृच्छतस्त्रिदशेश्वर
हे देवांचा स्वामी, मागितल्यावर मी तुला पूर्वीच्या इंद्राची ही सर्व कथा सांगितली.
धर्मार्थकाममोक्षाश्च वाञ्छिता विबुधाधिप
हे विद्वानांचा अधिपती, धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष—सर्व इच्छित गोष्टी—