एतत्पुण्यं पापहरं धन्यं दुःस्वप्ननाशनम् 4.102.
हे पुण्य, पाप नष्ट करणारे, भाग्यवंत करणारे आणि वाईट स्वप्नांचा नाश करणारे आहे.
स्मृत्यर्थवेदजननीं सहशंभुजायां संपूजयेदिह त्रिरात्रकृतोपवासा
स्मरणासाठी, वेदांची जननी आणि शंभूची पत्नी यांची येथे, तीन रात्र उपवास करून, पूजा करावी.
इति श्रीभविष्ये महापुराणे उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे वटसावित्रीव्रतवर्णनं नाम द्व्यधिकशततमोऽध्यायः
श्रीभविष्य महापुराणातील उत्तर पर्वात, श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात, 'वटसावित्री व्रताचे वर्णन' नावाचा एकशे दुसरा अध्याय येथे संपला.
कार्तिककृत्तिकाव्रतवर्णनम् नाम्ना कलिंगभद्रेति रूपलावण्यसंयुता
कार्तिक-कृत्तिका व्रताचे वर्णन: तिचे नाव कलिंगभद्रा असून, ती रूप आणि सौंदर्याने युक्त आहे.
तुंगस्तनी पद्मनेत्रा हंसनागेन्द्रगामिनी
तिची उन्नत स्तने, कमळासारखी डोळे, आणि ती हंस व गजराजासारखी चालते.
धनरत्नैश्च संपूर्णा मध्यदेशे वृषस्थले कलिङ्गभद्रा ललिता महादेवी गुणान्विता
धनरत्नांनी परिपूर्ण, मध्यदेशातील वृषस्थळ येथे, कलिंगभद्रा ही ललित, गुणवान महादेवी आहे.
महाप्रसादं मन्वाना बहुमानपुरस्सरम्
ती महाप्रसाद मोठ्या आदराने मान्य करत होती.
त्यागसंभोगसौभाग्ये द्वितीया नैव तादृशी
त्याग, भोग आणि सौभाग्यात तिच्यासारखी दुसरी कोणी नव्हती.
यथा च कार्त्तिके मासि गृहीतं क्षत्त्रयाव्रतम् पारितं च तया सर्वं किंचिन्मात्रं तु वर्तते
कार्तिक महिन्यात तिने क्षत्रिय व्रत घेतले, ते तिने जवळजवळ पूर्ण केले, फक्त थोडेसे बाकी राहिले.
पारणेपारणे वापि पुराणज्ञे द्विजोत्तमे
उपवास सोडताना किंवा नंतर, पुराण जाणणाऱ्या श्रेष्ठ ब्राह्मणासमोर—
कदाचिदर्धरात्रे तु सुप्ता भर्त्रा सहैव सा
एकदा मध्यरात्री, ती आपल्या पतीसोबत झोपली होती.
तेन दोषेण सा बाला अजायोनौ ह्यजायत
त्या दोषामुळे, ती तरुणी शेळीच्या पोटी जन्माला आली.
पूर्वाभ्यासेन तेनैव गृहीतं कृत्तिकाव्रतम् 4.103.
पूर्वीच्या सवयीमुळे, तिने कृत्तिका व्रत पुन्हा घेतले.
परक्षेत्रेण गच्छंती अजा सस्यावमर्द्दनी
दुसऱ्या शेतात जाताना, ती शेळी पिके नष्ट करणारी ठरली.
दृष्टात्रिणा महाभागा पूर्वजातिस्मरेण सा
ती महाभाग्यवती अत्रीला दिसली, कारण तिला आपल्या पूर्वजन्माची आठवण होती.
मोक्षिता बदरीबद्धा चरंती कृत्तिकाव्रतम्
बदरी येथे बंधनातून मुक्त झाल्यावर, ती कृतिका व्रत पाळत भटकू लागली.
संप्राप्य बदरीपत्रं पीत्वा पुष्करिणी पयः तस्यै योगं ततो दत्त्वा जगामात्रिस्तपोवनम्
बदरीचे पान मिळवून, पुष्करिणीचे पाणी पिऊन, अत्रीने तिला योग दिला आणि मग तो तपोवनात गेला.
सापि योगेश्वरी भूत्वा निंदित्वा जन्म चात्मनः ऋषेर्बभूव दुहिता ह्यहल्यागर्भसुन्दरी
ती योगेश्वरी झाली, आपल्या जन्माचा निषेध केला आणि अहल्या यांच्या गर्भातून सुंदर ऋषीची कन्या झाली.
योगलक्ष्मीति नाम्ना सा कन्या गुणगणैर्युता तपोधनाय दांताय नित्यं सहचरी बभौ
योगलक्ष्मी नावाची ती कन्या, अनेक गुणांनी युक्त होती, नेहमीच संयमी आणि तपस्वीच्या सोबतीने तेजस्वी दिसत होती.
ब्राह्मलक्ष्म्या दीप्यमाना साक्षाद्वेदस्मृतिर्यथा
ब्रह्मलक्ष्मीच्या तेजाने उजळलेली ती, जणू वेद आणि स्मृती यांचा साक्षात स्वरूप होती.
गौरी राज्ञी तथा लक्ष्मीर्गायत्री चोत्तमा सती
गौरी राणी, लक्ष्मी आणि गायत्री — या सगळ्याच श्रेष्ठ आणि सती स्त्रिया.
पितृदेवमनुष्याणां नित्यं शुश्रूषणे रता
ती नेहमी पितर, देव आणि माणसांची सेवा करण्यात रमलेली होती.
भक्त्या भिक्षां प्रयच्छंती ब्राह्मणानामनिंदिता 4.103.
ती भक्तीने ब्राह्मणांना भीक देत असे आणि कधीही निंदा झाली नाही.
योगलक्ष्मि महाभागे वर्तंते कति कृत्तिकाः षड्वर्तंते महायोगिन्नेका परवशे स्थिता
योगलक्ष्मी, हे महाभाग्यवती, किती कृतिका आहेत? सहा कृतिका आहेत, एकीवर दुसरीची सत्ता आहे.
तच्छ्रुत्वास्यै भगवता सकारुण्येन चेतसा
हे ऐकून, भगवंताने करुणेने तिच्याशी संवाद साधला.
इह भुक्त्वा चिरं भोगान्पुत्रपौत्रश्रिया वृता
इथे तिने दीर्घकाळ सुख उपभोगले, मुलं, नातवंडं आणि समृद्धीने वेढलेली होती.
युधिष्ठिर उवाच कीदृशं तद्व्रतं कृष्ण मंत्रश्चापि जनार्दन
युधिष्ठिर म्हणाला: कृष्णा, ते व्रत कसे आहे आणि मंत्र काय आहे, जनार्दना?
यदा स्यात्सोमवारेण सा महाकार्तिकी स्मृता
जेव्हा सोमवारी येते, तेव्हा ती महाकर्तिकी म्हणून ओळखली जाते.
ईदृशी बहुभिर्वर्षैर्बहुपुण्यैश्च लभ्यते
अशी संधी अनेक वर्षांनी आणि पुष्कळ पुण्य केल्यावरच मिळते.
अन्यापि कार्तिकी पार्थ समुपोष्य विधानतः
पार्था, दुसरी कर्तिकीही नियमाप्रमाणे पाळता येते.