क्षीणायुरेष ते भर्ता तं नयामि पतिव्रते 4.102.
तुझ्या पतीचं आयुष्य संपलं आहे; हे पतिव्रते, मी त्याला आता घेऊन जातो.
एवमुक्त्वा सत्यवतः शरीरात्पाशसंचयैः अथ प्रयातुमारेभे पंथानं पितृसेवितम्
असं सांगून, त्याने सत्यवतीच्या शरीरातून पाश गोळा केले आणि पितरांनी चाललेल्या मार्गावर निघाला.
सावित्र्यपि वरारोहा पृष्ठतोऽ नुजगाम ह
सावित्रीसुद्धा तेजस्वी रूपाची, त्याच्या मागून चालू लागली.
निवर्त गच्छ सावित्रि स्वगृहे त्वमिहागता
सावित्री, परत जा; तू इथपर्यंत आलीस, आता आपल्या घरी परत जा.
भर्तारमनुगच्छंति यास्तासां न श्रमादयः
ज्या स्त्रिया आपल्या पतीचा पाठलाग करतात, त्यांना थकवा किंवा दुःख लागत नाही.
सतां संतो गतिर्नान्या स्त्रीणां भर्ता सदा गतिः
सज्जनांसाठी दुसरा मार्ग नाही; स्त्रियांसाठी पतीच नेहमीचा आधार असतो.
सर्वेषामेव जंतूनां स्थानमस्ति महीतलम्
सर्व जीवांसाठी पृथ्वीच शेवटीचं ठिकाण आहे.
एवमन्यैश्च विविधैर्वाक्यैर्द्धर्मार्थसंहितैः
अशा अनेक धर्मयुक्त आणि अर्थपूर्ण वचनांनी—
तुष्टोऽस्मि तव भद्रं ते वरं वरय भामिनि
मी तुझ्यावर खूष आहे; तुझं कल्याण होवो. हे सुंदर स्त्री, एखादी वर माग.
चक्षुःप्राप्तिस्तथा राज्यं श्वसु रस्य महात्मनः
दृष्टी परत मिळावी, राज्य मिळावं आणि तुझ्या सासऱ्याचं मोठेपण टिकावं—
जीवितं च तथा भर्तुधर्मसिद्धिश्च शाश्वती 4.102.
तसंच तुझ्या पतीचं आयुष्य आणि त्याच्या धर्माचं चिरंतन फळ मिळावं.
अथ भर्तारमासाद्य सावित्री हृष्टमानसा
मग पती परत मिळाल्यावर सावित्रीच्या मनात आनंद भरून गेला.
भाद्रस्य पौर्णमास्यां तु यथा चीर्णं व्रतं त्विदम्
भाद्र महिन्यात पौर्णिमेला जसं हे व्रत केलं गेलं—
तस्मिन्भाद्रपदे मासि सिद्धान्नं तस्य कीदृशम्
त्या भाद्रपद महिन्यात, सिद्ध झालेल्यांसाठी कोणतं अन्न योग्य आहे?
का देवता व्रते तस्मिन्ब्रूहि कामं प्रति प्रभो
या व्रतात कोणती देवता पूजली जाते? प्रभो, माझ्या इच्छेबद्दल सांग.
श्रूयतां पांडवश्रेष्ठ सावित्रीव्रतमादरात्
हे पांडवश्रेष्ठ, सावित्री व्रताबद्दल लक्षपूर्वक ऐक.
त्रयोदश्यां भाद्रपदे दंतधावनपूर्वकम्
भाद्रपदाच्या त्रयोदशीला, दात घासून—
अशक्त्या तु त्रयोदश्यां नक्तं कुर्याज्जितेन्द्रियः
शक्य नसेल तर, त्रयोदशीच्या दिवशी, इंद्रियांवर विजय मिळवलेल्याने रात्री उपवास करावा.
नित्यं स्नात्वा महानद्यां तडागे चाथ निर्झरे
दररोज एखाद्या मोठ्या नदीत, तळ्यात किंवा झऱ्यात स्नान करावे.
गृहीत्वा तिलकान्पात्रे प्रस्थमात्रं युधिष्ठिर
युधिष्ठिरा, एका भांड्यात एक प्रस्थ तिळ घ्यावेत.
ततो वंशमये पात्रे वस्त्रयुग्मेन वेष्टयेत् 4.102.
मग ते तिळ बांबूच्या भांड्यात ठेवून दोन वस्त्रांनी गुंडाळावेत.
सौवर्णी मृन्मयीं वापि स्वशक्त्या रौप्यनिर्मिताम्
ते भांडे सोन्याचे, मातीचे किंवा आपल्या सामर्थ्यानुसार चांदीचे असू शकते.
सावित्रीं ब्रह्मणा सार्द्धमेवं भक्त्या प्रपूजयेत्
मग भक्तीभावाने सावित्री आणि ब्रह्मा यांची एकत्र पूजा करावी.
पूर्णैः कोशातकैर्भक्ष्यैः कूष्मांडैः कर्कटीफलैः
पिकलेले कोशातकी फळ, खाण्याचे पदार्थ, कुम्हडा आणि कारळ्याची फळे याने पूजा करावी.
जंबूजंबीरनारंगैः कर्कटैः पनसैस्तथा
जांभूळ, लिंबू, संत्री, कारळे आणि फणस यांचाही समावेश करावा.
विरूढैः सप्तधान्यैश्च वंशपात्रे प्रकल्पितैः
बांबूच्या भांड्यात उगवलेली सात धान्ये नीट मांडावीत.
अवतारवतीत्येवं सावित्री ब्रह्मणः प्रिया इतरेषां पुराणोक्तमंत्रोऽत्र समुदाहृतः
सावित्री, जी ब्रह्माची प्रिय आहे, तिला अवतारवती म्हणतात; येथे जो मंत्र सांगितला आहे तो पुराणांमध्ये दिला आहे.
ॐकारपूर्वके देवि वीणापुस्तक धारिणि
ॐकाराने सुरू होणारी, वीणा आणि पुस्तक हातात असलेली देवी,
एवं संपूज्य विधिवज्जागरं कारयेत्ततः
अशा प्रकारे विधिपूर्वक पूजा करून मग रात्रभर जागरण करावे.
नृत्यहासैर्नयेद्रात्रिं पृष्ठतश्च कथानकैः यावत्प्रभातसमयं गीत्या भावरसैः समम्
रात्रभर नृत्य, हसणे, गाणी, कथा आणि भावपूर्ण गीते याने वेळ घालवावा, आणि प्रभातपर्यंत जागरण करावे.