सकृत्प्रदीयते कन्या त्रीण्येतानि सकृत्सकृत्
कन्या एकदाच दिली जाते; ही तीनही गोष्टी एकदाच, एकदाच घडतात.
दीर्घायुरथ वाल्पायुः सगुणो निर्गुणोऽपि वा 4.102.
तो दीर्घायुषी असो वा अल्पायुषी, गुणी असो वा गुण नसलेला असो.
मनसा निश्चयं कृत्वा ततो वाचाऽभिधीयते
मनात ठाम निर्धार करून मग तो शब्दांनी बोलला जातो.
अविघ्नमग्रे सावित्र्याः प्रदाने दुहितुस्तव
सावित्री या तुझ्या मुलीचं दान करताना सुरुवातीला काहीही अडथळा येऊ नये.
एवमुक्त्वा समुत्पत्य नारदस्त्रिदिवं गतः शुभे मुहूर्ते पार्श्वस्थैर्ब्राह्मणैर्वेदपारगैः
असं म्हणून नारद उठले आणि शुभ मुहूर्तावर, वेदांमध्ये पारंगत असलेल्या ब्राह्मणांसह, स्वर्गात गेले.
सावित्र्यपि वरं लब्ध्वा भर्तारं मनसेप्सितम्
सावित्रीलाही आपल्या मनात ज्याला नवरा म्हणून निवडलं होतं, तोच पती मिळाला.
एवं तत्राश्रमे तेषां वसतां प्रीतिपूर्वकम्
त्या आश्रमात सगळेजण प्रेमाने एकत्र राहत होते.
सावित्र्यास्तप्यमानायास्तिष्ठंत्याश्च दिवानिशम्
सावित्री कष्ट सहन करत, दिवस-रात्र खंबीरपणे तशीच राहिली.
ततः काले बहुतिथे व्यतिक्रांते कदाचन प्रोष्ठपदे सिते पक्षे द्वादश्यां रजनीमुखे
अशा रीतीने बरीच वर्षं गेल्यावर, एकदा, भाद्रपद महिन्यातल्या शुक्ल पक्षातील द्वादशीच्या रात्रीच्या सुरुवातीला—
गणयन्ती च सावित्री नारदोक्तं वचो हृदि
सावित्री नारदांनी सांगितलेले शब्द मनात ठेवून दिवसांची मोजणी करत होती.
ततस्त्रिरात्रं निर्वर्त्य स्नात्वा संतर्प्य देवताः श्वश्रूश्वशुरयोः पादौ ववंदे चारुहासिनी
तीन रात्रांचं व्रत पूर्ण करून, स्नान करून, देवतांना तर्पण दिल्यावर, सुंदर हास्य असलेल्या तिने आपल्या सासू-सासऱ्यांच्या पायांना वंदन केलं.
अथ प्रतस्थे परशुं गृहीत्वा सत्यवान्वनम् 4.102.
मग सत्यवान कुऱ्हाड घेऊन जंगलात निघाला.
ततोऽवदत्स भर्ता तां पृच्छस्व श्वशुरौ निजौ
मग तिच्या नवऱ्याने तिला सांगितलं, 'आपल्या सासू-सासऱ्यांना विचार.'
श्वशुराववदतां च न गंतव्यं त्वयानघे
सासू-सासऱ्यांनी म्हणाले, 'तू जाऊ नकोस, निष्पापे.'
भूयो भावेन सा प्रोचे द्रष्टव्यं काननं मया
पण ती पुन्हा ठामपणे म्हणाली, 'मला जंगल पाहायलाच हवं.'
ततो गृहीत्वा तरसा फलपुष्पसमित्कुशान्
मग तिने पटकन फळं, फुलं, समिधा आणि कुशा गोळा केली.
अथ पाटयतः काष्ठं जाता शिरसि वेदना
मग जेव्हा तो लाकूड फाडत होता, त्याच्या डोक्यात वेदना झाली.
विश्रमस्व महाबाहो सावित्री प्राह दुःखिता
सावित्री दुःखी होऊन म्हणाली, 'महाबाहू, थोडा विश्रांती घे.'
यावदुत्संगके कृत्वा शिर आस्ते महीतले किरीटिनं पीतवस्त्रं साक्षात्सूर्यमिवोदितम्
तो तिच्या मांडीवर डोकं ठेवून जमिनीवर झोपला असता, तिने मुकुट घातलेला, पिवळे वस्त्र परिधान केलेला, अगदी उगवत्या सूर्यासारखा एक पुरुष पाहिला.
तमुवाचाथ सावित्री प्रणम्य मधुपिंगलम्
मग सावित्रीने त्या मधुपिंगल डोळ्यांच्या पुरुषाला वाकून नम्रतेने बोलली.
क्षीणायुरेष ते भर्ता तं नयामि पतिव्रते 4.102.
तुझ्या पतीचं आयुष्य संपलं आहे; हे पतिव्रते, मी त्याला आता घेऊन जातो.
एवमुक्त्वा सत्यवतः शरीरात्पाशसंचयैः अथ प्रयातुमारेभे पंथानं पितृसेवितम्
असं सांगून, त्याने सत्यवतीच्या शरीरातून पाश गोळा केले आणि पितरांनी चाललेल्या मार्गावर निघाला.
सावित्र्यपि वरारोहा पृष्ठतोऽ नुजगाम ह
सावित्रीसुद्धा तेजस्वी रूपाची, त्याच्या मागून चालू लागली.
निवर्त गच्छ सावित्रि स्वगृहे त्वमिहागता
सावित्री, परत जा; तू इथपर्यंत आलीस, आता आपल्या घरी परत जा.
भर्तारमनुगच्छंति यास्तासां न श्रमादयः
ज्या स्त्रिया आपल्या पतीचा पाठलाग करतात, त्यांना थकवा किंवा दुःख लागत नाही.
सतां संतो गतिर्नान्या स्त्रीणां भर्ता सदा गतिः
सज्जनांसाठी दुसरा मार्ग नाही; स्त्रियांसाठी पतीच नेहमीचा आधार असतो.
सर्वेषामेव जंतूनां स्थानमस्ति महीतलम्
सर्व जीवांसाठी पृथ्वीच शेवटीचं ठिकाण आहे.
एवमन्यैश्च विविधैर्वाक्यैर्द्धर्मार्थसंहितैः
अशा अनेक धर्मयुक्त आणि अर्थपूर्ण वचनांनी—
तुष्टोऽस्मि तव भद्रं ते वरं वरय भामिनि
मी तुझ्यावर खूष आहे; तुझं कल्याण होवो. हे सुंदर स्त्री, एखादी वर माग.
चक्षुःप्राप्तिस्तथा राज्यं श्वसु रस्य महात्मनः
दृष्टी परत मिळावी, राज्य मिळावं आणि तुझ्या सासऱ्याचं मोठेपण टिकावं—