सावित्रीत्येव नामास्याश्चक्रुर्विप्रास्तथा पिता सावित्री सुकुमाराङ्गी यौवनस्था बभूव ह
ब्राह्मणांनी आणि तिच्या वडिलांनी तिचे नाव सावित्री ठेवले; सावित्री कोमल अंगांची आणि तारुण्यात पदार्पण करणारी होती.
तां सुमध्यां पृथुश्रोणीं प्रतिमां काञ्चनीमिव 4.102.
ती सडपातळ कंबर आणि भरघोस नितंब असलेली, जणू सोन्याच्या मूर्तीप्रमाणे भासत होती.
सा तु पद्मपलाशाक्षी प्रज्वलंतीव तेजसा
ती कमळाच्या पाकळ्यांसारख्या डोळ्यांची, तेजाने उजळणारी होती.
अथोपोष्य शिरःस्नाता देवतामभिगम्य सा
नंतर उपवास करून, डोके धुऊन, तिने देवतेची पूजा केली.
तेभ्यः सुमनसः शेषाः प्रतिगृह्य नृपात्मजा
त्यांच्याकडून उरलेली फुले राजकन्येने घेतली.
सोभिवाद्य पितुः पादौ शेषान्पूर्वं निवेद्य च
तिने वडिलांना आदराने नमस्कार करून आधी उरलेली फुले त्यांना दिली.
तां दृष्ट्वा यौवनं प्राप्तां स्वच्छां तां देवरूपिणीम्
ती तरुण वयात आलेली, निर्मळ आणि देवतेसारखी दिसत होती, हे पाहून
युक्तः प्रदानकालोऽस्यास्तेन कश्चिद्वृणोत्विमाम्
आता हिच्या विवाहाचा योग्य काळ आला आहे; कुणीतरी तिला निवडावे.
देवादीनां यथा वाच्यो न लब्धेयं तथा कुरु
देवतांसारख्या इतरांसमोर जसे सांगायचे तसे, जर ती मिळाली नाही तर तसेच कर.
पितुर्गृहे तु या कन्या रजः पश्यत्यसंस्कृता
वडिलांच्या घरी जी कन्या रजस्वला होते पण अजून विधी झालेला नसतो,
अतोर्थं प्रेषयामीति कुरु पुत्रि स्वयंवरम्
या कामासाठी मी तुला पाठवतो; मुली, तू स्वयंवर भरव.
एवमस्त्विति सावित्री प्रोक्ता तस्माद्विनिर्ययौ 4.102.
'तसेच होवो' असे सावित्री म्हणाली आणि तिथून बाहेर गेली.
मान्यानामत्र वृद्धानां कृत्वा पादाभिषेचनम्
तेथे वडीलधाऱ्यांचे पाय धुऊन त्यांना मान दिली.
आजगाम पुनर्वेश्म सावित्री सह मंत्रिभिः
सावित्री मंत्र्यांसोबत पुन्हा घरात परत आली.
आसीनमासने विप्रं प्रणम्य स्मितभाषिणी
ती हसत, गोड बोलत, आसनावर बसलेल्या ऋषींना वंदन केली.
द्युमत्सेन इति ख्यातो देवदत्तो बभूव सः
तो द्युमत्सेन नावाने प्रसिद्ध झाला आणि त्याला देवदत्त असेही म्हणत.
अहो बत महत्कष्टं सावित्र्या नृपतेः कृतम्
अहो, सावित्रीने राजासाठी किती मोठे कष्ट घेतले!
सत्यं वदत्यस्य पिता सत्यं माता प्रभाषते
तिचे वडील सत्य बोलतात, तिची आईही सत्य सांगते.
एको दोषोऽस्ति नान्योऽस्य सोऽद्यप्रभृति सत्यवाक्
त्याच्यात एकच दोष आहे, दुसरा नाही; आजपासून तो नेहमी सत्य बोलेल.
नारदस्य वचः श्रुत्वा तनयां प्राह पार्थिवः संवत्सरेण सोल्पायुर्देहत्यागं करिष्यति
नारदाचे शब्द ऐकून राजाने मुलीला सांगितले, 'एका वर्षात, थोडे आयुष्य उरलेले असताना, तो शरीर सोडेल.'
सकृत्प्रदीयते कन्या त्रीण्येतानि सकृत्सकृत्
कन्या एकदाच दिली जाते; ही तीनही गोष्टी एकदाच, एकदाच घडतात.
दीर्घायुरथ वाल्पायुः सगुणो निर्गुणोऽपि वा 4.102.
तो दीर्घायुषी असो वा अल्पायुषी, गुणी असो वा गुण नसलेला असो.
मनसा निश्चयं कृत्वा ततो वाचाऽभिधीयते
मनात ठाम निर्धार करून मग तो शब्दांनी बोलला जातो.
अविघ्नमग्रे सावित्र्याः प्रदाने दुहितुस्तव
सावित्री या तुझ्या मुलीचं दान करताना सुरुवातीला काहीही अडथळा येऊ नये.
एवमुक्त्वा समुत्पत्य नारदस्त्रिदिवं गतः शुभे मुहूर्ते पार्श्वस्थैर्ब्राह्मणैर्वेदपारगैः
असं म्हणून नारद उठले आणि शुभ मुहूर्तावर, वेदांमध्ये पारंगत असलेल्या ब्राह्मणांसह, स्वर्गात गेले.
सावित्र्यपि वरं लब्ध्वा भर्तारं मनसेप्सितम्
सावित्रीलाही आपल्या मनात ज्याला नवरा म्हणून निवडलं होतं, तोच पती मिळाला.
एवं तत्राश्रमे तेषां वसतां प्रीतिपूर्वकम्
त्या आश्रमात सगळेजण प्रेमाने एकत्र राहत होते.
सावित्र्यास्तप्यमानायास्तिष्ठंत्याश्च दिवानिशम्
सावित्री कष्ट सहन करत, दिवस-रात्र खंबीरपणे तशीच राहिली.
ततः काले बहुतिथे व्यतिक्रांते कदाचन प्रोष्ठपदे सिते पक्षे द्वादश्यां रजनीमुखे
अशा रीतीने बरीच वर्षं गेल्यावर, एकदा, भाद्रपद महिन्यातल्या शुक्ल पक्षातील द्वादशीच्या रात्रीच्या सुरुवातीला—
गणयन्ती च सावित्री नारदोक्तं वचो हृदि
सावित्री नारदांनी सांगितलेले शब्द मनात ठेवून दिवसांची मोजणी करत होती.