कथमद्य निशानाथ ह्यनंगेनासि पीडितः परवत्यस्मि भद्रं ते न गम्यास्मि बुधोत्तम
हे रात्रीचे स्वामी, तुला आज कामाने का त्रास दिला आहे? मी दुसऱ्याच्या भक्तीत आहे; तुझं कल्याण होवो, हे श्रेष्ठ बुद्धीमान, मी तुझ्यासाठी योग्य नाही.
एवमुक्तस्तथा चासौ न चैतत्कृतवांस्ततः
अशी सांगितल्यावर, त्यानेही तसं काही केलं नाही.
बृहस्पतिस्तु तां ज्ञात्वा स तं सोममगर्हयत्
मग बृहस्पतीने तिचं खरं समजून सोमाचा निषेध केला.
एवं चिरेण विज्ञाय बृहस्पतिरुदारधीः
अशा प्रकारे, खूप काळाने, उदार बुद्धी असलेल्या बृहस्पतीने सर्व सत्य जाणलं.
आचख्यौ सर्वमिन्द्राय सोमस्येदं विचेष्टितम्
त्याने सोमाच्या सर्व कृत्यांची माहिती इंद्राला सांगितली.
न सोमो गणयामास ततोऽबुध्यत देवराट्
पण सोमाने काहीच लक्ष दिलं नाही, आणि मग देवांचा राजा जागरूक झाला.
तच्छ्रुत्वा देवगंधर्वाः क्रोधान्धाः क्षुब्धमानसाः
हे ऐकून, देव आणि गंधर्व रागाने आंधळे होऊन अस्वस्थ झाले.
सोमोऽपि देवान्सोद्योगाञ्ज्ञात्वा सुकृतनिश्चयान्
सोमाने जाणलं की देव युद्धासाठी सज्ज आणि ठाम आहेत—
आरुह्य च रथश्रेष्ठं युद्धायैव मनो दधे 4.99.
मग त्याने उत्तम रथावर बसून आपलं मन फक्त युद्धावर केंद्रित केलं.
कौणपैः क्ष्मासुरैः शूलैर्देवदानवदारणम् । बभंज देवान्सेन्द्रांश्च हेमवृष्ट्या क्षपाकरः
कौणप आणि पृथ्वीवरील असुरांनी भाले घेऊन देव आणि इंद्राच्या सैन्याचा नाश केला, आणि रात्रीचा स्वामी सोन्याचा पाऊस पाडू लागला.
स जित्वा देवगन्धर्वान्सोमो राजन्यसत्तम
सोमाने, राजांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, देव आणि गंधर्वांना जिंकले.
देवाश्च निर्जितास्तेन सोमेनामिततेजसा
सोमाच्या अमाप तेजामुळे देव पराभूत झाले.
इन्द्रः सर्वं समाचख्यौ सोमस्येदृग्विचेष्टितम् गृहीत्वा चायुधं श्रेष्ठं युद्धायैव मनो दधे
इंद्राने सोमाची सर्व कृत्यं सांगितली आणि उत्तम शस्त्र घेऊन आपलं मन फक्त युद्धावर केंद्रित केलं.
प्रकर्तुं सुमहद्युद्धं चक्रशार्ङ्गगदा धरः
त्याने चक्र, धनुष्य आणि गदा घेतली आणि मोठ्या भयंकर युद्धासाठी तयारी केली.
विष्णुं विदित्वा संप्राप्तं सोमो दैत्यगणैः सह
सोमाने जाणलं की विष्णू दैत्यांच्या सैन्यासह आला आहे—
स जित्वा देवसंघातं सेंद्रं वायुपुरस्सरम्
त्याने इंद्र आणि वायू यांच्या नेतृत्वाखालील देवांचा समूह जिंकला.
यदा नासावुपरमेद्युद्धाय सह विष्णुना
जेव्हा नाक युद्धासाठी विष्णूच्या सोबत उचलत नाही,
अथाह ब्रह्मा देवेशमजितं विष्णुमव्ययम्
तेव्हा ब्रह्मा देवांचा स्वामी, अजिंक्य आणि अविनाशी विष्णूला म्हणाले,
नास्ति वध्यं त्रिभुवने चक्रस्यास्य तवानघ 4.99.
हे निष्पापा, तुझ्या या चक्राने तिन्ही लोकांत मारण्यासारखे काहीच उरलेले नाही.
तस्माद्यद्युज्यते देवकार्येऽस्मिंस्तद्विधीयताम्
म्हणून, हे देवकार्य असल्यास, ते तसेच घडू द्या.
सिनीवाली कुहूर्नाम तस्यां नष्टः क्षपाकरः
सिनीवाळी आणि कुहू ही त्याची नावे आहेत; तिच्यात रात्र घालवणारा हरवला आहे.
राकां चानुमतिं प्राप्य वृद्धिरस्य भविष्यति ब्राह्मणैर्हव्यकव्यानि देवेभ्यः प्रापयिष्यति
राका आणि अनुमती मिळवल्यावर त्याची वाढ होईल; तो ब्राह्मणांच्या हविर्कव्य देवांपर्यंत पोचवेल.
वृद्धिः कृष्णेन चैवास्य न च जातस्य भूयसी
त्याची वाढ कृष्णामुळे होईल, पण जी झाली आहे त्याहून जास्त होणार नाही.
अमोघस्य न मोघत्वं भविष्यति कदाचन
जो अमोघ आहे, त्याला कधीच अपयश येणार नाही.
सुदर्शनस्य च प्रीतिरेवमेव भविष्यति
आणि सुदर्शनाची प्रीती अशीच राहील.
ब्रह्मा प्रोवाच सोमं तु विनीतवदुपस्थितम्
ब्रह्मा सोमाला म्हणाले, जो नम्रतेने समोर आला होता,
स तथोक्तः समानीय ददौ तारां बृहस्पतेः
त्याने तसे ऐकून तारा आणली आणि ती बृहस्पतीला दिली.
अस्यां गर्भो मदीयोऽयं यदपत्यं ममैव तत्
तिच्यात जो गर्भ आहे तो माझाच आहे; जे मूल जन्मेल ते माझेच आहे.
क्षेत्रे मदीये चोत्पन्नस्तस्मात्स मम पुत्रकः 4.99.
माझ्या क्षेत्रात जन्मले म्हणून तो माझा मुलगा आहे.
उप्तं वाताहृतं बीजं यस्य क्षेत्रे प्ररोहति
जे बी पेरले जाते आणि वाऱ्याने नेले जाते, ते कुणाच्या क्षेत्रात उगवते?