यथा भेदं न पश्यामि शिवविष्ण्वर्कपद्मजाम्
माझ्या दृष्टीने शंकर, विष्णु, सूर्य आणि कमलातून जन्मलेले ब्रह्मा — यांच्यात काहीच फरक नाही.
इत्युच्चार्य च तत्सर्वमलंकृत्य विभूषणैः अशक्तस्तु फलान्येव यथोक्तानि विधानतः
असं म्हणून, सर्व काही दागिन्यांनी सजवलं पाहिजे; पण जर ते शक्य नसेल, तर नियमाप्रमाणे फक्त फळं द्यावीत.
तथोदकुंभसहितौ शिवधर्मौ च कांचनौ अन्यानपि यथा शक्त्या भोजयेद्द्विजपुङ्गवान् ।। 4.98.
त्याचप्रमाणे, पाण्याचा कलश आणि सोन्याचे शिवधर्म यांसह, आपल्या सामर्थ्यानुसार इतर श्रेष्ठ ब्राह्मणांनाही जेवू घालावं.
न शक्नोति विहातुं चेत्सर्वाण्यपि फलान्युत
कोणी सोडू शकत नसेल, तर त्याला सर्व फळं मिळत नाहीत.
एतत्त्यागव्रतानां तु गवे वैष्णवयोगिनाम् नारीभिश्च यथाशक्त्या कर्तव्यं राजसत्तम
राजन, हे त्यागव्रत गायींनी, वैष्णव योगींनी आणि स्त्रियांनी आपल्या शक्तीनुसार करावं.
नैतस्मादपरं किञ्चिदिह लोके परत्र च
या गोष्टीशिवाय या जगात किंवा पुढच्या जन्मात दुसरं काहीच नाही.
सौवर्णरौप्यताम्रेषु यावंतः परमाणवः तावद्युगसहस्राणि रुद्रलोके महीयते
सोनं, चांदी आणि तांब्यात जितके कण आहेत, तितक्या युगसहस्त्र काळ रुद्रलोकात मान मिळतो.
एतत्समस्तकलुषापहरं जनानामाजीवनाय मनुजेश्वर सर्वदा स्यात्
मनुष्याधिपती, हे सर्व पाप दूर करणारे असून, लोकांच्या संपूर्ण आयुष्यासाठी नेहमीच उपयोगी पडते.
यो वा शृणोति पुरुषोल्पधनो नरो वा यो ब्राह्मणस्तु भवनेषु च धार्मिकाणाम्
कोणताही मनुष्य, गरीब असो वा ब्राह्मण, किंवा धर्मशील लोकांच्या घरी असो — जो हे ऐकतो,
पौर्णमासीव्रतवर्णनम् पूर्णमासो भवेद्यस्यां पौर्णमासी ततः स्मृता
पौर्णिमाव्रताचं वर्णन — ज्या दिवशी चंद्र पूर्ण असतो, तीच पौर्णिमा म्हणून ओळखली जाते.
पौर्णमास्यां च संजातः संग्रामो जयलक्षणः
आणि पौर्णिमेच्या दिवशी विजयचिन्ह असलेला एक युद्ध घडलं.
तारायां चन्द्रमाः सक्तस्तस्या भर्ता बृहस्पतिः
तारा हिच्याशी चंद्राचं आकर्षण झालं, आणि तिचा पती बृहस्पती आहे.
तारा कस्य सुता कस्मात्स क्रुद्धः ससुरारिहा
तारा कोणाची मुलगी आहे, आणि कुणामुळे ती देवदुश्मनांचा नाश करणाऱ्याबरोबर रागावली?
तां बृहस्पतये प्रादात्पृथिव्यामेकसुंदरीम्
ती पृथ्वीवरील सर्वात सुंदर स्त्री बृहस्पतीला दिली गेली.
देवाचार्याय सा भार्या त्वनिर्देश्या तथाविधा
ती देवगुरु बृहस्पतीची पत्नी झाली, आणि तिचं स्वरूप वर्णन करता येणार नाही असं होतं.
बृहस्पतिं पर्यचरद्यथा चान्याः स्त्रियः क्वचित्
तिने बृहस्पतीची सेवा केली, जशी इतर स्त्रिया कधी कधी आपल्या पतीची करतात.
शीतांशुर्दर्शनादेव कामस्य वशमीयिवान्
चंद्राने तिला पाहिल्यावर, तो कामाच्या वश झाला.
इंगिताकारकुशला तारा सोमस्य चेष्टितम्
हावभाव आणि संकेत समजण्यात पटाईत असलेल्या ताराने, सोमाचं मन जाणलं.
मुनेरंगिरसः पुत्रस्त्वं च सौम्योऽसि सोमराट् सह सौम्येन यो योगस्तव सिद्धोऽ द्भुतो महान् ।। 4.99.
हे सौम्य, तू अंगिरस ऋषीचा पुत्र आहेस आणि सोमाचा राजा आहेस. तुझा सौम्याशी झालेला संग अद्भुत आणि महान आहे, आणि तो पूर्णपणे साध्य झाला आहे.
अंगिरास्त्वां किल पुरा ससुरासुरराक्षसैः
खरं तर, अंगिरसाने पूर्वी देव, असुर आणि राक्षसांसह—
कथमद्य निशानाथ ह्यनंगेनासि पीडितः परवत्यस्मि भद्रं ते न गम्यास्मि बुधोत्तम
हे रात्रीचे स्वामी, तुला आज कामाने का त्रास दिला आहे? मी दुसऱ्याच्या भक्तीत आहे; तुझं कल्याण होवो, हे श्रेष्ठ बुद्धीमान, मी तुझ्यासाठी योग्य नाही.
एवमुक्तस्तथा चासौ न चैतत्कृतवांस्ततः
अशी सांगितल्यावर, त्यानेही तसं काही केलं नाही.
बृहस्पतिस्तु तां ज्ञात्वा स तं सोममगर्हयत्
मग बृहस्पतीने तिचं खरं समजून सोमाचा निषेध केला.
एवं चिरेण विज्ञाय बृहस्पतिरुदारधीः
अशा प्रकारे, खूप काळाने, उदार बुद्धी असलेल्या बृहस्पतीने सर्व सत्य जाणलं.
आचख्यौ सर्वमिन्द्राय सोमस्येदं विचेष्टितम्
त्याने सोमाच्या सर्व कृत्यांची माहिती इंद्राला सांगितली.
न सोमो गणयामास ततोऽबुध्यत देवराट्
पण सोमाने काहीच लक्ष दिलं नाही, आणि मग देवांचा राजा जागरूक झाला.
तच्छ्रुत्वा देवगंधर्वाः क्रोधान्धाः क्षुब्धमानसाः
हे ऐकून, देव आणि गंधर्व रागाने आंधळे होऊन अस्वस्थ झाले.
सोमोऽपि देवान्सोद्योगाञ्ज्ञात्वा सुकृतनिश्चयान्
सोमाने जाणलं की देव युद्धासाठी सज्ज आणि ठाम आहेत—
आरुह्य च रथश्रेष्ठं युद्धायैव मनो दधे 4.99.
मग त्याने उत्तम रथावर बसून आपलं मन फक्त युद्धावर केंद्रित केलं.
कौणपैः क्ष्मासुरैः शूलैर्देवदानवदारणम् । बभंज देवान्सेन्द्रांश्च हेमवृष्ट्या क्षपाकरः
कौणप आणि पृथ्वीवरील असुरांनी भाले घेऊन देव आणि इंद्राच्या सैन्याचा नाश केला, आणि रात्रीचा स्वामी सोन्याचा पाऊस पाडू लागला.