सर्वलोकानतिक्रम्य नक्तभोजी सदा भवेत्
सर्व लोकांपेक्षा वेगळे, नेहमी फक्त रात्री जेवावे.
अग्निकार्यो ह्यधःशय्यो नक्तभोजी सदा भवेत् पूर्णकुम्भोपरिस्थाप्य पूजयेच्च सुशोभने
अग्निकर्म करणारा, जमिनीवर झोपणारा आणि नेहमी रात्री जेवणारा, पूर्ण कलश ठेवून शुभ देवीची पूजा करावी.
कपिलापञ्चगव्येन स्थापयेन्मृन्मयं शिवम्
कपिला गायीच्या पंचगव्याने मातीचे शिवमूर्त स्थापन करावे.
तत्कुम्भानां जलोन्मिश्रमर्घमष्टांगमुच्यते
त्या कलशातील पाण्यात मिसळलेले अर्घ्य आठ भागांचे मानले जाते.
महादेवाय दातव्यं गन्धपुष्पं यथाक्रमम् 4.96.
महादेवाला सुवासिक द्रव्ये आणि फुले योग्य क्रमाने अर्पण करावीत.
धेनुं वा दक्षिणां दद्याद्वृषं वापि धुरंधरम् यो ददाति शिवे भक्त्या तस्य पुण्यफलं शृणु
गाय किंवा जोतासाठी योग्य बैल दान द्यावा; जो भक्तीने शिवाला देतो, त्याला मिळणारे पुण्य ऐक.
विमानमर्कप्रतिमं हंसयुक्तमलंकृतम्
सूर्यासारखे तेजस्वी, हंसांनी ओढलेले आणि सुंदर अलंकारांनी सजलेले दिव्य विमान.
स्थित्वा रुद्रस्य भवने वर्षकोटिशतत्रयम्
त्या दिव्य विमानात बसून, तो तीनशे कोटी वर्षे रुद्राच्या निवासस्थानी राहतो.
यश्चाष्टमीषु च शिवासु चतुर्दशीषु नक्तं समाचरति शास्त्रविधान दृष्टम्
जो कोणी अष्टमी किंवा शिवाच्या चतुर्दशीला, शास्त्रानुसार रात्रभर उपवास करतो,
शिवचतुर्दशीव्रतवर्णनम् त्रिषु लोकेषु विख्यातं नाम्ना शिवचतुर्दशी
शिवाच्या चतुर्दशीचे व्रत त्रैलोक्यात 'शिवचतुर्दशी' या नावाने प्रसिद्ध आहे.
मार्गशीर्षत्रयोदश्यां सितायामेकभुङ्नरः
मार्गशीर्ष महिन्यातल्या शुक्ल पक्षातील त्रयोदशीला, पुरुषाने फक्त एकदाच भोजन करावे.
चतुर्दश्यां निराहारः समभ्यर्च्य महेश्वरम्
चतुर्दशीच्या दिवशी, महेश्वराची पूजा करून पूर्ण दिवस उपवास करावा.
एवं नियमकृत्सुप्त्वा प्रातरुत्थाय मानवः पूजयेत्कुसुमैः शुक्लैर्गंधधूपानुलेपनैः
अशा प्रकारे नियम पाळून झोपून, सकाळी उठल्यावर, पांढऱ्या फुलांनी, सुगंधी धूप आणि उटण्याने पूजा करावी.
पादौ नमः शिवायेति शिरः सर्वात्मने नमः
पायांना 'शिवाय नमः', डोक्याला 'सर्वात्म्याला नमस्कार' असे म्हणावे.
मुखमिन्दुमुखायेति तथेशानाय चोदरम्
मुखाला 'चंद्रासारख्या मुखाला नमस्कार', आणि उदराला 'ईशानास नमस्कार' असे म्हणावे.
ऊरू चानन्त्यवैराग्यं जानुनी चार्चयेद्बुधः
उरूंना अनंत वैराग्याचे स्मरण करावे, आणि गुडघ्यांची बुद्धिमानाने पूजा करावी.
व्योमव्योमात्मरूपाय पृष्ठमभ्यर्चयेन्नरः
पाठीवर आकाश आणि आकाशस्वरूप आत्म्याची पूजा करावी.
ततश्च वृषभं हैममुदकुम्भसमन्वितम्
यानंतर, सोन्याचा वृषभ आणि पाण्याचा कलश एकत्र ठेवावा.
भक्ष्यैर्नानाविधैर्युक्तं ब्राह्मणाय निवेदयेत् 4.97.
त्यात विविध प्रकारच्या खाद्यपदार्थांनी भरून, ते ब्राह्मणाला अर्पण करावे.
पृषदाज्यं च संप्राश्य स्वप्याद्भूमावुदङ्मुखः
दही आणि तुपाचे मिश्रण चाखून, उत्तर दिशेला तोंड करून जमिनीवर झोपावे.
तर्पयित्वा ततोन्नेन ब्राह्मणाञ्छक्तितः शुभान्
त्या अन्नाने आपल्या सामर्थ्यानुसार शुभ ब्राह्मणांचे तृप्ती करावी.
ततः कृष्णचतुर्दश्यामेतत्सर्वं समाचरेत्
यानंतर, कृष्ण चतुर्दशीच्या दिवशी हे सर्व विधी करावेत.
ये च मासे विशेषाः स्युस्तान्निबोध क्रमादिह
आता येथे विशेष महिने कोणते आहेत, ते क्रमाने जाणून घे.
शंकराय नमस्तुभ्यं नमस्ते करवीरक
शंकराला नमस्कार, करवीराला नमस्कार.
नमस्तेऽस्तु महादेव स्थाणवे च ततः परम्
महादेव आणि श्रेष्ठ स्थाणु, तुम्हाला माझा नमस्कार असो.
नमस्ते परमानंद नमः सोमार्द्धधारिणे
परम आनंदाचे मूर्तिमंत रूप असलेल्या आणि चंद्रकोर धारण करणाऱ्या प्रभूंना माझा नमस्कार.
गोमूत्रं गोमयं क्षीरं दधिसर्पिः कुशोदकम्
गाईचे मूत्र, शेण, दूध, दही, तूप आणि कुशा गवताने शुद्ध केलेले पाणी,
तिलांश्च कृष्णान्विधिवत्प्राश्नीयात्समुदाहृतान्
आणि विधिपूर्वक शुद्ध केलेले काळे तीळ, हे सर्व सेवन करावे.
मंदारैर्मालतीभिश्च तथा धत्तूकैरपि 4.97.
मंदार, माळती आणि धत्तूरा या फुलांनी,
अर्कपुष्पैः कदंबैश्च शतपत्रैस्तथोत्पलैः
अर्क, कदंब, शतपत्र आणि नीलकमळ या फुलांनी,