यजमानोऽपि यातासु यथेष्टं काममाचरेत्
यजमानाने विधी पूर्ण केल्यावर आपल्या इच्छेनुसार वागावे.
तस्य काले तु संप्राप्ते सुखं मृत्युः प्रजायते
त्या वेळेला सुखाने मृत्यू येतो.
पुत्रपौत्रसमृद्ध्यादौ भुक्त्वा मर्त्यसुखानि च
पुत्र आणि नातवंडांची भरभराट अनुभवून, माणसाचे सुख उपभोगून,
स्त्रीणां तुल्यं स हीनोऽपि व्रती व्रतफलं व्रजेत्
स्त्रियांमध्ये कोणी अपूर्ण असली, तरी व्रत पाळल्यास तिलाही व्रताचे फळ मिळते.
तदेकेनापि लभते पार्थ श्रावणिकाव्रते
हे पार्था, एकाने जरी केले तरी श्रावणिकाव्रत मिळते.
श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादवर्णनम् येन विज्ञातमात्रेण नरो मोक्षमवाप्नुयात्
श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांचा संवाद सांगतो, ज्याचे फक्त समजून घेतल्याने मनुष्याला मुक्ती मिळते.
येषु तेषु च मासेषु शुक्लपक्षे चतुर्दशीम्
त्या त्या महिन्यांत, शुक्ल पक्षातील चतुर्दशीला,
मासिमासि भवंति द्वावष्टम्यौ च चतुर्दशी वसुधाभाजनं कृत्वा भुञ्जीयान्नक्तभोजनम्
प्रत्येक महिन्यात दोन अष्टमी आणि एक चतुर्दशी येतात; मातीचे भांडे करून, फक्त रात्री जेवावे.
उपवासात्परं भैक्ष्यं भैक्ष्यात्परमयाचितम्
उपवासानंतर भिक्षा घ्यावी, आणि भिक्षेपेक्षा वर काहीच मागू नये.
देवैश्च भुक्तं पूर्वाह्णे मध्याह्ने मुनिभिस्तथा
देव सकाळी जेवतात आणि ऋषी दुपारी जेवतात.
सर्वलोकानतिक्रम्य नक्तभोजी सदा भवेत्
सर्व लोकांपेक्षा वेगळे, नेहमी फक्त रात्री जेवावे.
अग्निकार्यो ह्यधःशय्यो नक्तभोजी सदा भवेत् पूर्णकुम्भोपरिस्थाप्य पूजयेच्च सुशोभने
अग्निकर्म करणारा, जमिनीवर झोपणारा आणि नेहमी रात्री जेवणारा, पूर्ण कलश ठेवून शुभ देवीची पूजा करावी.
कपिलापञ्चगव्येन स्थापयेन्मृन्मयं शिवम्
कपिला गायीच्या पंचगव्याने मातीचे शिवमूर्त स्थापन करावे.
तत्कुम्भानां जलोन्मिश्रमर्घमष्टांगमुच्यते
त्या कलशातील पाण्यात मिसळलेले अर्घ्य आठ भागांचे मानले जाते.
महादेवाय दातव्यं गन्धपुष्पं यथाक्रमम् 4.96.
महादेवाला सुवासिक द्रव्ये आणि फुले योग्य क्रमाने अर्पण करावीत.
धेनुं वा दक्षिणां दद्याद्वृषं वापि धुरंधरम् यो ददाति शिवे भक्त्या तस्य पुण्यफलं शृणु
गाय किंवा जोतासाठी योग्य बैल दान द्यावा; जो भक्तीने शिवाला देतो, त्याला मिळणारे पुण्य ऐक.
विमानमर्कप्रतिमं हंसयुक्तमलंकृतम्
सूर्यासारखे तेजस्वी, हंसांनी ओढलेले आणि सुंदर अलंकारांनी सजलेले दिव्य विमान.
स्थित्वा रुद्रस्य भवने वर्षकोटिशतत्रयम्
त्या दिव्य विमानात बसून, तो तीनशे कोटी वर्षे रुद्राच्या निवासस्थानी राहतो.
यश्चाष्टमीषु च शिवासु चतुर्दशीषु नक्तं समाचरति शास्त्रविधान दृष्टम्
जो कोणी अष्टमी किंवा शिवाच्या चतुर्दशीला, शास्त्रानुसार रात्रभर उपवास करतो,
शिवचतुर्दशीव्रतवर्णनम् त्रिषु लोकेषु विख्यातं नाम्ना शिवचतुर्दशी
शिवाच्या चतुर्दशीचे व्रत त्रैलोक्यात 'शिवचतुर्दशी' या नावाने प्रसिद्ध आहे.
मार्गशीर्षत्रयोदश्यां सितायामेकभुङ्नरः
मार्गशीर्ष महिन्यातल्या शुक्ल पक्षातील त्रयोदशीला, पुरुषाने फक्त एकदाच भोजन करावे.
चतुर्दश्यां निराहारः समभ्यर्च्य महेश्वरम्
चतुर्दशीच्या दिवशी, महेश्वराची पूजा करून पूर्ण दिवस उपवास करावा.
एवं नियमकृत्सुप्त्वा प्रातरुत्थाय मानवः पूजयेत्कुसुमैः शुक्लैर्गंधधूपानुलेपनैः
अशा प्रकारे नियम पाळून झोपून, सकाळी उठल्यावर, पांढऱ्या फुलांनी, सुगंधी धूप आणि उटण्याने पूजा करावी.
पादौ नमः शिवायेति शिरः सर्वात्मने नमः
पायांना 'शिवाय नमः', डोक्याला 'सर्वात्म्याला नमस्कार' असे म्हणावे.
मुखमिन्दुमुखायेति तथेशानाय चोदरम्
मुखाला 'चंद्रासारख्या मुखाला नमस्कार', आणि उदराला 'ईशानास नमस्कार' असे म्हणावे.
ऊरू चानन्त्यवैराग्यं जानुनी चार्चयेद्बुधः
उरूंना अनंत वैराग्याचे स्मरण करावे, आणि गुडघ्यांची बुद्धिमानाने पूजा करावी.
व्योमव्योमात्मरूपाय पृष्ठमभ्यर्चयेन्नरः
पाठीवर आकाश आणि आकाशस्वरूप आत्म्याची पूजा करावी.
ततश्च वृषभं हैममुदकुम्भसमन्वितम्
यानंतर, सोन्याचा वृषभ आणि पाण्याचा कलश एकत्र ठेवावा.
भक्ष्यैर्नानाविधैर्युक्तं ब्राह्मणाय निवेदयेत् 4.97.
त्यात विविध प्रकारच्या खाद्यपदार्थांनी भरून, ते ब्राह्मणाला अर्पण करावे.
पृषदाज्यं च संप्राश्य स्वप्याद्भूमावुदङ्मुखः
दही आणि तुपाचे मिश्रण चाखून, उत्तर दिशेला तोंड करून जमिनीवर झोपावे.