सुमंतोपि ततोन्यां वै धर्मपुंसः सुतां पुनः
मग सुमंताने पुन्हा आपली कन्या एका धर्मनिष्ठ पुरुषाला दिली.
दुःशीलां कर्कशां चंडीं नित्यं कलहकारिणीम्
ती वाईट स्वभावाची, कठोर, रागीट आणि नेहमी भांडण करणारी होती.
कुड्यस्तंभतुलाधारदेहलीतोरणादिषु
ती भिंती, खांब, तुळशी, उंबरठा आणि कमान यांच्यावर पुन्हा पुन्हा पूजा करत असे.
स्वस्तिकैः शंखपद्मैश्च अर्चयन्ती पुनःपुनः
स्वस्तिक, शंख, कमळ यांच्या चिन्हांनी ती वारंवार पूजा करत असे.
कस्मै देया मया शीला विचार्यैवं सुदुःखितः
तिच्या स्वभावाचा विचार करून, मी तिला कुणाला द्यावे, असा विचार करत सुमंत खूप दुःखी झाला.
स्मृत्युक्तशास्त्रविधिना विवाहमकरोत्तदा
स्मृतीत सांगितलेल्या शास्त्रविधीनुसार त्याने तिचा विवाह केला.
किञ्चिदायादिकं देयं जामातुः पारितोषिकम्
जावयाला समाधान म्हणून थोडीशी वारसा मिळणारी वस्तू द्यावी.
कपाटे सुस्थिरं कृत्वा गम्यतामित्युवाच ह
दार नीट बंद करून, 'तो जाऊ दे,' असे त्याने सांगितले.
कौंडिन्योपि विवाह्यैनां पथि गच्छञ्छनैःशनैः
कौण्डिन्यानेही तिच्याशी लग्न केलं आणि तो हळूहळू वाटेने पुढे गेला.
मध्याह्ने भोज्यवेलायां समुत्तीर्य सरित्तटे
मध्यान्हाच्या जेवणाच्या वेळी, नदीच्या काठी पोहोचल्यानंतर,
चतुर्दश्यामर्चयन्तं भक्त्या देवं पृथक्पृथक्
चतुर्दशीच्या दिवशी, प्रत्येकाने भक्तीने वेगवेगळ्या देवाची पूजा केली.
नार्यः किमेतन्मे ब्रूत किंनाम व्रतमीदृशम्
स्त्रियांनी विचारले, 'हे काय आहे? मला सांगा, या व्रताचे नाव काय आहे?'
साब्रवीदहमप्येवं करिष्ये व्रतमुत्तमम्
ती म्हणाली, 'मीही हे उत्तम व्रत करीन.'
अर्द्धं विप्राय दातव्यमर्द्धमात्मनि भोजनम्
अर्धा भाग ब्राह्मणाला द्यावा आणि उरलेला अर्धा स्वतः जेवावा.
कर्तव्यं तु सरित्तीरे कथां श्रुत्वा हरेरिमाम्
ही हरिची कथा ऐकल्यावर, नदीच्या काठी हे व्रत करावे.
धूपैः पुष्पैः सनैवेद्यैः पीतालक्तैश्चतुःशतैः
धूप, फुले, नैवेद्य आणि चारशे पिवळ्या दोऱ्यांनी
चतुर्दशग्रंथियुतं वामे स्त्री दक्षिणे पुमान्
चौदा गाठी असलेला दोरा: स्त्रीने डाव्या हाताला, पुरुषाने उजव्या हाताला बांधावा.
अनंत संसारमहासमुद्रे मग्नान्समभ्युद्धर वासुदेव
अनंत वासुदेव, या अनंत संसाराच्या महासागरात बुडालेल्यांना तू तार.
अनेन दोरकं बद्ध्वा भोक्तव्यं स्वस्थमानसैः
हा दोरा बांधून, शांत मनाने जेवावे.
भुक्त्वा चांते व्रजेद्वेश्म हीदं प्रोक्तं व्रतं तव
जेवल्यावर परत घरी जावे; हेच तुझ्यासाठी सांगितलेले व्रत आहे.
भर्ता तस्याः समागत्य तां ददर्श महाधनाम्
तिचा पती घरी येऊन, तिला मोठ्या संपत्तीने युक्त पाहतो.
पुनर्जगाम सा हृष्टा गोरथेन स्वमाश्रमम् तेनानंतप्रभावेण शुभगोधनसंकुलः
ती आनंदाने, शुभ गोम्हशी वेढलेल्या, गोरथात बसून, अनंताच्या प्रभावाने आपल्या आश्रमात परतली.
गृहाश्रमः श्रिया युक्तो धनधान्यसमायुतः
तो घराश्रम श्रीमंतीने भरला, धनधान्याने परिपूर्ण झाला.
सापि माणिक्यकाञ्चीभिर्मुक्ताहारविभूषिता
ती माणिक्याच्या कंबरपट्ट्या आणि मोत्यांच्या हारांनी सजली होती.
कदाचिदुपविष्टेन दृष्टं बद्धं सुदोरकम्
एकदा बसले असताना, त्याने घट्ट बांधलेला दोरा पाहिला.
तेन कर्मविपाकेण तस्य सा श्रीः क्षयं गता
त्या कर्माच्या फळामुळे, तिची श्री संपत्ती नष्ट झाली.
यद्यदेवागतं गेहे तत्र तत्रैव नश्यति
घरात जे काही येतं, ते तिथेच नष्ट होतं.
अनंताक्षेपदोषेण दारिद्र्यं पतितं गृहे
सतत निंदा केल्यामुळे घरात दारिद्र्य आलं.
ततो जगाम कौंडिन्यो निर्वेदाद्वनगह्वरम्
मग कौंडिन्याला वैराग्य आलं आणि तो जंगलात खोल गेला.
व्रतं निरशनं गृह्य ब्रह्मचर्यं जपन्हरिम्
त्याने उपवासाचं व्रत घेतलं, ब्रह्मचर्य पाळलं आणि हरिचं नामस्मरण केलं.