यस्यां मनोरथं यंयं समुद्दिश्य ह्युपोषति
या दिवशी जो कोणता मनोकामना धरतो आणि त्या हेतूने उपवास करतो.
चतुर्दश्यां निराहारः समभ्यर्च्य त्रिलोचनम् पञ्चगव्यं निशि प्राश्य स्वप्याद्भूमौ विमत्सरः
चतुर्दशीला उपवास करून, त्रिनेत्रधारीचे पूजन करावे, रात्री पंचगव्य घेऊन, द्वेष न ठेवता जमिनीवर झोपावे.
श्यामाकमथ वा भुक्त्वा तैलक्षारविवर्जितम्
श्यामाक धान्य खाऊन, तेल आणि क्षार टाळून.
अग्नये हव्यवाहनाय सोमायांगिरसे नमः
अग्नीला, हव्यवाहनाला, सोमाला आणि आंगिरसाला नमस्कार.
पूजयित्वा विधानेन होमं कृत्वा तथैव च
विधीप्रमाणे पूजा करून, त्याचप्रमाणे होम करावा.
नमस्त्रिमूर्तये तुभ्यं नमः सूर्याग्निरूपिणे
त्रिमूर्ती तुला नमस्कार; सूर्य आणि अग्नीच्या रूपातील तुला नमस्कार.
नीराजनं ततः कृत्वा पश्चाद्भुंजीत वाग्यतः 4.93.
निराजन केल्यावर, नंतर मौन पाळून जेवावे.
सौवर्णं कारयेद्देवं त्रिनेत्रं शूलपाणिनम्
तीन डोळे आणि त्रिशूल हातात असलेल्या देवतेची सोन्याची मूर्ती तयार करावी.
चन्दनेनानुलिप्ताङ्गं सितमाल्योपशोभितम् सर्वकालिकमेतत्ते कथितं व्रतमुत्तमम्
संधल लावलेले आणि पांढऱ्या फुलांच्या माळांनी सजवलेले अंग असलेली; हे सर्व काळासाठी योग्य असे उत्तम व्रत सांगितले आहे.
संवत्सरं समाप्तं हि व्रतस्य तु यदा भवेत् मृतस्य देहो दिव्यस्थो दिव्यालंकारभूषितः
व्रताचा एक वर्षाचा कालावधी पूर्ण झाला की, मृताचे शरीर दिव्य अवस्थेला पोहोचते आणि दिव्य अलंकारांनी शोभलेले असते.
दिव्यनारीगणवृतो विमानवरमास्थितः
दिव्य स्त्रियांच्या समूहाने वेढलेला, तो उत्तम विमानावर आरूढ होतो.
इह चागत्य कालांते जातः स च नृपो भवेत्
नंतर काळानंतर पुन्हा येथे येऊन, तो राजा म्हणून जन्म घेतो.
श्रीमान्वाग्मी कृती धीमान्पुत्रपौत्रसमन्वितः
तो श्रीमंत, वाक्प्रवीण, कर्तबगार, बुद्धिमान आणि मुलाबाळांसह असतो.
ये दुर्ल्लभा भुवि सुरोरगमानवानां कामा ह्यनुत्तमगुणेन युताः सदैव
ज्या इच्छा पृथ्वीवर देव, नाग आणि गंधर्वांनाही दुर्मिळ आहेत, त्या नेहमीच श्रेष्ठ गुणांनी युक्त असतात.
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृ्ष्णयुधिष्ठिरसंवादे आग्नेयीचतुर्दशीव्रतवर्णनं नाम त्रिनवतितमोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीभविष्य महापुराणाच्या उत्तरपर्वात, श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात, आग्नेयी चतुर्दशी व्रताचे वर्णन असलेला त्र्याण्णववा अध्याय समाप्त झाला.
सर्वकामप्रदं नृणां स्त्रीणां चैव युधिष्ठिर
हे युधिष्ठिरा, हे व्रत पुरुष आणि स्त्रियांना सर्व इच्छा पूर्ण करणारे आहे.
शुक्लपक्षे चतुर्दश्यां मासि भाद्रपदे शुभे
शुभ भाद्रपद महिन्यात, शुक्ल पक्षातील चतुर्दशीला.
किं शेषनाग आहोस्विदनंतस्तक्षकः स्मृतः
शेषनाग, अनंत किंवा तक्षक यापैकी कोणाची आठवण ठेवली जाते?
परमात्माथ वानंत उताहो ब्रह्म उच्यते
परमात्मा, अनंत की ब्रह्म यापैकी कोणाचा उल्लेख केला जातो?
आदित्यादिषु वारेषु यः काल उपपद्यते
सूर्यादि वारांमध्ये, जो काळ योग्य ठरतो त्या वेळी.
कलाकाष्ठामुहूर्तादि दिनरात्रिशरीरवान्
त्याच्याकडे कला, काष्ठा, मुहूर्त अशा वेळेच्या विभागांसह दिवस-रात्र यांची रूपं आहेत.
योऽयं कालो मयाख्यातस्तव धर्मभृतां वर
धर्माचे पालन करणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या तुझ्यासाठी मी जो काळ सांगितला आहे,
दानवानां विनाशाय वसुदेवकुलोद्भवम्
तो दानवांच्या नाशासाठी आणि वसुदेवांच्या कुळात जन्मलेला आहे.
ब्रह्माणं भास्करं शेषं सर्वव्यापिनमीश्वरम्
तोच ब्रह्मा, सूर्य, शेष आणि सर्वत्र व्यापणारा ईश्वर आहे.
प्रत्ययार्थं मयाख्यातं सोऽहं पार्थ न संशयः युधिष्ठिर उवाच अनन्तव्रतमाहात्म्यविधिं वद विदां वर
हे पार्था, खात्रीसाठी मी हे सर्व सांगितले; तो मीच आहे, यात शंका नाही. युधिष्ठिर म्हणाला : विद्वानांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, अनंत व्रताची महती आणि विधी मला सांग.
किं पुण्यं किं फलं चास्य ह्यनुष्ठानवतां नृणाम्
हे व्रत पाळणाऱ्यांना कोणते पुण्य आणि फळ मिळते?
एवं समस्तं विस्तार्य ब्रूह्यनंतव्रतं हरे श्रीकृष्ण उवाच आसीत्पुरा कृतयुगे सुमंतो नाम वै द्विजः
सर्व काही विस्ताराने सांगितल्यावर, हे हरी, आता अनंत व्रताबद्दल सांग. श्रीकृष्ण म्हणाले : पूर्वी कृतयुगात सुमंत नावाचा एक ब्राह्मण होता.
वशिष्ठगोत्रे चोत्पन्नः सुरूपश्च भृगोः सुताम्
तो वसिष्ठ गोत्रात जन्मलेला, देखणा आणि भृगूंच्या कन्येशी विवाह केलेला होता.
तस्याः कालेन संजाता दुहितानंतलक्षणा
काळानुसार तिच्या पोटी अनंत चिन्हे असलेली एक कन्या जन्माला आली.
माता च तस्याः कालेन हरदाहेन पीडिता
काळानुसार तिच्या आईला आजाराच्या जळजळीत वेदनेने त्रास झाला.