पृष्टो राज्ञ्या विष्णुभक्त्या कालनंदनजातया
कालनंदनापासून जन्मलेल्या, विष्णूभक्त राणीने विचारल्यावर—
कथयामास संपृष्टा सूपविष्टा शृणोति सा
ती विचारल्यावर, बसून तिने सांगितले आणि राणी ऐकत होती.
ज्येष्ठे मासि सिते पक्षे त्रयोदश्यां युधिष्ठिर
ज्येष्ठ महिन्यात, शुक्ल पक्षातील त्रयोदशीला, हे युधिष्ठिरा—
श्वेतमंदारमर्कं वा करवीरं च रक्तकम्
पांढरा मंदार, अर्क किंवा लाल करवीर यांचा वापर करावा.
पुष्पैर्नैवेद्यधूपाद्यैर्मंत्रेणानेन पांडव
हे पांडवा, फुलं, नैवेद्य, धूप आणि इतर वस्तू वापरून, हा मंत्र म्हणत पूजा करावी.
सूर्यं श्वेतारमंदारश्वेतार्कास्यसंशयम्
सूर्य, पांढरा अर्जुन, मंदार आणि पांढरा अर्क — यात काहीच शंका नाही.
निंबं नवार्ककरवीरलतां सुपुष्पां याः पूजयंति कुसुमाक्षतधूपदीपैः
जे लोक नीम, कोवळा अर्क, फुललेली करवीर वेल यांची फुलं, अक्षता, धूप आणि दिव्यांनी पूजा करतात—
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे मन्दारनिम्बार्ककरवीरव्रतवर्णनं नामाष्टाशीतितमोऽध्यायः
या प्रकारे श्री भविष्य महापुराणातील उत्तर पर्वात श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात मंदार, नीम, अर्क आणि करवीर व्रताचे वर्णन असलेला अठ्ठ्याऐंशीवा अध्याय संपला.
त्रयोदशीव्रतवर्णनम् कथं न गम्यते कृष्ण नरकं नरकेसरिन्
त्रयोदशी व्रताचे वर्णन. हे कृष्णा, नरांमध्ये सिंह असलेल्या, माणूस नरकात का जात नाही याचे सांग.
दृष्टवान्मुनिमायांतं मुद्गलं नाम पार्थिव
राजा, मी मुड्गल नावाच्या ऋषीला येताना पाहिले.
प्रज्वलंतमिवादित्यं तपसा द्योतितान्तरम्
तो सूर्यासारखा तेजस्वी दिसत होता, त्याचे अंतरंग तपामुळे उजळले होते.
यमादर्शननामैतद्व्रतं जन्तुभयापहम्
हे व्रत 'यमदर्शन' नावाने ओळखले जाते, जे सर्व जीवांची भीती दूर करते.
पश्यामि दंडपुरुषैर्मद्देहात्प्रज्वलन्निव
मी पाहिले, काही दंडधारी पुरुष माझ्या शरीरातून ओढत होते, जणू काही ते जळत होते.
अंगुष्ठमात्रः पुरुषो बलदाकृष्य रोषितः
अंगठ्याएवढ्या आकाराचा एक पुरुष, जबरदस्तीने ओढला जात होता आणि तो रागावलेला होता.
क्षणात्सभायां पश्यामि यमं पिंगललोचनम्
क्षणातच मी सभेत पिंगट डोळ्यांचा यम पाहिला.
वातपित्तमहाश्लेष्मैर्मूर्तिमद्भिरुपासितम्
त्याच्याभोवती वारा, पित्त आणि मोठ्या कफाचे रूप धारण केलेली रूपं बसली होती.
ज्वरगर्दभशीर्षादिभगंदरमलक्षयैः
तिथे ताप, गाढवाचे डोके असलेली माणसं, पोट फुगलेली आणि इतर विकृत शरीराची माणसं होती.
वेदनाभिः प्रमेहैश्च पिटकैर्गंडबुद्बुदैः 4.89.
वेदना, मूत्र विकार, फोड, गाठी आणि फुगलेल्या गाठी अशा अनेक आजारांनी ग्रस्त लोक होते.
इत्थं बहुविधै रौद्रैर्नानारूपभयंकरैः
अशा अनेक प्रकारच्या भयंकर, वेगवेगळ्या रूपातील भीतीदायक सत्त्वांनी तो वेढलेला होता.
राक्षसैर्दानवैरुग्रैरुपविष्टैः पुरःस्थितैः
त्याच्यासमोर राक्षस, उग्र दानव, बसलेले आणि उभे असलेले असे होते.
सिंहैर्व्याघ्रैर्वराहैश्च तरक्षैश्चानुजंतुकैः
सिंह, वाघ, रानडुक्कर, तरस आणि कोल्हेही तिथे होते.
गृध्रैरुलूकैर्बहुभिर्मत्कुणैर्डाकिनीग्रहैः
गिधाड, घार, अनेक किडे आणि जादू करणाऱ्या डाकिनी अशा सगळ्यांनी तो वेढला होता.
पिशाचैर्यक्षकूष्मांडैः पाशखड्गधनुर्द्धरैः
मांसभक्षक पिशाच, यक्ष आणि कूष्मांड, जे दोरी, तलवार आणि धनुष्य घेऊन उभे आहेत,
बृहत्कायैर्नारकीयैः पापिष्ठानां नियामकैः
मोठ्या शरीराचे, नरकातील आणि फार पापी लोकांना वश करणारे असे जीव,
असिभंगामिषच्छेदरुधिरस्रावकादिभिः
तुटलेल्या तलवारी, फाडलेले मांस आणि वाहणारे रक्त अशा गोष्टींसह,
स आह किंकरान्सर्वान्धर्मराजो जनार्दन
धर्मराज जनार्दन यांनी सर्व सेवकांना असे सांगितले,
मुद्गलो नाम कौडिन्ये नगरे भीष्मकात्मजः
कौडिन्य या नगरीत भीष्मकाचा पुत्र मुद्गल नावाचा एक होता,
इत्युक्तास्ते गतास्तस्मादायाताः पुनरेव ते 4.89.
असे सांगितल्यावर तेथून ते निघून गेले आणि पुन्हा परत आले.
अस्माभिस्तत्र क्षीणायुर्न देही लक्षितो गतैः
आम्ही तिथे गेलो तेव्हा, ज्याचे पुण्य संपले होते असा देहधारी आम्हाला दिसला नाही.
कृता त्रयोदशी यैस्तु नरकार्तिविनाशिनी
ज्यांनी नरकातील दुःख दूर करणारी त्रयोदशी केली आहे,