उपाध्यायस्य वचनाद्वैवस्वतपुरे मया
गुरूंच्या सांगण्यावरून, वैवस्वत नगरीत मी—
दक्षिणां तामुदाहृत्य प्रस्थितौ पुनरागतौ
ती दक्षिणा देऊन मी निघालो आणि पुन्हा परत आलो.
ततःप्रभृति पुत्रार्थाः पूजयंति जनाः सदा 4.87.
त्या वेळेपासून लोक नेहमी मुलांसाठी पूजा करतात.
वामे नारायणो हंस एवमेव च के भवेत्
डाव्या बाजूला नारायण हंस रूपात आहेत; तसे दुसरे कोण असू शकते?
त्रयोदश्यां सिते पक्षे मासिमासि यतव्रतः
प्रत्येक महिन्यात शुक्ल पक्षातील त्रयोदशीला जो नियमाने व्रत पाळतो—
गन्धपुष्पैश्च मधुभिः सीधुभिश्च सुरासवैः
सुगंधी फुले, मध, सिधू आणि सुरा यांसारख्या द्रव्यांनी—
यक्षगन्धबलिक्षेपैः पललौदनसंसृजैः
यक्षांच्या सुवासिक वस्तू, धूप आणि डाळ-तांदळाच्या पदार्थांनी—
भर्तृसहिता स्वर्गलोके महीयते
ती आपल्या पतीसह स्वर्गात सन्मानित होते.
अंबांबिके द्विदशमेऽह्नि सिते सदैव यः पूजयेत्कुसुममांससुरोपहारैः
जो कोणी शुक्ल पक्षातील द्वादशीला नेहमी अंबा, अंबिका हिची फुले, मांस आणि सुरा यांसारख्या नैवेद्यांनी पूजा करतो—
मन्दारकनिम्बार्कव्रतवर्णनम् कटुतिक्ताम्लदेहोत्थदौर्भाग्यशमनं तथा
मंदार, निम आणि सूर्य यांच्या व्रताचे वर्णन: कडू, तिखट, आंबटपणा शरीरात निर्माण होणारे दुर्दैव दूर करते.
पृष्टो राज्ञ्या विष्णुभक्त्या कालनंदनजातया
कालनंदनापासून जन्मलेल्या, विष्णूभक्त राणीने विचारल्यावर—
कथयामास संपृष्टा सूपविष्टा शृणोति सा
ती विचारल्यावर, बसून तिने सांगितले आणि राणी ऐकत होती.
ज्येष्ठे मासि सिते पक्षे त्रयोदश्यां युधिष्ठिर
ज्येष्ठ महिन्यात, शुक्ल पक्षातील त्रयोदशीला, हे युधिष्ठिरा—
श्वेतमंदारमर्कं वा करवीरं च रक्तकम्
पांढरा मंदार, अर्क किंवा लाल करवीर यांचा वापर करावा.
पुष्पैर्नैवेद्यधूपाद्यैर्मंत्रेणानेन पांडव
हे पांडवा, फुलं, नैवेद्य, धूप आणि इतर वस्तू वापरून, हा मंत्र म्हणत पूजा करावी.
सूर्यं श्वेतारमंदारश्वेतार्कास्यसंशयम्
सूर्य, पांढरा अर्जुन, मंदार आणि पांढरा अर्क — यात काहीच शंका नाही.
निंबं नवार्ककरवीरलतां सुपुष्पां याः पूजयंति कुसुमाक्षतधूपदीपैः
जे लोक नीम, कोवळा अर्क, फुललेली करवीर वेल यांची फुलं, अक्षता, धूप आणि दिव्यांनी पूजा करतात—
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे मन्दारनिम्बार्ककरवीरव्रतवर्णनं नामाष्टाशीतितमोऽध्यायः
या प्रकारे श्री भविष्य महापुराणातील उत्तर पर्वात श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात मंदार, नीम, अर्क आणि करवीर व्रताचे वर्णन असलेला अठ्ठ्याऐंशीवा अध्याय संपला.
त्रयोदशीव्रतवर्णनम् कथं न गम्यते कृष्ण नरकं नरकेसरिन्
त्रयोदशी व्रताचे वर्णन. हे कृष्णा, नरांमध्ये सिंह असलेल्या, माणूस नरकात का जात नाही याचे सांग.
दृष्टवान्मुनिमायांतं मुद्गलं नाम पार्थिव
राजा, मी मुड्गल नावाच्या ऋषीला येताना पाहिले.
प्रज्वलंतमिवादित्यं तपसा द्योतितान्तरम्
तो सूर्यासारखा तेजस्वी दिसत होता, त्याचे अंतरंग तपामुळे उजळले होते.
यमादर्शननामैतद्व्रतं जन्तुभयापहम्
हे व्रत 'यमदर्शन' नावाने ओळखले जाते, जे सर्व जीवांची भीती दूर करते.
पश्यामि दंडपुरुषैर्मद्देहात्प्रज्वलन्निव
मी पाहिले, काही दंडधारी पुरुष माझ्या शरीरातून ओढत होते, जणू काही ते जळत होते.
अंगुष्ठमात्रः पुरुषो बलदाकृष्य रोषितः
अंगठ्याएवढ्या आकाराचा एक पुरुष, जबरदस्तीने ओढला जात होता आणि तो रागावलेला होता.
क्षणात्सभायां पश्यामि यमं पिंगललोचनम्
क्षणातच मी सभेत पिंगट डोळ्यांचा यम पाहिला.
वातपित्तमहाश्लेष्मैर्मूर्तिमद्भिरुपासितम्
त्याच्याभोवती वारा, पित्त आणि मोठ्या कफाचे रूप धारण केलेली रूपं बसली होती.
ज्वरगर्दभशीर्षादिभगंदरमलक्षयैः
तिथे ताप, गाढवाचे डोके असलेली माणसं, पोट फुगलेली आणि इतर विकृत शरीराची माणसं होती.
वेदनाभिः प्रमेहैश्च पिटकैर्गंडबुद्बुदैः 4.89.
वेदना, मूत्र विकार, फोड, गाठी आणि फुगलेल्या गाठी अशा अनेक आजारांनी ग्रस्त लोक होते.
इत्थं बहुविधै रौद्रैर्नानारूपभयंकरैः
अशा अनेक प्रकारच्या भयंकर, वेगवेगळ्या रूपातील भीतीदायक सत्त्वांनी तो वेढलेला होता.
राक्षसैर्दानवैरुग्रैरुपविष्टैः पुरःस्थितैः
त्याच्यासमोर राक्षस, उग्र दानव, बसलेले आणि उभे असलेले असे होते.