तपसा तस्य तुष्टेन चतुर्वक्त्रेण भारत ।।4.85.
त्याने आपल्या तपस्येने चतुर्मुख ब्रह्मदेवाला प्रसन्न केले, भारतवंशीय.
समस्तभृत्यसहितः सांतःपुरपरिस्थितः
सर्व सेवकांसह आणि अंतःपुरात स्थित होता.
कल्पादौ सप्तमे द्वीपे तेन पुष्करवासिनः
कल्पाच्या प्रारंभी, सातव्या द्वीपात, पुष्करवासी लोकांनी.
तदैव ब्रह्मणा दत्तं यानमस्य यतो नृप
त्याच वेळी, ब्रह्मदेवाने त्याला वाहन दिले, राजन.
नागस्य तस्यास्य जगत्त्रयेपि ब्रह्मांबुजस्थस्य तपोऽनुभावात्
त्या ब्रह्मदेवाच्या कमळावर राहणाऱ्या नागाच्या तपश्चर्येच्या प्रभावामुळे, तिन्ही लोकांतही हे घडलं.
नाम्ना च लावण्यवती बभूव या पार्वतीवेष्टतमा भवस्य
ती लावण्यवती या नावाने प्रसिद्ध झाली, जी पार्वतीसारखीच भवाला अत्यंत प्रिय होती.
तदात्मनः सर्वमवेक्ष्य राजा मुहुर्मुहुर्विस्मयमाससाद
राजाने हे सर्व स्वतःच्या डोळ्यांनी पाहिलं आणि तो पुन्हा पुन्हा आश्चर्यचकित झाला.
कस्माद्विभूतिरमला मम मर्त्यपूज्या जाया च सर्वविजितामरसुन्दरी या
माझ्याकडे अशी शुद्ध कीर्ती कशी आली? आणि अशी पत्नी, जिला माणसेही पूजतात, जी सर्व देवांगनांपेक्षा सुंदर आहे?
यस्मिन्प्रविष्टमपि कोटिशतं नृपाणां सामात्यकुजरनराश्वघनावृतानाम्
जरी कोटी कोटी राजे, त्यांचे मंत्री, हत्ती, माणसं आणि घोड्यांनी वेढलेले असले, तरीही ते तिथे शिरू शकले असते—
तस्मात्किमन्यजननीजठरोद्भवेन धर्मादिकं कृतमशेषजनातिगं स्यात्
दुसऱ्या जन्मात, स्त्रीच्या पोटी जन्म घेऊन, असा कोणता पुण्य मिळेल, जो सर्व जीवांनी मिळवलेल्या धर्म वगैरेपेक्षा जास्त असेल?
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ध्यानेना वेक्ष्य चाखिलम् 4.85.
त्याचं ते बोलणं ऐकून आणि ध्यानाने सर्व काही पाहून—
लुब्धकस्त्वं पुरा राजन्सर्वसत्त्वभयंकरः
राजा, पूर्वी तू एक शिकारी होतास, सर्व प्राण्यांना भीती दाखवणारा.
यतमध्यो ह्रस्वकेशः कृष्णांगो रक्तलोचनः
तुझी उंची कमी, केस लहान, अंग काळं आणि डोळे लाल होते.
अभूदनावृष्टिरतीव रौद्रा कदाचि दाहारनिमित्तरोषः
एकदा फार मोठा दुष्काळ पडला, आणि कधी कधी तहानभुकेमुळे रागावून तू खूप क्रूर झालास.
उन्मूल्य लोभाच्च पुरं समस्तं भ्रांतं त्वयाशेषमहत्तदा सीत्
लोभामुळे तू संपूर्ण नगर लुटलं, आणि त्या वेळी सर्वत्र हिंडत मोठा त्रास दिलास.
उपविष्टस्त्वमेकस्मिन्सभार्यो भवनांगणे
तू तुझ्या पत्नीसमवेत घराच्या अंगणात एकटा बसलेला होतास.
समाप्य माघमासस्य द्वादश्यां लवणाचलम्
माघ महिन्याच्या द्वादशीला, तू लवणाचल पर्वताची यात्रा पूर्ण केलीस.
अलंकृत्य हृषीकेशं सीवर्णं परमं पदम्
तू हृषीकेश, हे सुवर्णमय परमस्थान, सुंदर फुलांनी सजवलंस.
किमेभिः कमलैः कार्यं वरं विष्णुरलंकृतः
या कमळांचं काय करायचं? उत्तम तर हेच, की विष्णूला अलंकार घातले गेले.
तत्प्रसंगात्समभ्यर्च्य केशवं लवणाचलम्
त्या प्रसंगी, लवणाचलावर केशवाची भक्तीपूर्वक पूजा केलीस—
अथानंगवती तुष्टा तयोर्होनशतत्रयम् 4.85.
मग अनंगवती खूष होऊन त्यांच्यासाठी तीनशे होम केले.
अनंगवती च पुनस्तयोरन्नं चतुर्विधम्
आणि पुन्हा, अनंगवतीने त्यांना चार प्रकारचं अन्न दिलं.
ताभ्यां तु तदपि त्यक्तं भोज्यावः श्वो वरानने
त्या दोघांनीसुद्धा ते अन्न उद्याच्या जेवणासाठी सोडून दिलं, हे सुंदर मुखवाली.
जन्मप्रभृति पापिष्ठावावां देवि दृढव्रते
देवी, आम्ही दोघं जन्मापासून पापी आहोत, पण आमचं व्रत मात्र दृढ आहे.
इति जागरणं ताभ्यां प्रसंगात्तदनुष्ठितम्
त्यांच्या सहवासामुळे त्यांनी जागरण केलं.
ग्रामश्च गुरवे भक्त्या विप्रेभ्यो द्वादशैव हि
गाव गुरूंना भक्तीभावाने दिला आणि बारा ब्राह्मणांना दिले.
भोजनं च सुहृन्मित्रदीनांधकृपणैः समम्
मित्र, सोबती, गरीब, आंधळे आणि दीन लोकांसोबत जेवण वाटून घेतलं.
भवाँस्तु लुब्धको जातः सपत्नीको नरेश्वरः
राजा, तू आणि तुझी पत्नी शिकारी व्हा, अशी इच्छा आहे.
प्राप्तं सुदुर्ल्लभं वीर त्वया पुष्करमन्दिरम्
वीर, तू फार दुर्मिळ असं पुष्करमंदिर मिळवलंस.
यथा कामगतं दक्षं पद्मयोनिं विरिंचिना
जसं विरिंचीने आपल्या इच्छेप्रमाणे कमळातून जन्मलेल्या दक्षाकडे गेला, तसं.