इत्यदित्यादर्शनमन्त्रः त्रिःकृत्वाशेषमृदया कुण्डमालिख्य वै जले
ही आदितीचे दर्शन घडवणारी मंत्र आहे; हे तीनदा करून, निर्मळ मनाने पाण्यात एक वर्तुळ काढावे.
ततः स्नात्वा नरः सम्यक्चक्रवर्त्युपचारकः 4.83.
मग नीट स्नान करून, तो पुरुष चक्रवर्तीच्या सेवकासारखा,
तमाराध्य महायोगं देवं नारायणं प्रभुम्
महायोगी, प्रभू नारायणाची भक्ती करावी.
ऊरुयुग्मं नृसिंहाय उरः श्रीवत्सधारिणे
दोन्ही मांड्या नरसिंहाला, छाती श्रीवत्स धारण करणाऱ्याला अर्पण करावी.
त्रैलोक्यविजयायेति बाहु सर्वात्मने शिरः
तीन लोकांचा विजय व्हावा म्हणून, हात सर्वव्यापी परमात्म्याला, डोके,
गम्भीरायेति च गदामभयं शांतमूर्तये
गंभीरतेसाठी गदा, निर्भयतेसाठी शांत मूर्तीला अर्पण करावी.
पुनस्तस्याग्रतः कुम्भांश्चतुरः स्थापयेद्बुधः
मग त्या समोर चार कलश ठेवावेत, असं बुद्धिमान माणसाने करावं.
चतुर्भिस्तिलपात्रैश्च स्थगितान्रत्नसंयुतान्
त्या कलशांमध्ये चार तिळाच्या वाट्या ठेवाव्यात आणि त्या रत्नांनी सजवाव्यात.
तेषां मध्ये तु संपीठं स्थापयेद्वस्त्रसंवृतम् पात्रं तोयभृतं कृत्वा तस्य मध्ये ततो न्यसेत्
त्या कलशांच्या मध्ये एक वस्त्राने झाकलेली आसन ठेवावी आणि त्याच्या मध्यभागी पाण्याने भरलेलं पात्र ठेवावं.
सौवर्णं मात्स्यरूपेण कृत्वा देवं जनार्दनम्
मग सोन्याचं मत्स्यरूपातलं जनार्दनाचं मूर्त रूप तयार करावं.
भक्ष्यैर्बहुविधै राजन्फलैः पुष्पैश्च शोभितम्
ती मूर्ती अनेक प्रकारच्या खाण्याच्या पदार्थांनी, फळांनी आणि फुलांनी सुंदरपणे सजवावी.
रसातलगता वेदा यथा देव त्वयाहृताः 4.83.
जसा, हे देव, तुझ्या कृपेने वेद रसातळात गेलेले पुन्हा वर आणले गेले.
एवमुच्चार्य तस्याग्रे जागरं तत्र कारयेत् चतुर्णां ब्राह्मणानां तु चतुरो दापयेद्धटान्
असं म्हणून त्या समोर जागरण करावं आणि चार ब्राह्मणांना प्रत्येकी एकेक कलश द्यावा.
पूर्वं तु बह्वृचे दयाच्छंदोगे दक्षिणं तथा
पूर्वेकडचा कलश बह्वृचाला द्यावा आणि दक्षिणेकडचा छंदोगाला द्यावा.
उत्तरं कामतो दद्याद्देश एव विधिक्रमात्
उत्तर दिशेचा कलश योग्य क्रमाने किंवा इच्छेनुसार द्यावा.
यजुषः पश्चिमो नाम्ना आथर्वायोत्तरं तथा
पश्चिमेकडचा कलश यजुर्वेदासाठी आणि उत्तरेकडचा अथर्ववेदासाठी द्यावा.
ततस्तं जलपात्रस्थं ब्राह्मणाय कुटुंबिने
मग पाण्याचं पात्र ब्राह्मण गृहस्थाला द्यावं.
ब्राह्मणान्पायसान्नेन ततः पश्चात्स्वयं गृही
नंतर ब्राह्मणांना पायसाने म्हणजे दूधभाताने जेवू घालावं आणि मग गृहस्थाने स्वतः जेवावं.
अनेन विधिना यस्तु द्वादशीं क्षपयेन्नरः
जो मनुष्य हा विधी करून द्वादशीचं व्रत पाळतो,
यदि वक्त्रसहस्राणि भवंति हि युगेयुगे तदस्य फलसंख्यानं कर्तुं शक्यं न धारयेत्
जर प्रत्येक युगात हजारो तोंडं असली, तरी या व्रताचं फळ पूर्णपणे सांगता किंवा समजावता येणार नाही.
यः कृष्णद्वादशीमेतामनेन विधिना नृप
हे राजन, जो कोणी हा कृष्णद्वादशीचा व्रत हा विधी करून करतो,
ब्रह्महत्यादिपापानि जन्मांतरकृतान्यपि 4.83.
त्याचे ब्रह्महत्येसारखे मोठे पाप किंवा मागील जन्मी केलेली पापं सुद्धा नष्ट होतात.
तथैव पौषमासेन अमृतं मथितं सुरैः
जसा पौष महिन्यात देवांनी अमृत काढलं होतं,
तस्येयं तिथिरुद्दिष्टा हरेर्वै कूर्मरूपिणः
तशी ही तिथी कूर्मरूपातील हरिला समर्पित आहे, असं सांगितलं आहे.
तस्यां प्राग्वत्संकल्पः प्रातःस्नानादिकाः क्रियाः प्रीयमंत्रैर्नृपश्रेष्ठ देवदेवं जगद्गुरुम्
तिथे, पूर्वीप्रमाणेच, सकाळी स्नान व इतर विधी करावेत, आणि मनाला आनंद देणाऱ्या मंत्रांनी, राजांमध्ये श्रेष्ठ, देवांचा देव, जगाचा गुरु यांची भक्तीभावाने पूजा करावी.
कूर्माय पादौ प्रथमं सुपूज्य नाराणायेति कटिं हरेस्तु
सर्वप्रथम कूर्म या रूपातील पायांची सुंदर पूजा करावी, आणि 'नारायण' या मंत्राने हरीच्या कटीची पूजा करावी.
सुबाहवेत्येव भुजौ शिरश्च सर्वात्मने पांडव पूजनीयौ
'सुबाहु' या मंत्राने भुजांची पूजा करावी, आणि सर्वत्र व्यापणाऱ्या परमात्म्याच्या शिराचीही, पांडवा, भक्तीने पूजा करावी.
एभिर्मन्त्रैः पुष्पसुगन्धधूपैर्नैवे द्यदीपैर्विविधैः फलैश्च
या मंत्रांनी फुले, सुगंधी धूप, नैवेद्य, दिवे आणि विविध फळांनी पूजा करावी.
तं रत्नगर्भं सुसुगंधतोयं कृत्वा ततो हेममयं स्वश क्त्या
मग, रत्नांनी युक्त, शुद्ध व सुगंधी पाणी तयार करावे आणि आपल्या सामर्थ्यानुसार सोन्याचे पात्र बनवावे.
घृतैश्च पूर्णे कलशाऽग्रसंस्थं संपूजयेज्जागरनृत्यगीतैः निर्वर्त्य सर्वं विधिवत्ततश्च भुञ्जीत संतुष्टमनाः सभृत्यः
ते पात्र तुपाने भरून कलशाच्या वर ठेवावे, आणि जागरण, नृत्य व गाण्यांनी पूजा करावी; सर्व विधी नीट पार पाडल्यावर, समाधानाने आपल्या सेवकांसह भोजन करावे.