तस्यैतद्वचनं श्रुत्वा विपीतस्य सवेदनः
ही वचने ऐकून, तो वेदनेने भरून गेला.
अशाश्वते शाश्वतधीस्तेन दह्यामि दुर्मतिः ।। 4.82.
क्षणिक आणि शाश्वत विचारांमुळे, मी दुष्ट मनाने जळत आहे.
इदं करिष्याम्यपरं त्विदं कृत्वा त्विदं पुनः
हे करीन, मग ते करीन, आणि पुन्हा हेच करीन असे मी ठरवत राहिलो.
शीतोष्णवर्षादिभवं लोभात्सोढं मयाऽशुभम्
लोभामुळे मी थंडी, ऊन, पाऊस यामुळे होणारे वाईट सहन केले.
पितृदेवमनुप्याणामदत्त्वा यापिता हि ये
जे लोक पितरांना, देवांना किंवा माणसांना काहीही दिलं नाही आणि या जगातून निघून गेले—
पुत्रक्षेत्रकलत्रेषु ममत्वाहृतचेतसा
ज्यांचं मन मुलं, शेती आणि बायका यांच्यातच गुंतून राहिलं—
मृते मयि धने तस्मिन्नन्यायोपार्जिते सदा
माझ्या मृत्यूनंतर, मी नेहमी अन्यायाने मिळवलेलं ते धन—
न मया पूजिता गेहान्निर्गता द्विजसत्तमाः
हे श्रेष्ठ द्विजांनो, मी त्यांचा सन्मान केला नाही आणि ते माझ्या घरातून निघून गेले.
यन्मे न पूजिता देवाः कुटुंबं पोषितं परम्
मी देवांची पूजा केली नाही, जरी मी माझ्या कुटुंबाचा मोठ्या प्रेमाने सांभाळ केला—
नित्यं नैमित्तिकं कर्म पूर्वेषां चैव नो कृतम्
रोजची आणि विशेष प्रसंगी करायची कर्मं, तसेच पूर्वजांसाठीची विधी मी केली नाहीत.
दाराः पुत्राश्च भृत्याश्च पापबुद्ध्या मया भृताः
पापी मनाने मी बायका, मुलं आणि नोकर यांचा सांभाळ केला.
दाराः पुत्राश्च भृत्यार्थे मया न्यायार्थसंचयः 4.82.
बायका, मुलं आणि नोकर यांच्या गरजेसाठी मी योग्य मार्गाने धन मिळवलं.
क्षतपापं मया भुक्तमन्यैस्तत्कर्म संचितम्
मी पापाने लागलेलं अन्न खाल्लं आणि इतरांनी माझ्या कर्माचे फळ उपभोगले.
यन्ममत्वाभिभूतेन मया पापमुपार्जितम्
माझ्या मनात माया भरली म्हणून मी जे पाप केलं—
अंतर्दुःखेन दग्धोऽहं बहिर्दह्यामि भावयन्
अंतर्मनातल्या दुःखाने मी आतून जळतोय आणि बाहेरूनही विचार करताना होरपळतोय.
कुरु तस्मात्समुद्धारं पश्यस्यमृतसागरम्
म्हणून मला तार, कारण तू अमृताचा सागर पाहतोस.
प्रक्षीणं पापमेतावत्सुवृत्तं चास्ति ते परम्
आता तुझं पाप कमी झालं आहे आणि तुझं वर्तन खूपच उत्तम आहे.
प्रतीते दशमे जन्मन्यच्युताराधनेच्छया न च तस्याः प्रसादेन पापमत्यन्तदुर्जयम्
दहाव्या जन्मात, अच्युताची पूजा करण्याची इच्छा निर्माण होते, आणि तिच्या कृपेनेच फार कठीण पाप जिंकता येतं.
अल्पैरहोभिः संक्षीणमामपात्रे यथा जलम्
काही दिवसांतच, पाप कमी होतं, जसं कच्च्या भांड्यातलं पाणी हळूहळू कमी होतं.
नाशं पापस्य कुरुते जयं सुकृतकर्मणः
तो पापाचा नाश करत नाही, पण शुभ कर्माचं फळ मिळवतो.
यथैतद्वदतार्तेन भवता परिदेवितम्
तू जसा दुःखाने भरून अशा प्रकारे रडला आहेस—
पापमत्र कृतं प्रेत्य भद्र तापाय जायते 4.82.
इथे केलं गेलेलं पाप, सज्जना, मृत्यूनंतर दुःखाचं कारण होतं.
सीरभद्रं समाश्वास्य ययावित्थं महामुनिः
सीरभद्राला धीर करून, तो महर्षी जसा आला तसाच निघून गेला.
उपवासप्रभावश्च कथितस्ते नरोत्तम
हे उत्तम पुरुषा, मी तुला उपवासाची महती सांगितली आहे.
तस्मान्नरेण पुण्याय यतितव्यं न पातकम्
म्हणून माणसाने नेहमी पुण्य मिळवण्यासाठी प्रयत्न करावा, पापासाठी नाही.
पुरुषैर्भुज्यते शश्वत्तं मोक्षं वद सत्तम
हे श्रेष्ठा, जी मुक्ती पुरुषांना कायम मिळते, ती तू मला सांग.
जया सा द्वादशी शस्ता नृणां सुकृतकर्मणाम्
ज्या लोकांनी चांगली कर्मे केली आहेत, त्यांच्यासाठी द्वादशी जयादिवस शुभ आहे.
फाल्गुनामलपक्षस्य एकादश्यामुपोषितः
फाल्गुन महिन्याच्या शुद्ध पक्षातील एकादशीला जो उपवास करतो—
एकादश्यां समुत्तिष्ठन्विष्णोर्नामानुकीर्तयन्
एकादशीच्या दिवशी उठून, विष्णूची नावे म्हणतो—
कामं क्रोधं च लोभं च मदं मोहं च वर्जयेत् ४८- एवं भावितचित्तेन प्राणिनां हितमिच्छता
जो इच्छा, राग, लोभ, गर्व आणि मोह सोडतो, आणि मनाने सर्व जीवांच्या कल्याणाचा विचार करतो—