द्वादशी श्रवणोपेता यदा भवति भारत सोपवासः समाप्नोति नात्र कार्या विचारणा
जेव्हा द्वादशीला श्रवण नक्षत्र येते, हे भारत, तेव्हा उपवास करावा; यात अजिबात शंका ठेवू नये.
जलपूर्णे तथा कुंभे स्थापयित्वा विचक्षणः
पाण्याने भरलेल्या कुंभात वस्तू ठेवून, सुज्ञपणे व्रत करावे.
तस्य स्कंधे सुघटितं स्थापयित्वा जनार्दनम्
त्याच्या खांद्यावर जनार्दनाला घट्ट ठेवून,
स्नापयित्वा विधानेन सितचंदन चर्चितम्
शास्त्रानुसार, शुभ्र चंदन लावलेल्या त्या मूर्तीचे स्नान घालतो.
ॐ नमो वासुदेवायेति शिरः संपूजयद्धरेः
'ॐ नमो वासुदेवाय' असे म्हणत, तो हरिच्या डोक्याची पूजा करतो.
ॐ नमः श्रीमते वक्षो भुजौ सर्वास्त्रधारिणे 4.75.
'ॐ नमः श्रीमते' असे म्हणत, सर्व अस्त्रधारीच्या छातीची आणि बाहूंची पूजा करतो.
त्रैलोक्यजनकायेति एवं संपूजयेद्धरिम्
'त्रैलोक्यजनकाय' असे म्हणत, तो हरिची अशीच पूजा करतो.
अनेन विधिना राजन्पुष्पैर्धूपैः समर्चयेत्
राजा, या पद्धतीने फुलांनी आणि धूपाने पूजा करावी.
सोदकांश्च नवान्कुंभाञ्छक्त्या दद्याद्विचक्षणः
कुशलतेने, पाण्याने भरलेली नवी कलशी द्यावी.
प्रभाते विमले स्नात्वा संपूज्य गरुडध्वजम् ततः पुष्पांजलिं बद्ध्वा मंत्रमेतमुदीरयेत्
सकाळी स्वच्छ पाण्याने स्नान करून, गरुडध्वजाची पूजा करावी. त्यानंतर फुलांची अंजली जोडून हा मंत्र म्हणावा:
नमो नमस्ते गोविन्द बुधश्रवण संज्ञक
गोविंद, बुधश्रवण नावाने प्रसिद्ध असलेल्या, तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
एवं संपूज्य गोविंद ब्राह्मणं पूजयेत्ततः पुराणज्ञे विशेषेण विधिवत्संप्रदापयेत्
अशी गोविंदाची पूजा करून, नंतर ब्राह्मणाचा सन्मान करावा आणि विशेषतः पुराण जाणणाऱ्याला विधिपूर्वक दान द्यावे.
द्वादश्यां श्रवणे युक्ते अशेषाहस्करान्विते
द्वादशीला, जेव्हा श्रवण नक्षत्र सर्व सूर्यकिरणांनी युक्त असते,
श्रीकृष्ण उवाच अत्राप्युदाहरंतीममितिहासं पुरातनम्
श्रीकृष्ण म्हणाले: येथेही मी एक प्राचीन कथा सांगतो.
देशो दशार्णको नाम तस्य भागे तु पश्चिमे
दशार्ण नावाचा एक प्रदेश आहे; त्याच्या पश्चिम भागात,
सुतप्तसिकता भूमिर्यत्र दुष्टा महोरगाः 4.75.
तेथे जमिनीत तापलेली वाळू आहे, आणि तिथे भयंकर सर्प राहतात.
शमीखदिरपालाशकरीरैः पीलुभिः सह
शमी, खदिर, पालाश, करी आणि पीलू यांच्या झाडांनी ती जागा वेढलेली आहे.
दग्धप्राणिगणाकीर्णा यत्र भूर्द्दृश्यते क्वचित्
कधी कधी तिथे जळालेल्या प्राण्यांचे अवशेष दिसतात.
कदाचिदपि दृश्यंते भ्राम्यन्तो हि विहगमाः उत्कृत्तजीविता राजन्दृश्यंते विहगोत्तमाः
कधी कधी पक्षी तिथे भटकताना दिसतात, आणि राजन, काही श्रेष्ठ पक्षी मृत अवस्थेतही दिसतात.
तृषातुराश्च सहसा मृगाः सैकतमागताः
तृषार्त प्राणी अचानक त्या वाळूत येतात.
तस्मिंस्तथाविधे देशे कश्चिद्दैववशाद्वणिक्
अशा त्या प्रदेशात, नशिबाच्या फेऱ्याने, एक व्यापारी आला.
पिशाचान्मलिनांस्तीक्ष्णान्निर्मांसान्भीमदर्शनान्
त्याने तिथे घाणेरडे, भयंकर, मांस नसलेले आणि भीतीदायक असे पिशाच्च पाहिले.
बभ्रामोद्भ्रांतहृदयः क्षुत्तृषाभ्रमकर्षितः
तो व्यापारी भुकेने आणि तहानेने त्रस्त होऊन, गोंधळलेल्या मनाने तिथे भटकत होता.
अथ प्रेतान्ददर्शासौ तृष्णाव्याकुलितेंद्रियान्
नंतर त्याने तृष्णेने व्याकुळ झालेल्या इंद्रियांसह प्रेतांना पाहिले.
प्रेतस्कंधसमारूढमेकं प्रेतं ददर्श ह
त्याने एक प्रेत दुसऱ्या प्रेताच्या खांद्यावर बसलेले पाहिले.
आगच्छन्तं तमव्यग्रं स्रुतुशब्दपुरःसरम् 4.75.
तो प्रेत शांतपणे, टपटप आवाज करत, त्याच्याकडे येताना दिसला.
स दृष्ट्वाथ वणिक्छ्रेष्ठमिदं वचनमब्रवीत्
त्याने व्यापारीश्रेष्ठाला पाहून असे शब्द सांगितले:
तमुवाच वणिग्धीमान्सार्थभ्रष्टस्य चैव मे
शहाण्या व्यापाऱ्याने त्याला सांगितले, 'माझा सारा ताफा हरवला आहे.'
तृष्णा मां बाधतेऽत्यर्थं क्षुद्दुनोति भृशं तथा अत्रोपायं न पश्यामि जीवेयं येन केनचित्
'मला तहान फार त्रास देते, आणि भूकही खूप लागली आहे; इथे मला जगण्याचा काहीच उपाय दिसत नाही.'
पुंनागमिममाश्रित्य प्रतीक्षस्व मुहूर्तकम्
'या पुरुषांच्या मार्गावर थांब आणि थोडा वेळ वाट पाहा.'