स भवेत्कृतकृत्यस्तु न पुनर्मातृको भवेत्
तो आपले कर्तव्य पूर्ण करतो आणि पुन्हा आईच्या पोटी जन्म घेत नाही.
उत्थानं चापि कृष्णस्य स हरेर्लोकमाप्नुयात् विष्णोर्भक्तिं परां पार्थ स गच्छेद्वैष्णवं पदम्
कृष्णाचे उठवणे—त्याने हरिचे लोक मिळवावे; पार्था, विष्णूची श्रेष्ठ भक्ती केल्याने तो वैष्णव पदाला पोहोचतो.
दुग्धाब्धिभोगशयने भगवाननन्तो यस्मिन्दिने स्वपिति यत्र विबुध्यते वा
ज्या दिवशी अनंत भगवान दूधाच्या समुद्रावरच्या शय्येवर झोपतो किंवा जागा होतो—
नीराजनद्वादशीव्रतवर्णनम् प्रार्थितः स प्रजाभिस्तु सर्वदुःखापनुत्तये
नीराजन द्वादशी व्रताचे वर्णन: सर्व दुःख दूर व्हावे म्हणून प्रजांनी प्रार्थना केली.
दुःखापनोदं कुरु भो व्याधितानां नरेश्वर
राजा, आजारी लोकांचे दुःख दूर कर.
पालयामास हृष्टोऽसावजपालस्ततोऽभवत्
त्याने आनंदाने त्यांची रक्षा केली आणि म्हणून त्याला अजपाल असे नाव मिळाले.
तस्यास्तु पांडवश्रेष्ठ लक्षणं वच्मि ते शृणु
पांडवांमध्ये श्रेष्ठ, मी तुला त्याच्या गुणांची माहिती सांगतो, ऐक.
तस्मिन्काले वभूवाथ रावणो राक्षसेश्वरः
त्या काळात रावण हा राक्षसांचा राजा प्रकट झाला.
अखण्डमण्डलं चन्द्रमातपत्रं चकार ह
त्याने अखंड वर्तुळ तयार केले, जणू चंद्राच्या प्रकाशाचा छत्रच.
वरुणं बद्धकर्मस्थं धनदं धनरक्षकम्
वरुण आपल्या कर्तव्याला बांधला होता आणि कुबेर धनाची राखण करत होता.
मेघाश्छादन्ति नृपतिं द्रुमपुष्पादिपंक्तिषु
फुललेल्या झाडांच्या रांगेत राजा असताना ढग त्याला झाकतात.
यामिका मध्यकक्षायां गन्धर्वा गीततत्पराः
मध्य कक्षात यामिक लोक आणि गंधर्व गाण्यात मग्न होते.
गंगाद्याः सरितः पाने गार्हपत्ये हुताशनः 4.71.१
गंगा आणि इतर नद्या पिण्यासाठी, आणि घरातील वेदीवर पवित्र अग्नी होता.
तिष्ठंति पार्थिवाः सर्वे पुरःसेवाविधायिनः
सर्व राजे समोर उभे राहून राजसेवेची कामे करत होते.
संदृश्य रावणः प्राह प्रशस्तं प्रतिहारकम्
हे पाहून रावणाने त्या मान्य दरवाजापाशी बोलले.
स उवाच प्रणम्याग्रे दंडपाणिर्निशाचरः
रात्री फिरणाऱ्या त्या राक्षसाने, काठी हातात घेऊन, नम्रतेने उत्तर दिले.
ययातिर्नहुषो भीमो राघवोयं विदूरथः
ययाति, नहुष, भीम आणि हा राघव, विदूरथ.
मेघाकारास्तव स्थाने नाजपाल इहागतः
इथे तुझ्या जागी मेघासारखे दिसणारे आहेत; अजपाल येथे नाही.
इत्युक्ते प्रहितो दूतो धूम्राक्षो नाम राक्षसः
असे म्हटल्यावर धूम्राक्ष नावाचा राक्षस दूत म्हणून पाठवला.
सेवां कुरु समागच्छ कबन्धो यस्य पार्थिवः
तू ज्या कबंधाचा राजा आहेस, त्याची सेवा कर आणि त्याच्याकडे जा.
रावणेनैवमुक्तस्तु धूम्राक्षो गरुडो यथा
रावणाने असे सांगितल्यावर धूम्राक्ष गरुडासारखा वागला.
ददर्श यं तमेकं स अजपालमजावृतम्
त्याने तो एक अजपाल पाहिला, जो शेळ्यांनी वेढलेला होता.
यष्टिस्कन्धं रेणुभृतं व्याधिभिः परिवारितम् 4.71.
हातात काठी असलेला, धुळीने माखलेला, आजारांनी वेढलेला मनुष्य.
मह्यामालिख्य नामानि विनिघ्नितं द्विषां गणम्
माझ्या पुढे जमिनीवर नावे लिहून, शत्रूंचा समूह नष्ट झाला.
दृष्ट्वा हृष्टमनाः प्राह धूम्राक्षो रावणोदितम्
हे पाहून, धूम्राक्ष आनंदित मनाने, रावणाने सांगितल्याप्रमाणे बोलला.
प्रेषयामास धूम्राक्षं ततः कृत्यं समादधे
मग त्याने धूम्राक्षाला पाठवले आणि त्याने आवश्यक काम हाती घेतले.
गच्छ लंकाधिपस्थानमाचरस्व यथोचितम्
लंकाधिपतीच्या निवासस्थानी जा आणि योग्य ते वाग.
गत्वा च कंपयामास सगणं राक्षसेश्वरम्
तो गेला आणि राक्षसांचा राजा व त्याच्या सोबत्यांना घाबरवून सोडले.
प्रोवाच तिष्ठतु नृपस्तेन मे न प्रयोजनम्
त्याने म्हटले, 'राजा तिथेच राहू द्या; मला त्याची गरज नाही.'
तेनैषा निर्मिता शांतिरजपालेन धीमता
ही शांतता त्या बुद्धिमान राखणदाराने केली.