कार्त्तिके चैव द्वादश्यां यथा चानुष्ठितं पुरा
कार्तिक महिन्यात द्वादशीला पूर्वी जसं केलं तसं पुन्हा केलं.
वत्सो मे वत्सवेलायां मृतोऽर्थं लभते पुनः
माझं वासरू वासरूवेळी मेलं, पण पुन्हा त्याला प्राण मिळतो.
यथार्थमेतद्व्याख्यातं ते च गोद्वादशीव्रतम्
हे सर्व जसं घडलं तसं सांगितलं, आणि गोध्वादशीचं व्रतही समजावलं.
एवमुक्तं व्रतं चीर्णं रुच्या पुत्राः सुखं धनम्
असं व्रत पाळलं गेलं; रुचीने मुलं, सुख आणि धन मिळवलं.
ब्रह्मणा सृष्टिकारेण रुचिर्भर्त्रा सहासिता धुवर्क्षे च यदा दृष्टे लोकः पापैः प्रमुच्यते
ब्रह्मदेव सृष्टीकर्ता आणि तिचा पती रुचि यांनी याला आनंदाने पाहिलं; आणि जेव्हा ध्रुववृक्ष पाहिला जातो, लोक पापातून मुक्त होतात.
यत्कृतं शुघ्निवचनाद्रुच्या यदुकुलोद्भव
शुघ्नीच्या सांगण्यावरून यदुकुळात जन्मलेल्या रुचीने जे केलं—
संप्राप्ते कार्तिके मासि शुक्लपक्षे कुरूत्तम नरो वा यदि वा नारी एकभक्तं प्रकल्पयेत् ।।4.69.
कार्तिक महिन्यात शुक्ल पक्षात, कुरुवंशातील श्रेष्ठा, पुरुष किंवा स्त्री एक वेळचं जेवण करतात—
ततो मध्याह्नसमये दृष्ट्वा धेनुं सवत्सिकाम्
मग मध्यान्ही गायीला वासरासह पाहतात—
ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां स्त्रीजनेश्वर
ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र, हे स्त्रीपुरुषांनो—
कुंकुमालक्तकैर्दीपैर्माषान्नवटकैः शुभैः
कुंकू, आलक्तक, दिवे आणि काळ्या हरभऱ्याच्या पिठाचे शुभ वडे याने—
ॐ माता रुद्राणां दुहिता वसूनां स्वसादित्यानाममृतस्य नाभिः
ॐ, तू रुद्रांची आई, वसूंची मुलगी, आदित्यांची बहीण, अमृताची नाभी—
इत्थं संपूज्य गां पृष्ट्वा पश्चात्तां च क्षमापयेत् मातर्ममाभिलषितं सफलं कुरु नंदिनि
अशा प्रकारे गायीची पूजा करून, वाकून, मग तिची क्षमा मागावी: 'आई, नंदिनी, माझी इच्छा पूर्ण कर.'
एवमभ्यर्चयेदेकां गामेतद्धि गवाह्निकम्
अशा प्रकारे, दररोज एक गाईची भक्तीभावाने पूजा करावी; हेच गाईसाठीचं नित्यकर्म आहे.
तद्दिने तापिकापक्वं स्थालीपाकं च वर्जयेत्
त्या दिवशी सूर्याच्या उष्णतेने शिजवलेलं किंवा भांड्यात उकडलेलं अन्न खाऊ नये.
यावंति गात्रे रोमाणि गवां कौरवनंदन
कौरवांचा आनंद असलेल्या राजन, जशा गाईच्या अंगावर केस आहेत, तशाच संख्येने गायी आहेत.
मेरोः पुर्यष्टकं रम्यमिंद्राग्नियमरक्षसाम् तासामुपरि गोलोकस्तत्र याति स गोव्रती
मेरू पर्वतावरील इंद्र, अग्नी, यम आणि राक्षसांच्या आठ सुंदर नगरींपेक्षा वरती गोलोक आहे; तिथे गोव्रत पाळणारा जातो.
ऊर्जे सिते द्विदशमेऽहनि गां सवत्सां याः पूजयंति कुसुमैर्वटकैश्च हृद्यैः 4.69.
ऊर्जेच्या शुद्ध पक्षातील बाराव्या दिवशी, जे लोक फुलांनी आणि सुंदर माळांनी वासरासह गाईची पूजा करतात—
देवशयनोत्थापनद्वादशीव्रतवर्णनम् कटदानं समुत्थानं चातुर्मास्यव्रतक्रमम्
देवशयन आणि उत्थापन द्वादशी व्रताचे वर्णन: चटई दान, उठणे आणि चातुर्मास्य व्रताचा क्रम.
देवः किमर्थं स्वपिति किं विधानं सदा वद
देव झोपतो तो कोणत्या कारणासाठी? नेहमी कोणती पद्धत आहे? मला सांग.
के मंत्राः के च नियमा व्रतान्यथ क्रिया च का
कोणते मंत्र, कोणते नियम, कोणती व्रते आणि योग्य कृती काय आहेत?
तुलाराशिगते तस्मिन्पुनरुत्थापयेद्व्रतम्
सूर्य तुला राशीत गेल्यावर, ते व्रत पुन्हा सुरू करावे.
अधिमासे च पतिते एष एव विधिक्रमः
अधिक महिना आला तरी, हाच विधी पाळावा.
आषाढस्य सिते पक्षे एकादश्यामुपोषितः
आषाढ महिन्याच्या शुद्ध पक्षातील एकादशीला उपवास करावा—
पीतांबरधरं सौम्यं पर्यंके स्वास्तृते शुभे
पिवळ्या वस्त्रातला, सौम्य आणि सुंदर पलंगावर विश्रांती घेत असलेला प्रभू मनात ध्यानात आणावा.
इतिहासपुराणज्ञो विष्णुभक्तोपि यः पुमान्
जो पुरुष इतिहास आणि पुराणे जाणतो आणि विष्णूभक्त आहे—
समालभ्य शुभैर्गंधैर्धूपैर्व स्त्रैरलंकृतम्
शुभ सुगंध, धूप आणि सुंदर अलंकार घातलेल्या स्त्रियांनी पूजा करून—
सुप्ते त्वयि जगन्नाथ जगत्सुप्तं भवेदिदम् 4.70.
हे जगन्नाथा, जेव्हा तू झोपतोस, तेव्हा हे सगळं जगही झोपलेलं असतं.
एवं तां प्रतिमां विष्णोः स्थापयित्वा युधिष्ठिर
अशा प्रकारे, युधिष्ठिरा, विष्णूची ती मूर्ती स्थापन करावी—
चतुरो वार्षिकान्मासान्देवस्योत्थापनावधि
देवाच्या उठण्याच्या वेळेपर्यंत, चार महिन्यांचे व्रत पाळावे.
गृह्णीयान्नियमानेतान्दंतधावनपूर्वकम्
दात घासण्यापासून सुरू करून, सर्व नियम पाळावेत.