रुची रसवतीं नित्यं प्रत्यहं कुरुते गृहे
रुचि रोज घरी चविष्ट जेवण बनवत असे.
कदाचित्क्रोधमात्सर्यात्सापत्न्यं दर्शितं तया
एकदा राग आणि मत्सरामुळे तिने सौतिणीशी वैर दाखवले.
तापिकायां तथा स्थाल्यां पक्वसिद्धः सुसं स्कृतः
गरम तव्यावर आणि भांड्यात नीट शिजवलेले, चांगले तयार केलेले होते.
तं वै भक्षयितुं दुष्टा सामिषं भोजनं किल
ते जेवण खाण्यासाठी त्या दुष्ट स्त्रीने त्यात मांस मिसळले.
तथैव प्रहसन्बालो मातुरुत्संगजोऽभवत्
त्याचप्रमाणे तो मुलगा हसला आणि आईच्या मांडीवर बसला.
किमेतद्ब्रूहि वृत्तांतं कस्येयं व्युष्टिरुत्तमा
हे काय आहे? मला हा प्रकार सांग, ही उत्तम जागृती कोणाची आहे?
सत्यंसत्यं पुनः सत्यं येन जीवति ते सुतः 4.69.
खरं सांग, पुन्हा सांग, तुझा मुलगा कशामुळे जिवंत आहे?
पक्वः स्वयं कृतः स्थाल्यां व्यञ्जनैः सह भोजनैः
तो कुंडात मसाले आणि जेवणासोबत नीट शिजवला होता.
किं ते सिद्धा महाविद्या मृतसञ्जीवनी शुभा
तुझ्याकडे मोठी विद्या आहे का, जी मरणाऱ्याला पुन्हा जिवंत करते?
कथयस्व महाभागे सत्यंसत्यं भगिन्यसि
माझ्या बहिणी, खरं खरं सांग, हे मला सांग.
कार्त्तिके चैव द्वादश्यां यथा चानुष्ठितं पुरा
कार्तिक महिन्यात द्वादशीला पूर्वी जसं केलं तसं पुन्हा केलं.
वत्सो मे वत्सवेलायां मृतोऽर्थं लभते पुनः
माझं वासरू वासरूवेळी मेलं, पण पुन्हा त्याला प्राण मिळतो.
यथार्थमेतद्व्याख्यातं ते च गोद्वादशीव्रतम्
हे सर्व जसं घडलं तसं सांगितलं, आणि गोध्वादशीचं व्रतही समजावलं.
एवमुक्तं व्रतं चीर्णं रुच्या पुत्राः सुखं धनम्
असं व्रत पाळलं गेलं; रुचीने मुलं, सुख आणि धन मिळवलं.
ब्रह्मणा सृष्टिकारेण रुचिर्भर्त्रा सहासिता धुवर्क्षे च यदा दृष्टे लोकः पापैः प्रमुच्यते
ब्रह्मदेव सृष्टीकर्ता आणि तिचा पती रुचि यांनी याला आनंदाने पाहिलं; आणि जेव्हा ध्रुववृक्ष पाहिला जातो, लोक पापातून मुक्त होतात.
यत्कृतं शुघ्निवचनाद्रुच्या यदुकुलोद्भव
शुघ्नीच्या सांगण्यावरून यदुकुळात जन्मलेल्या रुचीने जे केलं—
संप्राप्ते कार्तिके मासि शुक्लपक्षे कुरूत्तम नरो वा यदि वा नारी एकभक्तं प्रकल्पयेत् ।।4.69.
कार्तिक महिन्यात शुक्ल पक्षात, कुरुवंशातील श्रेष्ठा, पुरुष किंवा स्त्री एक वेळचं जेवण करतात—
ततो मध्याह्नसमये दृष्ट्वा धेनुं सवत्सिकाम्
मग मध्यान्ही गायीला वासरासह पाहतात—
ब्राह्मणक्षत्रियविशां शूद्राणां स्त्रीजनेश्वर
ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र, हे स्त्रीपुरुषांनो—
कुंकुमालक्तकैर्दीपैर्माषान्नवटकैः शुभैः
कुंकू, आलक्तक, दिवे आणि काळ्या हरभऱ्याच्या पिठाचे शुभ वडे याने—
ॐ माता रुद्राणां दुहिता वसूनां स्वसादित्यानाममृतस्य नाभिः
ॐ, तू रुद्रांची आई, वसूंची मुलगी, आदित्यांची बहीण, अमृताची नाभी—
इत्थं संपूज्य गां पृष्ट्वा पश्चात्तां च क्षमापयेत् मातर्ममाभिलषितं सफलं कुरु नंदिनि
अशा प्रकारे गायीची पूजा करून, वाकून, मग तिची क्षमा मागावी: 'आई, नंदिनी, माझी इच्छा पूर्ण कर.'
एवमभ्यर्चयेदेकां गामेतद्धि गवाह्निकम्
अशा प्रकारे, दररोज एक गाईची भक्तीभावाने पूजा करावी; हेच गाईसाठीचं नित्यकर्म आहे.
तद्दिने तापिकापक्वं स्थालीपाकं च वर्जयेत्
त्या दिवशी सूर्याच्या उष्णतेने शिजवलेलं किंवा भांड्यात उकडलेलं अन्न खाऊ नये.
यावंति गात्रे रोमाणि गवां कौरवनंदन
कौरवांचा आनंद असलेल्या राजन, जशा गाईच्या अंगावर केस आहेत, तशाच संख्येने गायी आहेत.
मेरोः पुर्यष्टकं रम्यमिंद्राग्नियमरक्षसाम् तासामुपरि गोलोकस्तत्र याति स गोव्रती
मेरू पर्वतावरील इंद्र, अग्नी, यम आणि राक्षसांच्या आठ सुंदर नगरींपेक्षा वरती गोलोक आहे; तिथे गोव्रत पाळणारा जातो.
ऊर्जे सिते द्विदशमेऽहनि गां सवत्सां याः पूजयंति कुसुमैर्वटकैश्च हृद्यैः 4.69.
ऊर्जेच्या शुद्ध पक्षातील बाराव्या दिवशी, जे लोक फुलांनी आणि सुंदर माळांनी वासरासह गाईची पूजा करतात—
देवशयनोत्थापनद्वादशीव्रतवर्णनम् कटदानं समुत्थानं चातुर्मास्यव्रतक्रमम्
देवशयन आणि उत्थापन द्वादशी व्रताचे वर्णन: चटई दान, उठणे आणि चातुर्मास्य व्रताचा क्रम.
देवः किमर्थं स्वपिति किं विधानं सदा वद
देव झोपतो तो कोणत्या कारणासाठी? नेहमी कोणती पद्धत आहे? मला सांग.
के मंत्राः के च नियमा व्रतान्यथ क्रिया च का
कोणते मंत्र, कोणते नियम, कोणती व्रते आणि योग्य कृती काय आहेत?