खे रोहिणी शशधराभिमता हिता च किं कारणं शृणु नरेन्द्र निवेदयामि
आकाशात रोहिणी, शशधराची प्रिय, शुभ आणि हितकारक का आहे, हे कारण ऐक, राजन, मी सांगतो.
अवियोगव्रतवर्णनम् विधानं तस्य कीदृक्च किं पुण्यं काऽत्र देवता
अवियोग व्रताचं वर्णन—त्याची प्रक्रिया कशी आहे, त्याचं पुण्य काय आहे आणि इथे कोणती देवता पूजली जाते?
अवियोगव्रतं नाम व्रतानामुत्तमोत्तमम्
अवियोग व्रत हे सर्व व्रतांमध्ये श्रेष्ठ आहे.
प्रौष्ठपदे शुक्लपक्षे द्वादश्यां प्रातरुत्थितः
भाद्रपद महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील द्वादशीला, पहाटे लवकर उठावं.
हृद्ये रम्ये सौधतटे हरिं लिख्येत मण्डले
मोहक आणि सुंदर अशा महालाच्या गच्चीवर, एका वर्तुळामध्ये हरिचे चित्र काढावे.
तत्रैव च हरं गौरीं सावित्रीं ब्रह्मणा सह
त्याच ठिकाणी हरासोबत गौरी आणि ब्रह्मासोबत सावित्री यांचेही चित्र काढावे.
गंधैः पुष्पैश्च धूपैर्नैवेद्यैरर्चयेद्यथाशक्त्या
आपल्या सामर्थ्यानुसार, सुगंध, फुले, धूप आणि नैवेद्य यांनी त्यांची पूजा करावी.
नारी वा पुरुषो वा अवियोगमतिं दृढां कृत्वा
स्त्री असो वा पुरुष, मनाशी दृढ एकरूपतेचा संकल्प करून,
सहस्रमूर्द्धा पुरुषः पद्मनाभो जनार्दनः
सहस्त्र डोकी असलेला पुरुष, कमळनाभी, जनार्दन,
नारायणो मधुलिहो विष्णुर्दामोहरो हरिः
नारायण, मधुपान करणारा, विष्णु, बंधनांचा नाश करणारा, हरि,
श्रीधरः पुंडरीकाक्षो विश्वरूपस्त्रिविक्रमः 4.68.
श्रीधर, कमळासारखी डोळे असलेला, विश्वरूप, त्रिविक्रम,
वासुदेवो हृषीकेशः कृष्णः सकर्षणोऽच्युतः
वासुदेव, हृषीकेश, कृष्ण, संकर्षण, अच्युत,
नित्यं स मे शुभः प्रीतः सश्रीकः केशशूलिनः
तो नेहमीच शुभ, संतुष्ट आणि श्रीसह असलेला, जटाधारी आणि त्रिशूलधारी माझ्यावर कृपादृष्टी ठेवो.
ईशानो भैरवः शूली त्र्यंबकस्त्रिपुरांतकः
ईशान, भैरव, त्रिशूलधारी, त्र्यंबक, त्रिपुरांचा संहार करणारा,
शिवः शर्वो महादेवो रुद्रो भूतमहेश्वरः
शिव, शर्व, महादेव, रुद्र, सर्व भूतांचा स्वामी,
ब्रह्मा शंभुः प्रभुः स्रष्टा पुष्करी प्रपितामहः
ब्रह्मा, शंभू, प्रभू, सृष्टीकर्ता, पुष्करी, प्रपितामह,
चतुर्मुखः सृष्टिकर्ता स्वयंभूः कमलासनः
चतुर्मुख, सृष्टीचा कर्ता, स्वयंभू, कमळावर बसलेला,
आदित्यो भास्करो भानुः सूर्योर्कः सविता रविः
आदित्य, भास्कर, भानु, सूर्य, अर्क, सविता, रवि,
प्रभाकरः सप्तसप्तिस्तरणिः सरणिः खगः
प्रभाकर, सात घोड्यांचा स्वामी, तरणी, सरणी, खग,
निकुंभोः वर्णभो देवः सुप्रीतोऽस्तु सदा मम
निकुंभांचा देव, रंगाने उत्पन्न झालेला, नेहमी माझ्यावर प्रसन्न राहो.
लक्ष्मीः श्रीः संपदा पद्मा मा विभूतिर्हरिप्रिया 4.68.
लक्ष्मी, श्री, संपत्ती, पद्मा, माया, विभूती, हरिप्रिया,
गायत्री प्रकृतिः सृष्टिः सावित्री वेधसो मता ।। राज्ञी भानुमती संज्ञा नित्यभा भास्करप्रिया
गायत्री, प्रकृती, सृष्टी, सावित्री, वेधसाची पत्नी म्हणून ओळखली जाणारी; राणी, भानुमती नावाची, सदैव तेजस्वी, भास्कराची प्रिय.
इति पद्मनाभशंकरपितामहार्क्कादीन्सप्रियान्पूज्य
पद्मनाभ, शंकर, पितामह, अर्क आणि इतर देवतांना त्यांच्या प्रियांसह भक्तीभावाने पूजून,
द्वादश्यां चरति नरो व्रतमेतद्भक्तिभावितो लोके
जो मनुष्य द्वादशीच्या दिवशी हा व्रत भक्तीने पाळतो,
हरिहरहिरण्यगर्भप्रभाकराणां क्रमेण लोकेषु
या जगात हरी, हर, हिरण्यगर्भ आणि प्रभाकर यांची एकामागोमाग पूजा केली जाते.
स्त्रीपुंसोर्यदि युग्मं पुरुषो वा यदि समाचरति कश्चित्
कोणताही पुरुष हा व्रत स्त्रीसोबत किंवा एकट्याने जसा जमेल तसा पाळतो,
इति श्रीभविष्ये महापुराण उत्तरपर्वणि श्रीकृष्णयुधिष्ठिरसंवादे हरिहरहिरण्यगर्भप्रभाकराणामवियोगव्रतं नामाष्टषष्टितमोऽध्यायः
श्रीभविष्य महापुराणाच्या उत्तरपर्वातील श्रीकृष्ण आणि युधिष्ठिर यांच्या संवादात 'हरी, हर, हिरण्यगर्भ आणि प्रभाकर यांच्या अवियोग व्रता'चे अठ्ठाविसावे अध्याय येथे संपले.
गोवत्सद्वादशीव्रतवर्णनम् तेन पापेन मे चित्ते जुगुप्सातीव वर्तते
गोवत्स द्वादशी व्रताचे वर्णन. त्या पापामुळे माझ्या मनात फार तीव्र घृणा निर्माण झाली आहे.
तत्र ब्राह्मणराजन्यवैश्यशूद्रादयो हताः
तेथे ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य, शूद्र आणि इतर लोक मारले गेले.
तेषां वधेन यत्पापं तन्मे मर्माणि कृंतति
त्यांच्या वधामुळे जे पाप झाले ते माझ्या अंतःकरणाला वेदना देत आहे.