क्रमेण भक्षयित्वा च यथोक्तं भरतर्षभ स्वत एवार्धमश्नीयाद्गत्वा रम्ये जलाशये
भरतरषभा, सांगितल्याप्रमाणे ते पदार्थ एकामागून एक खाऊन, नंतर स्वतः अर्धे खावे आणि रम्य जलाशयात जावे.
दशावतारानभ्यर्च्य पुष्पधूपविलेपनैः
दशावतारांची फुले, धूप आणि लेप याने पूजा करून,
मत्स्यं कूर्मं वराहं च नरसिंहं त्रिविक्रमम्
मत्स्य, कूर्म, वराह, नरसिंह आणि त्रिविक्रम,
गतोऽस्मि शरणं देवं हरिं नारायणं प्रभुम्
मी देव, हरि, नारायण या प्रभूच्या शरण गेलो आहे.
छिनत्तु वैष्णवीं मायां भक्त्या जातो जनर्दनः
भक्तीने जन्मलेला जनार्दन, वैष्णव माया छेदतो.
एवं यः कुरुते पार्थ विधिनानेन सुव्रत
पार्था, जो हा विधी आणि उत्तम व्रताने करतो,
श्रूयते यास्त्विमालोच्य पुरुषाणां दशा दश
हे सर्व पाळल्यावर, पुरुषांच्या दहा स्थिती ऐकायला येतात.
संसारसागरे घोरे मज्जत तत्र मां हरिः
या भयानक संसारसागरात बुडताना, हरि मला तिथे उचलतो.
किं तस्य न भवेल्लोके यस्य तुष्टो जनार्दनः मर्त्यलोके स्वयं पार्थ भूभारोत्तारकारणम्
ज्याच्यावर जनार्दन प्रसन्न आहे, त्याला या जगात काय उणे आहे? पार्था, मर्त्यलोकात तोच स्वतः पृथ्वीवरील भार हलका करतो.
या स्त्री व्रतमिदं पार्थ चरिष्यति मयोदितम् 4.63.
पार्था, जी स्त्री माझ्या सांगण्याप्रमाणे हे व्रत करील—
मर्त्यलोके चिरं स्थित्वा विष्णुलोके महीयते
माणूस या मृत्युलोकात खूप काळ राहिल्यावर, त्याला विष्णुलोकात मोठा मान मिळतो.
ये पूजयंति पुरुषाः पुरुषोत्तमस्य मत्स्यादिकांस्तु दशमीषु दशावतारान्
जे पुरुष पुरुषोत्तमाचे मत्स्यादी दहा अवतार दहाव्या दिवशी भक्तीने पूजतात—
आशादशमीवर्णनम् शृणुष्वावहितो वच्मि तवाशादशमीव्रतम्
ऐक, मी तुला आषाढ महिन्यातील दहाव्या दिवशीचे व्रत सांगतो, लक्ष देऊन ऐक.
नलनामाभवत्पूर्वं निषधेषु महीपते
पूर्वी निषध देशात नल नावाचा एक राजा होता.
अक्षैर्द्यूतेन राजेन्द्र निर्ययौ भार्यया सह
राजा, एका वेळेस नल राजाने फासे खेळून आपल्या पत्नीबरोबर घर सोडले.
स गत्वा प्रत्यहोरात्रं जलमात्रेण वर्तयन्
तो निघून गेला आणि दिवस-रात्र फक्त पाण्यावर जगत राहिला.
ग्रहीतुमिच्छंस्तान्राजन्समाच्छाद्य स्ववाससा
राजा, त्यांना पकडावे म्हणून त्याने स्वतःचे वस्त्र पांघरून त्यांना झाकले.
गते तु नैषधे भैमी प्रबुद्धै वाञ्चितानना इतश्चेतश्च बभ्राम हाहेति रुदती मुहुः
निषधराज गेला तेव्हा भीमाची कन्या, जागे झालेल्यांनी फसवली गेली, ती इकडे-तिकडे रडत रडत भटकत राहिली.
दुःखशोकसमाक्रांता नलदर्शनलालसा
ती दुःख आणि शोकाने ग्रासलेली होती, नलाच्या दर्शनाची तीव्र इच्छा तिच्या मनात होती.
उन्मत्तवत्परिवृता शिशुभिः कौतुकाकुलैः
ती वेड्यासारखी वागत होती, आणि आजूबाजूला कुतूहलाने बघणारी लहान मुले होती.
चन्द्रलेखेव पतिता भूमौ भासितदिङ्मुखा 4.64.
ती चंद्रकोरीसारखी जमिनीवर पडली, तिचा चेहरा सर्व दिशांना उजळून निघाला.
उवाच भैमी सव्रीडं सैरंध्रीं मां निबोधताम्
भीमाची कन्या लाजत-लाजत सैरंध्री या दासीला म्हणाली—माझे बोल ऐक.
यदि प्रार्थयते कश्चिद्दंड्यस्ते सांप्रतं भवेत् एवमस्त्वनवद्यांगि राज माताप्युवाच ताम्
कोणी जर आता तुझी इच्छा धरली, तर त्याला शिक्षा द्यावी; तसेच असो, दोषरहिते, असे राणी आईनेही तिला सांगितले.
एवंविधा तद्भवने कंचित्कालमनिंदिता आनयामास मुदितो दमयंतीं गृहं पितुः
त्या घरात ती काही काळ कुठलाही दोष न लागता राहिली; नंतर, आनंदाने दमयंतीला तिच्या वडिलांच्या घरी नेण्यात आले.
मात्रा पित्रा समायुक्ता सुतैर्भ्रातृभिरेव च
ती आई-वडिलांसोबत, मुलांसोबत आणि भावांसोबत एकत्र आली.
प्रोवाच विमनाहूय व्रतं दानमथापि वा
ती दुःखी अवस्थेत बोलावली गेल्यावर, तिने व्रत किंवा दान याबद्दल सांगितले.
तत्रेतिहासकुशलो विप्रः प्रोवाच बुद्धिमान्
तेथे इतिहास जाणणारा, बुद्धिमान ब्राह्मण बोलला.
चकार सर्वं तन्वंगी यत्पुराणविदा तदा
त्या कृशांगिणीने, प्राचीन कथा जाणणाऱ्याने सांगितलेले सर्व काही केले.
व्रतस्यास्य प्रभावेण दमयंत्या नरोत्तम
या व्रताच्या प्रभावाने दमयंतीने, हे श्रेष्ठ पुरुषा,
सर्वमेतत्समाचक्ष्व मां सर्वज्ञोसि यादव
हे यादव, तू सर्वज्ञ आहेस, म्हणून मला हे सर्व सांग.