यः पूजयेद्भक्तियुक्तः सर्वपापैः प्रमुच्यते
जो कोणी भक्तीने पूजा करतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो.
व्रतावसाने गृह्णीयात्कश्चिदेको नरो व्रतम्
व्रताच्या शेवटी, एक पुरुष हे व्रत स्वीकारावं.
इदं जीवनघाती चेत्सत्यं तु समयोषितम्
हे जर स्त्रियांनी खरं मनाने पाळलं, तर त्यांचं आयुष्य कमी होत नाही.
तत्रोपेक्षणकं कार्यं नटनर्तकगायकैः
त्या ठिकाणी नट, नर्तक आणि गायक यांनी एक कार्यक्रम करावा.
एवं यः कुरुते यात्रां वर्षेवर्षे च हर्षितः
जो कोणी दरवर्षी आनंदाने हे व्रत करतो,
कुटुंबं वर्द्धते तस्य यस्य विष्णुः प्रसीदति 4.58.
ज्याच्यावर विष्णू प्रसन्न होतो, त्याचं कुटुंब वाढतं.
एतामघौघशमनामनघाष्टमीं च कौंतेय संप्रति मया कथिता हिताय
कौंत्य, मी तुला आता ही अनघाष्टमी सांगितली, जी सर्व पापांचा नाश करणारी आहे आणि तुझ्या हितासाठी आहे.
सोमाष्टमीव्रतवर्णनम् शिवलोकप्रदं पुण्यं विधिवन्मे निबोधताम्
आता मी तुला सोमाष्टमीचं पुण्य व्रत सांगतो, जे नियमाने केल्यास शिवलोक मिळवता येतो.
प्रागुक्वविधिना पूज्या सितपीतयुगद्वयम्
पूर्वीप्रमाणे, दोन जोड्या, एक पांढरी आणि एक पिवळी, यांची पूजा करावी.
धूपगंधारसी चापि दीपवृक्षं सुशोभनम् 4.59.
धूप, गंध, आणि सुंदर दिव्याचं झाड यांचंही अर्पण करावं.
चतुरस्रं त्रिकोणं च मण्डलं कारयेत्ततः
मग चौकोन, त्रिकोण आणि वर्तुळ असं मंडळ तयार करावं.
संकल्प्य द्विजदांपत्यं वासोभिर्भूषणैस्तथा दीपकैः पञ्चविंशद्भिर्भोजयित्वा विसर्जयेत्
ब्राह्मण जोडप्याचा सन्मान करण्याचा संकल्प करून, वस्त्र, दागिने आणि पंचवीस दिवे देऊन त्यांना जेवू घालावं आणि नंतर त्यांचा निरोप घ्यावा.
अब्दपञ्चकमेकं वा एवं यः कुरुते नरः
जो पुरुष असं पाच वर्षं किंवा अगदी एक वर्ष जरी करतो,
आ देहपतनाद्यस्तु नित्यमेतत्समाचरेत्
शरीर संपेपर्यंत ही कृती नेहमी करावी.
न स्पृशंत्यापदस्तस्य न दुःखी भवति क्वचित्
त्याच्यावर कधीही संकट येत नाही, आणि तो कधीही दुःखी होत नाही.
संप्राप्यादित्ययोगेन प्राग्विधानेन चाभ्यसेत्
सूर्याशी एकरूपता मिळवून, आधी सांगितलेल्या पद्धतीने सराव करावा.
किंतु दक्षिणतंत्रस्थं भास्करं वार्चयेद्बुधः
पण, बुद्धिमान माणसाने दक्षिण मार्गावरील सूर्याची पूजा करावी.
कुंकुमेन समालभ्य चन्दनेन शिवं तथा
कुंकवाने आणि चंदनाने अभिषेक करून, शिवाची सुद्धा पूजा करावी.
रुद्रबीजं परं पूतं प्रियं रुद्रस्य सर्वदा
रुद्रबीज हे अत्यंत पवित्र आणि रुद्राला नेहमी प्रिय असते, ते वापरावे.
शेषः पूर्वविधानेन कर्तव्यो विधिविस्तरः ।। 4.59.
उर्वरित विधी आधी सांगितलेल्या नियमाप्रमाणे करावा.
एतत्प्राक्च विधायाब्दं पञ्चाब्दानेवमेव च
हे व्रत आधी एक वर्ष, आणि त्याचप्रमाणे पाच वर्षे करावे.
पतंगवत्प्रतापी स्याददीनश्च जन प्रियः
तो सूर्यासारखा तेजस्वी होतो, कधीही खचत नाही आणि सर्वांना प्रिय होतो.
यद्यष्टमी भवति सोमयुता कदाचिदर्केण वा कुरुकुलोद्वह तामुपोष्य
कधी अष्टमी तिथी चंद्रासह किंवा कधी सूर्याबरोबर आली, तर त्या दिवशी उपवास करावा.
श्रीवृक्षनवमीव्रतवर्णनम् दैत्यानां मोहनार्थाय योषिद्भूते जनार्दने
दैत्यांना मोहात टाकण्यासाठी जनार्दनाने स्त्रीरूप धारण केले.
बिल्वे वृक्षे क्षणं श्रांता विश्रांता कमलालया
बिल्ववृक्षाखाली लक्ष्मी थोडा वेळ थकून विसावली.
जिताः सर्वे पुरा पार्थ युद्धे कृष्णेन चक्रिणा
पूर्वी सर्वजण युद्धात चक्रधारी कृष्णाकडून जिंकले गेले, हे पार्था.
श्रीः समावासिता यस्माच्छ्रीवृक्षस्तु ततः स्मृतः
श्री तिथे वास केल्यामुळे तो वृक्ष शुभ मानला जातो.
नवम्यामर्चयेद्भक्त्या ईषत्सूर्योदये नगम्
नवमीत सूर्योदयाच्या वेळी भक्तीने त्या वृक्षाची पूजा करावी.
तिलपिष्टान्नगोधूमैर्धूपगन्धस्रगंबरैः
तीळ आणि गव्हाच्या पिठाचे पदार्थ, धूप, सुवासिक फुले, हार आणि वस्त्रे याने पूजा करावी.
वारे सोमे सिताष्टम्यां पक्षे सोमं समर्चयेत्।। विधिना चन्द्रचूडालं प्राप्यमेतत्स चन्द्रकम् । । २ दक्षिणार्धे हरिं ध्यात्वा मध्ये तु परितः प्रभुम् । पञ्चामृतादिना देवं स्थापयित्वा यतव्रती । । ३ चन्दनेनेन्दुयुक्तेन दक्षिणार्धं विलेपयेत् । हरभागं नीलरक्तं शिवस्योपरि मौक्तिकम् । । ४ पश्चात्पुष्पैः समभ्यर्च्य सितं रक्तैरनुत्तमैः । नीराजनं पुनः कुर्यात्पञ्चविंशतिदीपकैः । । अथ सिद्धैः शुभैर्भक्ष्यैनेवद्यं विनिवेदयेत् । । ५ एवंकृतोपवासस्तु प्रभाते पूर्ववच्छिवम् । सम्पूज्याज्यं तिलैर्मिश्रं जुहुयाज्जातवेदसि । । ६ व्रतिनो ब्राह्मणान्पश्चाद्भोजयित्वा विधानतः । मिथुनानि तु सम्भोज्य यथाशक्त्यनुपूजयेत् । । ७ आवर्त्य पितरावर्च्य विधिना तेन सुव्रत
सोमवारी, शुक्ल अष्टमीला, सोमाची विधिपूर्वक पूजा करावी. चंद्रकोर मिळवून, चंद्रशेखराची पूजा करावी. दक्षिण भागात हरिचं आणि मध्यभागी प्रभूचं ध्यान करावं. व्रतीने पंचामृत वगैरे अर्पण करून देवाची स्थापना करावी. चंदनात चंद्रमणी मिसळून दक्षिण भागाला लावावं. हराचा भाग निळा आणि लाल रंगाचा ठेवावा, शिवाच्या वरती मोती ठेवावा. नंतर पांढऱ्या आणि उत्तम लाल फुलांनी पूजा करावी. पंचवीस दिव्यांनी आरती करावी. मग सिद्धांना शुद्ध आणि शुभ पदार्थ अर्पण करावेत. असं उपवास केल्यावर, सकाळी पुन्हा पूर्वीसारखी शिवाची पूजा करावी आणि तुपात तिळ मिसळून अग्नीत होम करावा. नंतर ब्राह्मणांना नियमाने जेवू घालावं आणि शक्य तितक्या जोडप्यांना सन्मानपूर्वक जेवू घालावं. हे सर्व करून, पितरांचीही विधिपूर्वक पूजा करावी.