स्त्रीभिरेवार्चिता दूर्वा सौभाग्यसुखदायिनी
फक्त स्त्रियांनीच दुर्वेची पूजा केली, जी सौभाग्य आणि सुख देणारी आहे.
दत्त्वा दानानि विप्रेभ्यः फलं दत्त्वार्चयेत्प्रभोः
ब्राह्मणांना दान दिल्यावर, फळ प्रभूला अर्पण करावे.
भक्षयित्वा सुहृन्मित्रसंबंधिस्वजने तथा
मित्र, स्नेही, नातेवाईक आणि कुटुंबासोबत जेवून,
दूर्वाष्टमीति विख्यातं पुण्यं संतानकारकम् 4.56.
दुर्वाष्टमी हा प्रसिद्ध, पुण्यदायी आणि संतानप्राप्ती करणारा सण आहे.
मर्त्ये लोके चिरं स्थित्वा ततः स्वर्गं गताः पुनः
मृत्युलोकात बराच काळ राहून, त्यांनी पुन्हा स्वर्ग प्राप्त केला.
मेघावृतेंबरतले हरिते वनांते या साष्टमी शुभफला सफला नभस्ये
मेघांनी आच्छादलेल्या आकाशाखाली, हिरव्या वनाच्या कडेला, भाद्रपद महिन्यातील ती अष्टमी शुभ आणि फलदायी असते.
कृष्णाष्टमीव्रतवर्णनम् धर्मसंजननं लोके रुद्रप्रीतिकरं परम्
या व्रतामुळे या जगात धर्म वाढतो आणि रुद्राला अत्यंत आनंद मिळतो.
मासि मार्गशिरे प्राप्ते दंतधावनपूर्वकम्
मार्गशीर्ष महिन्यात, दात घासून,
अशक्तशक्तभेदेन गृहान्निष्क्रम्य बाह्यतः
आपल्या ताकदीप्रमाणे, घराबाहेर जाऊन,
ब्रह्मचारी जितक्रोधः शिवार्चनजपे रतः
जो ब्रह्मचारी आहे, ज्याने रागावर विजय मिळवला आहे आणि जो शिवपूजा व जपात रमतो,
शिवलिङ्गं समभ्यर्च्य सुमनोभिः सुगंधिभिः
त्याने शिवलिंगाची सुगंधी व सुंदर फुलांनी पूजा करावी.
ततो देवस्य पुरतो होमं कुर्यात्तिलै र्गुरु
मग देवासमोर तिळांनी होम करावा, हे गुरुजी.
गोमूत्रप्राशनं कृत्वा स्वप्याद्भूमौ ततो निशि
गायचे मूत्र पिऊन, रात्री जमिनीवर झोपावे.
एवं पुष्येपि संपूज्य शंभुं नाम महेश्वरम्
पुष्य महिन्यातही, अशाच प्रकारे महेश्वर नावाच्या शंभूची पूजा करावी.
माघे माहेश्वरं नाम कृष्णाष्टम्यां प्रपूजयेत्
माघ महिन्यात, कृष्णाष्टमीला महेश्वराची पूजा करावी.
फाल्गुने च महादेवं संपूज्य प्राशयेत्तिलान् 5.57.
फाल्गुन महिन्यात, महादेवाची पूजा करून तिळ खावे.
चैत्रे च स्थाणुनामानं कृष्णाष्टम्यां शिवं यजेत्
चैत्र महिन्यात, कृष्णाष्टमीला स्थाणू नावाच्या शिवाची पूजा करावी.
वैशाखे शिवनामानमिष्ट्वा रात्रौ कुशोदकम्
वैशाख महिन्यात, शिवाची पूजा करून रात्री कुशाच्या पाण्याचा सेवन करावा.
ज्येष्ठे पशुपतिं पूज्य गवां शृङ्गोदकं पिबेत्
ज्येष्ठ महिन्यात, पशुपतीची पूजा करून गायीच्या शिंगातील पाणी प्यावे.
आषाढे चोग्रनामानमिष्ट्वा संप्राश्य गोमयम्
आषाढ महिन्यात, उग्र नावाच्या देवाची पूजा करून गोमयाचे सेवन करावे.
श्रावणे शर्वनामानमिष्ट्वार्कं निशि भक्षयेत्
श्रावण महिन्यात, शर्व नावाच्या देवाची पूजा करून रात्री सूर्याचे सेवन करावे.
मासि भाद्रपदेऽष्टम्यां त्र्यंबकं नाम पूजयेत्
भाद्रपद महिन्यात, अष्टमीला त्र्यंबक नावाच्या देवाची पूजा करावी.
भवनामाश्विने पूज्यः प्राशयेत्तंडुलोदकम्
आश्विन महिन्यात, भव नावाच्या देवाची पूजा करून तांदळाचे पाणी प्यावे.
कार्तिके रुद्रनामानं संपूज्य प्राशयेद्दधि
कार्तिक महिन्यात, रुद्र नावाच्या देवाची पूजा करून दही खावे.
अब्दांते भोजयेद्विप्राञ्छिवभक्तिपरायणान् शक्त्या हिरण्यवासांसि भक्त्या तेभ्यो निवेदयेत्
वर्षाच्या शेवटी, ज्यांना शंकराची भक्ती आहे अशा ब्राह्मणांना आपल्या सामर्थ्यानुसार प्रेमाने जेवण द्यावे, तसेच त्यांना वस्त्र आणि सोनेही अर्पण करावे.
सतिला कृष्णकलशा भक्ष्यभोज्येन संयुताः निवेदयति रुद्राणां गां च कृष्णां पयस्विनीम् ।। 5.57.
तिळ, काळ्या मातीचे कलश आणि खाण्याचे पदार्थ यांसह काळी, दूध देणारी गाय रुद्रांना भक्तीने अर्पण करावी.
वर्षमेकं चरेदेवं नैरन्तर्य्येण यो नरः
जो पुरुष हे व्रत एक वर्ष अखंडपणे पाळतो,
सर्वपापविनिर्मुक्तः सर्वैश्वर्यसमन्वितः
तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि सर्व प्रकारच्या समृद्धीने परिपूर्ण होतो.
अनेन विधिना देवाः सर्वे देवत्वमागताः
या विधीने सर्व देवांना देवपद प्राप्त झाले.
ब्रह्मा ब्रह्मत्वमापन्नो ह्यहं विष्णुत्वमागतः
ब्रह्मदेवाला ब्रह्मपद मिळाले आणि मलाही विष्णुपद प्राप्त झाले.