तस्याश्चोपरि विन्यस्तं मथितामृतमुत्तमम्
त्यावर उत्तम, मंथनातून मिळालेलं अमृत ठेवण्यात आलं.
तत्राप्यमृतकुंभस्य पेतुर्न्निष्यंदबिंदवः
तेथे अमृताच्या कुंभातून थेंब थेंब खाली टपटपले.
वंद्या पवित्रा देवैस्तु वंदिताभ्यर्चिता पुरा
ती पवित्र दुर्वा पूर्वी देवांनी पूजली आणि मान दिली होती.
द्राक्षाक्षोटकपित्थैश्च बर्बरैर्लकुचैस्तथा 4.56.
द्राक्ष, हरितकी, कवठ, बोर आणि लाकुचा या फळांनी,
दध्यक्षतैः सुपुष्पैश्च धूपनैवेद्यदीपकैः
दही, अक्षता, सुंदर फुले, धूप, नैवेद्य आणि दिवे यांनी,
त्वं दूर्वेऽमृतजन्मासि वंदिता च सुरासुरैः
हे दुर्वे, तू अमृतातून जन्मलेली आहेस आणि देव-दानवांनी पूजलेली आहेस.
यथा शाखाप्रशाखाभिर्विस्तृतासि महीतले
जशी तू फांद्या आणि उपफांद्यांनी पृथ्वीवर पसरली आहेस,
एवमेषा पुरा पार्थ पूजिता त्रिदशोत्तमैः
तशीच, पार्था, पूर्वी श्रेष्ठ देवांनीही ही दुर्वा पूजली होती.
पूजिताभ्यर्हिता वाचा गौर्या राजञ्छ्रिया तथा
गौरी, श्री आणि राजानेही तिला शब्दांनी पूजले आणि मान दिला.
सुकेश्या च घृताच्या च रंभया च सुकेशया
सुकशी, घृताची, रंभा आणि सुकशी यांनीही तिला पूजले.
स्त्रीभिरेवार्चिता दूर्वा सौभाग्यसुखदायिनी
फक्त स्त्रियांनीच दुर्वेची पूजा केली, जी सौभाग्य आणि सुख देणारी आहे.
दत्त्वा दानानि विप्रेभ्यः फलं दत्त्वार्चयेत्प्रभोः
ब्राह्मणांना दान दिल्यावर, फळ प्रभूला अर्पण करावे.
भक्षयित्वा सुहृन्मित्रसंबंधिस्वजने तथा
मित्र, स्नेही, नातेवाईक आणि कुटुंबासोबत जेवून,
दूर्वाष्टमीति विख्यातं पुण्यं संतानकारकम् 4.56.
दुर्वाष्टमी हा प्रसिद्ध, पुण्यदायी आणि संतानप्राप्ती करणारा सण आहे.
मर्त्ये लोके चिरं स्थित्वा ततः स्वर्गं गताः पुनः
मृत्युलोकात बराच काळ राहून, त्यांनी पुन्हा स्वर्ग प्राप्त केला.
मेघावृतेंबरतले हरिते वनांते या साष्टमी शुभफला सफला नभस्ये
मेघांनी आच्छादलेल्या आकाशाखाली, हिरव्या वनाच्या कडेला, भाद्रपद महिन्यातील ती अष्टमी शुभ आणि फलदायी असते.
कृष्णाष्टमीव्रतवर्णनम् धर्मसंजननं लोके रुद्रप्रीतिकरं परम्
या व्रतामुळे या जगात धर्म वाढतो आणि रुद्राला अत्यंत आनंद मिळतो.
मासि मार्गशिरे प्राप्ते दंतधावनपूर्वकम्
मार्गशीर्ष महिन्यात, दात घासून,
अशक्तशक्तभेदेन गृहान्निष्क्रम्य बाह्यतः
आपल्या ताकदीप्रमाणे, घराबाहेर जाऊन,
ब्रह्मचारी जितक्रोधः शिवार्चनजपे रतः
जो ब्रह्मचारी आहे, ज्याने रागावर विजय मिळवला आहे आणि जो शिवपूजा व जपात रमतो,
शिवलिङ्गं समभ्यर्च्य सुमनोभिः सुगंधिभिः
त्याने शिवलिंगाची सुगंधी व सुंदर फुलांनी पूजा करावी.
ततो देवस्य पुरतो होमं कुर्यात्तिलै र्गुरु
मग देवासमोर तिळांनी होम करावा, हे गुरुजी.
गोमूत्रप्राशनं कृत्वा स्वप्याद्भूमौ ततो निशि
गायचे मूत्र पिऊन, रात्री जमिनीवर झोपावे.
एवं पुष्येपि संपूज्य शंभुं नाम महेश्वरम्
पुष्य महिन्यातही, अशाच प्रकारे महेश्वर नावाच्या शंभूची पूजा करावी.
माघे माहेश्वरं नाम कृष्णाष्टम्यां प्रपूजयेत्
माघ महिन्यात, कृष्णाष्टमीला महेश्वराची पूजा करावी.
फाल्गुने च महादेवं संपूज्य प्राशयेत्तिलान् 5.57.
फाल्गुन महिन्यात, महादेवाची पूजा करून तिळ खावे.
चैत्रे च स्थाणुनामानं कृष्णाष्टम्यां शिवं यजेत्
चैत्र महिन्यात, कृष्णाष्टमीला स्थाणू नावाच्या शिवाची पूजा करावी.
वैशाखे शिवनामानमिष्ट्वा रात्रौ कुशोदकम्
वैशाख महिन्यात, शिवाची पूजा करून रात्री कुशाच्या पाण्याचा सेवन करावा.
ज्येष्ठे पशुपतिं पूज्य गवां शृङ्गोदकं पिबेत्
ज्येष्ठ महिन्यात, पशुपतीची पूजा करून गायीच्या शिंगातील पाणी प्यावे.
आषाढे चोग्रनामानमिष्ट्वा संप्राश्य गोमयम्
आषाढ महिन्यात, उग्र नावाच्या देवाची पूजा करून गोमयाचे सेवन करावे.