तत्फलं यद्ददास्यस्यै सत्यं कृत्वा ममाग्रतः
ती ज्या फळाचा दान करणार आहे, ते माझ्या समोर सत्याने द्यावे.
ऊर्मिला रूपसंपन्ना दिव्यदेहधरा शुभा
ऊर्मिला ही रूपवान, दिव्य देह असलेली आणि मंगलमय स्त्री होती.
भर्तुः समीपे स्वर्गस्था दृश्यतेऽद्यापि सा जनैः विस्फुरंती महाराज बुधाष्टम्याः प्रभावतः
ती आजही लोकांना आपल्या पतीजवळ स्वर्गात दिसते, राजन, बुधाष्टमीच्या प्रभावामुळे ती तेजस्वी दिसते.
तस्या एव विधिं ब्रूहि यदि तुष्टोसि मे प्रभो
प्रभो, जर तुम्ही माझ्यावर प्रसन्न असाल तर तिच्या व्रताची माहिती मला सांगा.
यदायदा सिताष्टम्यां बुधवारो भवेद्यदि
जेव्हा जेव्हा शुक्ल अष्टमी आणि बुधवार एकत्र येतात—
स्नात्वा नद्यां तु पूर्वाह्ने गृहीत्वा कलशं नवम् 4.54.
त्या दिवशी सकाळी नदीत स्नान करून नवीन कलश घ्यावा.
अष्टवारान्प्रकर्तव्या विधानैस्तु पृथक्पृथक्
हे व्रत आठ वेळा, प्रत्येक वेळी वेगळ्या पद्धतीने करावे.
तृतीया घृतपूपैश्च चतुर्थी वटकैर्नृप
तिसऱ्या वेळी तुपाचे पुडे अर्पण करावेत; चौथ्या वेळी लाडू अर्पण करावेत, राजन.
अशोकवर्तिभिः शुभ्रैः सप्तमी खंडसंयुतैः एवं क्रमेण कर्तव्या सुहृत्स्वजनबांधवैः
शुद्ध अशोकाच्या फांद्यांनी, सातव्या भागासह, ही क्रिया आप्त, नातेवाईक आणि मित्रांच्या उपस्थितीत एकामागून एक करावी.
सह कृत्वा स्थितैर्भोज्यं भोक्तव्यं स्वस्थमानसैः
सर्वजण एकत्र बसून, शांत आणि समाधानी मनाने जेवण घ्यावे.
श्रुत्वाष्टमी बुधस्यापि माहात्म्यं भोजनं त्यजेत्
बुधाच्या आठव्या तिथीचे महत्त्व ऐकल्यावर, त्या दिवशी जेवण टाळावे.
तथा भुक्त्वा बुधस्याग्रे आचम्य च पुनःपुनः
तसेच, बुधासमोर जेवण झाल्यावर, वारंवार तोंड स्वच्छ करावे.
साक्षतं सहिरण्यं च जातरूपमयं शुभम्
सोनं, चांदी आणि सोन्यापासून बनवलेली शुभ वस्तू समोर ठेवाव्यात.
पीतवस्त्रैः समाच्छन्नं बुधं सोमात्मजाकृतिम्
सोमाचा पुत्र असलेल्या बुधाला पिवळ्या वस्त्रांनी झाकावे.
ॐ बुधाय नमः ॐ दुर्बुद्धिनाशनाय नमः ॐ ताराजाताय नमः ॐ सर्वसौख्यप्रदाय नमः अष्टमी तु यदा पूर्णा तदा राजर्षिसत्तम
ॐ बुधाय नमः। ॐ दुष्ट बुद्धी नष्ट करणाऱ्यास नमस्कार। ॐ तारापुत्रास नमस्कार। ॐ सर्व सुख देणाऱ्यास नमस्कार। राजर्षी श्रेष्ठा, जेव्हा आठवी तिथी पूर्ण होते,
वस्त्रालंकरणैः सर्वैर्भूषणैर्विविधैरपि मन्त्रेणानेन कौंतेय दद्यादेवं समाचरन् ।। 4.54.
कौंत्य, सर्व प्रकारच्या वस्त्रांनी, दागिन्यांनी आणि विविध अलंकारांनी, या मंत्रासह दान करावे.
बुधोऽयं प्रतिगृह्णातु द्रव्यस्थोऽयं बुधः स्वयम्
हा बुध स्वतः या वस्तूमध्ये आहे, तो हे स्वीकारो.
(इति दानमंत्र ।) बुधः सौम्यस्तारकेयो राजपुत्र इलापतिः
बुध हा सौम्य, तारापुत्र, राजपुत्र आणि इलाचा स्वामी आहे.
( इति प्रतिग्रहणमंत्रः ।) सौख्यं च सौमनस्यं च करोतु शशिनंदनः
शशिकुमार तुमच्यावर सुख आणि मन:शांती देवो.
इत्युच्चार्य गृहीत्वा तु दद्यान्मंत्रपुरःसरम्
असे म्हणून, ते वस्त्र घेऊन, मंत्र म्हणत दान द्यावे.
धनधान्यसमायुक्तः. पुत्रपौत्रप्रवर्द्धनः
त्याला धन, धान्य मिळते आणि त्याची मुले व नातवंडे वाढतात.
ततः सुतीर्थे मरणं ध्यात्वा नारायणं विभुम्
मग त्या पवित्र स्थळी, मृत्यूचे स्मरण करत, नारायणाचे ध्यान करावे.
वसते यावदासृष्टेः पुनराभूतसंप्लवम्
तो सृष्टीच्या समाप्तीपर्यंत, म्हणजे पुढील प्रलय येईपर्यंत, त्या ठिकाणी वास करतो.
एषैवं च मयाख्याता गुह्या पार्थ बुधाष्टमी
पार्था, मी तुला ही बुधाष्टमीची गुप्त कथा सांगितली.
यश्चाष्टमीं बुधयुतां समवाप्य भक्त्या सम्पूजयेद्विधुसुतं कनपृष्ठसं स्थम्
जो कोणी भक्तीपूर्वक बुधयुक्त आठवी तिथी प्राप्त करून, चंद्रपुत्राचे सुवर्णदंडाच्या टोकावर पूजन करतो,
जन्माष्टमीवर्णनम् कस्मिन्काले समुत्पन्नं किं पुण्यं को विधिः स्मृतः
जन्माष्टमीचे वर्णन: ती कोणत्या काळात उदयास आली, तिचे पुण्य काय, आणि कोणता विधी सांगितला आहे?
देवकी मां परिष्वज्य कृत्वोत्संगे रुरोद ह
देवकीने मला मिठी मारली, मांडीवर घेऊन ती रडू लागली.
तत्रैव रंगवाढेन मंचारूढजनोत्सवे
तेथे रंगमंच आणि उंच आसनांवर बसलेल्या लोकांच्या उत्सवात मी होतो.
स्वजनैर्बंधुभिः स्निग्धैः सस्त्रीभिः समावृते
माझ्या आजूबाजूला आपुलकीने वागणारे नातेवाईक आणि त्यांच्या स्त्रिया होत्या.
समाकृष्य परिष्वज्य पुत्रपुत्रेत्युवाच ह
माझ्या जवळ ओढून, मला मिठी मारून तिने, 'माझा मुलगा, माझा बाळ,' असे हाक मारली.