अकस्माद्वैश्यजा प्राप्ता तत्करं सा तदास्पृशत्
अचानक एका वैश्य स्त्रीने येऊन त्याचा हात धरला.
हा रामकृष्ण प्रद्युम्नानिरुद्धेति पुनःपुनः
ती पुन्हा पुन्हा 'हाय राम, कृष्ण, प्रद्युम्न, अनिरुद्ध' असं ओरडू लागली.
द्विज आह च विप्रोऽहं त्र्यहं शूल्यां निरूपितः
त्या ब्राह्मणाने सांगितलं, 'मी विप्र आहे; तीन दिवस मी शूळावर ठेवलेला आहे.'
श्रुत्वा धनवती तस्मा उद्वाह्य मोहिनीं सुताम् 3.2.18.
हे ऐकून धनवतीने आपली मुलगी मोहिनीचं लग्न लावून दिलं.
द्विजः प्राह शृणु व्यंगे यदा ते हृच्छयो भवेत्
ब्राह्मण म्हणाला, 'अगं सुंदरिये, ऐक, जेव्हा तुझ्या मनात इच्छा निर्माण होईल—'
इत्युक्त्वा मरणं प्राप्य यमलोकं गतो द्विजः
असं सांगून तो ब्राह्मण मरण पावला आणि यमलोकात गेला.
मातुर्गृहे तु सा नारी मोहिनी यौवनान्विता
मोहिनी आता तरुणी झाली आणि ती आईच्या घरीच राहिली.
के भोगाश्च किमाश्चर्यं को जागर्ति शयीत कः
इथे कोणते सुख आहेत, कोणती आश्चर्ये आहेत, कोण जागतो आणि कोण झोपतो?
इति श्लोकं द्विजानाह नोत्तरं च ददुर्द्विजाः
द्विजांनी तो श्लोक सांगितला, पण ब्राह्मणांनी उत्तर दिलं नाही.
तामुवाच प्रसन्नात्मा शृणु मोहिनि सुंदरि शय्या च भूषणं ज्ञेयो भोगो ह्यष्टविधो बुधैः
प्रसन्न मनाने त्याने तिला सांगितलं, "ऐक मोहिनी, सुंदर स्त्री, शय्या, दागिने आणि भोग हे आठ प्रकारचे आहेत, हे ज्ञानी लोक ओळखतात."
अहन्यहनि भूतानि म्रियन्ते जनयन्ति च
दररोज जीव मरतात आणि जन्म घेतात.
यो विवेकं समासाद्य कुरुते कर्मसंग्रहम्
जो विवेक मिळवून कर्मांची गोळा करतो,
संसाराजगरं ज्ञात्वा वैराग्यं योऽकरोद्भुवि 3.2.18.
जो संसाराच्या सापाला ओळखून या पृथ्वीवर वैराग्य घेतो,
संकल्पाज्जायते कामस्ततो लोभः प्रजायते
संकल्पातून इच्छा निर्माण होते, आणि त्यातून लोभ उत्पन्न होतो.
जलप्रकृत्यां यो जातो रसो रसविकारवान्
पाण्याच्या स्वरूपात जन्मलेला, त्याला रस आणि रसाचे बदल असतात.
रुद्रात्काल्यां समुद्भूतो मोहो हृदि च लोकहा
रुद्रापासून कलियुगात मोह उत्पन्न झाला, जो लोकांच्या हृदयात नाश करतो.
मिथ्यादृष्टिस्ततो जाता मोहस्य दयिताभवत्
त्या मोहातून खोटी दृष्टी जन्मली आणि ती त्याची प्रिय झाली.
तयोः सकाशात्संजातं दुःखं शोकसमन्वितम्
त्यांच्या संगतीतून दुःख आणि शोक निर्माण झाला.
मानी शूरश्च चतुरोऽधिकारी गुणवान्सखा
तो मित्र अभिमानी, शूर, चतुर, अधिकार असलेला आणि गुणी होता.
तस्यै गर्भं च विप्रोऽसौ दत्त्वा स्वर्णं गृहीतवान्
त्या स्त्रीला ब्राह्मणाने गर्भ दिला आणि सोनं घेऊन तो निघून गेला.
कदाचिद्दशमासांते मोहिनीमब्रवीच्छिवः
कधीतरी दहा महिने संपल्यावर शिवाने मोहिनीला बोलावलं.
दोलामध्ये सहस्रं च स्वर्णं चैव स्वबालकम्
झुल्याच्या मध्यभागी हजार सोन्याचे तुकडे आणि बालक होते.
शिवेन बोधितो राजा सुतार्थी रुद्रपूजकः 3.2.18.
शिवाच्या सांगण्यानुसार, पुत्राची इच्छा असलेला आणि रुद्राची पूजा करणारा राजा कृती केली.
कारयित्वा जातकर्म विततार धनं बहु
जन्माचे विधी करून त्याने भरपूर धन वाटलं.
पितुरन्ते च तद्राज्यं प्राप्य धर्मं प्रकाशयन्
वडिलांच्या निधनानंतर राज्य मिळवून त्याने धर्म प्रकट केला.
त्रयो हस्तास्तदा जाताः स राजा विस्मितोऽभवत्
तेव्हा तीन हात जन्मले; राजा आश्चर्यचकित झाला.
इत्युक्त्वा स तु वैतालो नृपतिं प्राह भो नृप
असं सांगून त्या वेताळाने राजाला म्हटलं, "राजा..."
द्रव्यार्थी पंडितो ज्ञेयो गुरुतुल्यश्च भूपतिः
जो पंडित धनासाठी प्रयत्न करतो, आणि जो राजा गुरूसारखा असतो, त्यांना तसेच ओळखावं.
निरयान्निःसृतो विप्र स्वर्गलोकं समागतः
हे ब्राह्मण, नरकातून सुटून तो स्वर्गात पोहोचला.
चित्रकूटे च नृपती रूपदत्त इति श्रुतः
चित्रकूटावर रूपदत्त नावाचा एक राजा होता.