കുക്കുടീമര്കടീവ്രതവര്ണനമ് സോര്ചിതോ വസുദേവേന ദേവക്യാ ച യുധിഷ്ഠിര
കോഴിയും കുരങ്ങനും ചെയ്യുന്ന വ്രതങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരണം. യുദിഷ്ഠിരാ, വസുദേവനും ദേവകിയും ഇവ വ്രതങ്ങൾ ആചരിച്ചിരുന്നു.
ഉപവിഷ്ടഃ കഥാഃ പുണ്യാഃ കഥയിത്വാ മനോഹരാഃ
കൈരുകിയിരുത്തി, പുണ്യമായ മനോഹരമായ കഥകൾ പറഞ്ഞ്—
കംസേ ഹതേ മൃതാഃ പുത്രാഃ പുത്രാ ജാതാഃ പുന. പുനഃ
കംസനെ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, മരിച്ച മക്കൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിച്ചു.
യഥാ ചന്ദ്രമുഖീ ദീപ്തിര്ബഭൂവ മൃതപുത്രികാ ത്വമേവ ദേവകി തഥാ ഭവിഷ്യസി ന സംശയഃ
ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖം ഉള്ള ദീപ്തിയായ മകൾ, മരിച്ചിട്ടും വീണ്ടും പ്രകാശം ലഭിച്ചതുപോലെ, ദേവകി, നീയും അങ്ങനെ തന്നെ ആകും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ചരിതം കിം വ്രതവരം ബഹുസംതതികാരകമ്
ഏത് ആചാരവും, ഏത് ഉത്തമ വ്രതവുമാണ് അനേകം സന്താനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതെന്ന്?
തസ്യ രാജ്ഞോ മഹാദേവീ നാമ്നാ ചന്ദ്രമുഖീ പുരാ
ആ രാജാവിന്റെ മഹാരാണി മുമ്പ് ചന്ദ്രമുഖി എന്നായിരുന്നു പേരു.
പുരോഹിതസ്യ തസ്യൈവ പത്ന്യാസീന്മാനമാനികാ
ആ പുരോഹിതന്റെ ഭാര്യയ്ക്ക് മാനമാനികാ എന്നായിരുന്നു പേര്.
അഥാപി തേപി മിത്രിണ്യൌ സ്നാനാര്ഥം സരയൂജലേ
അപ്പോൾ ആ രണ്ട് സുഹൃത്തുക്കളും സരയൂ നദിയിലെ വെള്ളത്തിൽ കുളിക്കാൻ പോയി.
സ്നാത്വാ തു മംഡല ചക്രുഃ സ്വപതേര്വ്യക്തരൂപിണഃ 4.46.
കുളിച്ച് കഴിഞ്ഞ്, അവർ ഭർത്താവിന്റെ വ്യക്തമായ രൂപത്തിന് വേണ്ടി ഒരു വട്ടം ഉണ്ടാക്കി.
ഗന്ധപുഷ്പാക്ഷതൈര്ഭക്ത്യാ പൂജയിത്വാ യഥാവിധി
സുഖവാസന, പുഷ്പങ്ങൾ, അക്ഷത എന്നിവകൊണ്ട് ഭക്തിയോടെ, ശരിയായ രീതിയിൽ അവർ പൂജ നടത്തി.
താ ഊചുഃ ശങ്കരോഽസ്മാഭിഃ പാര്വത്യാ സഹ പൂജിതഃ
അവർ പറഞ്ഞു: 'നാം ശങ്കരനെയും പാർവതിയെയും ചേർന്ന് പൂജിച്ചു.'
ധാരാമയമിദം താവദ്യാവത്പ്രാണാവധാരണമ്
ഈ വ്രതം ജീവൻ നിലനിൽക്കുന്നവരെക്കാൾ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഒരു പ്രവാഹംപോലെയാണ്.
തസ്യൈവ സമയം തത്ര ബദ്ധ്വാ ദോര്ഭ്യാം തു ദോരകൈഃ
അവിടെ തന്നെ, അവർ കൈകൾകൊണ്ടും ഭുജങ്ങളാലും ആ പ്രതിജ്ഞ ഉറപ്പാക്കി.
കാലേന മഹതാ യാതം തസ്യാ വൈ തദ്വ്രത നൃപ
രാജാവേ, ഏറെകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവളുടെ ആ വ്രതം ഫലിച്ചു.
മൃതാ കൈശ്ചിദഹോരാത്രൈഃ സാ ബഭൂവ പ്ലവങ്ഗമീ
കഴിഞ്ഞ് കുറെ ദിവസം-രാത്രികൾക്കുശേഷം, അവൾ മരിച്ചു, പിന്നെ കുരങ്ങായി ജനിച്ചു.
തഥൈവ ജാതേ മിത്രിണ്യൌ പൂര്വജാതിസ്മരേ തഥാ
അതു പോലെ തന്നെ, ആ രണ്ട് സുഹൃത്തുക്കളും മുൻജന്മം ഓർമ്മയോടെ ജനിച്ചു.
തദ്ദിനേ തത്ര സംപ്രാപ്തേ പുനഃ കാലേ ന തേ മൃതേ
അവിടെ ആ ദിവസം വീണ്ടും വന്നപ്പോൾ, അവർ മരിച്ചില്ല.
രാജ്ഞോ ജായാ ബഭൂവാഥ പൃധ്വീനാഥസ്യ വാ പുനഃ
അപ്പോൾ അവൾ ഒരു രാജാവിന്റെ ഭാര്യയായി, അല്ലെങ്കിൽ ഭൂമിയുടെ അധിപതിയുടെ ഭാര്യയായി.
അഗ്നിമീലാ ദ്വിജസ്യാഭൂദ്ഭാര്യാ ഭൂഷണനാമികാ 4.46.
അഗ്നിമീലനാമമുള്ള ദ്വിജന്റെ ഭാര്യയ്ക്ക് ഭൂഷണാ എന്നായിരുന്നു പേര്.
ജാതിസ്മരാ പദ്മഹസ്താ അഷ്ടപുത്രാ മൃതപ്രജാ
അവൾ മുൻജന്മം ഓർമ്മിക്കുന്നവളായിരുന്നു, താമരപോലെയുള്ള കൈകൾ, എട്ട് പുത്രന്മാർ, പക്ഷേ അവളുടെ മക്കൾ മരിച്ചിരുന്നു.
തത്രേശ്വരീ പുത്രമേകം പ്രസൂതാ ചൈവ രോഗിണമ്
അവിടെ, ഈശ്വരി ഒരു പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു, പക്ഷേ ആ കുട്ടി രോഗിയായിരിന്നു.
തതസ്താം ഭൂഷണാം ദ്രഷ്ടുമഥൈഷാ പുത്രദുഃഖിതാ അമുക്താഭരണാ നിത്യം സ്വഭാവേനൈവ ഭൂഷിതാ
പിന്നീട്, ഭൂഷണയെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, പുത്രന്റെ ദുഃഖത്തിൽ ആയിരുന്ന അവൾ, സ്വാഭാവികമായി അലങ്കരിച്ചവളായി, ആഭരണങ്ങൾ അഴിയാതെ ധരിച്ചു.
താം ദൃഷ്ട്വാ പുത്രിണീം ഭവ്യാം പ്രജജ്വാലേശ്വരീ രുഷാ
ആ പുത്രവതിയായ ഭാവ്യയെ കണ്ടപ്പോൾ, ഈശ്വരി കോപത്തോടെ ജ്വലിച്ചു.
ചിന്തയാമാസ സാ രാത്ര്യാം തസ്യാഃ പുത്രവധം പ്രതി
അവൾ ആ രാത്രി, അവളുടെ പുത്രനെ കൊല്ലാൻ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു.
കദാചിദാഹൂയ സഖീം ഭൂഷണാം പുരതഃ സ്ഥിതാമ്
ഒരു ദിവസം, മുന്നിൽ നിന്നിരുന്ന ഭൂഷണാ എന്ന സുഹൃത്തിനെയും വിളിച്ചു വരുത്തി,
യേന തേ നിഹതാഃ പുത്രാഃ പുനര്ജീവന്തി നോ ഭയമ് ശോഭസേഽഭ്യധികം ഭദ്രേ വിദ്യുത്സൌദാമിനീവ ഹി
നിന്റെ മക്കൾ കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടും ജീവൻ തിരിച്ചുകിട്ടിയതും ഭയം ഇല്ലാതായതും ആരുടെ കൃപയാലാണെന്നു ചോദിച്ചു. ഭദ്രേ, നീ മിന്നൽ പോലെ അതിശയമായി പ്രകാശിക്കുന്നു.
സ്നാത്വാ ശിവമംഡലകേ ലേഖയിത്വാ സഹാംബികമ്
ശുദ്ധമായി കുളിച്ച്, ശിവനും അംബികയും ചേർന്ന വൃത്തം വരയ്ക്കണം.
ഭക്ത്യാ സംപൂജ്യ സമയം കുര്യാദ്ബദ്ധ്വാ കരേ ഗുണമ്
ഭക്തിയോടെ പൂജ ചെയ്ത്, കൈയിൽ നൂൽ കെട്ടി വ്രതം സ്വീകരിക്കണം.
ഇത്യേവം സമയം കൃത്വാ തതഃപ്രഭൃതി ദോരകമ് 4.46.
ഇങ്ങനെ വ്രതം സ്വീകരിച്ച ശേഷം, അതിനുശേഷം മുതൽ 'ദോരകം' ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
മംഡകം വേഷ്ടികാം ദയാച്ഛ്വശ്രൂപക്ഷേ ദ്വിജേ തു വാ
ദയയോടെ, ശ്വശ്രുവിന് അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ബ്രാഹ്മണന് മണ്ടകം അല്ലെങ്കിൽ വേഷം നൽകണം.