മനോവാക്കായസംഭൂതമിഹ ജന്മനി സിദ്ധിദമ്
ഇഹ ജന്മത്തിൽ മനസ്സിൽ, വാക്കിൽ, ശരീരത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്നവയൊക്കെയും സിദ്ധി നൽകുന്നു.
തസ്മാത്കര്തവ്യമേവേഹ ത്രിവിധം കര്മ സാധകൈഃ അതോഽന്യജന്മനി പ്രാപ്തോ യക്ഷത്വം തത്പരോ ദ്വിജഃ
അതിനാൽ സാദ്ധകർക്ക് ഈ ലോകത്ത് മനസ്സ്, വാക്ക്, ശരീരം മൂലമുള്ള മൂന്ന് വിധത്തിലുള്ള കർമ്മങ്ങൾ നിർബന്ധമായും ചെയ്യണം. ഇല്ലെങ്കിൽ, മറ്റൊരു ജന്മത്തിൽ യക്ഷനായി ജനിക്കേണ്ടി വരും. അതുകൊണ്ടാണ് ദ്വിജൻ അതിൽ ഭക്തിയോടെ നിലകൊള്ളുന്നത്.
ഇത്യുക്ത്വാ സ തു വൈതാലഃ പ്രസന്നവദനോഽഭവത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, വൈതാളൻ സന്തോഷത്തോടെ മുഖം തെളിഞ്ഞു.
സാധു സാധ്വിതി തം പ്രോച്യ സദ്വാക്യൈഃ സമപൂജയത് 3.2.17.
“ശരി, വളരെ നല്ലത്” എന്ന് പറഞ്ഞ്, നല്ല വാക്കുകൾ കൊണ്ട് അവനെ ആദരിച്ചു.
സുദക്ഷോ നാമ നൃപതിര്വസന്കംബലകേ പുരേ
വസങ്കംബലക എന്ന നഗരത്തിൽ സുദക്ഷൻ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.
ന്യായവാന്ധര്മവാഞ്ഛൂരോ ദാതാ ശിവപരായണഃ
അവൻ നീതിമാനും ധർമ്മപരനും ധൈര്യശാലിയും ദാനശീലനും ശിവഭക്തനും ആയിരുന്നു.
തനയാ സുന്ദരീ തസ്യ നാമ്നാ ധനവതീ ശുഭാ
അവനു ധനവതി എന്ന പേരുള്ള സുന്ദരിയും ഭാഗ്യശാലിയും ആയ മകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കിയതാ ചൈവ കാലേന മോഹിനീ തത്സുതാഭവത്
കുറച്ച് കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ മോഹിനി അവന്റെ മകളായി ജനിച്ചു.
തദാ ധനവതീ രംഡാ നിധനാ പിതുരംതികേ
അപ്പോൾ ധനവതി വിധവയായി, അച്ഛൻ അടുത്ത് മരിച്ചുപോയി.
ന്യായശര്മാ ദ്വിജഃ കശ്ചിദ്ബ്രഹ്മസ്വസ്യാപഹാരകഃ
ന്യായശർമാ എന്നൊരു ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൻ ബ്രഹ്മസ്വം മോഷ്ടിക്കുന്നവനായിരുന്നു.
അകസ്മാദ്വൈശ്യജാ പ്രാപ്താ തത്കരം സാ തദാസ്പൃശത്
അപ്രതീക്ഷിതമായി ഒരു വൈശ്യസ്ത്രീ അവിടെ വന്നു; അവൾ അപ്പോൾ അവന്റെ കൈ തൊട്ടു.
ഹാ രാമകൃഷ്ണ പ്രദ്യുമ്നാനിരുദ്ധേതി പുനഃപുനഃ
അവൾ വീണ്ടും വീണ്ടും “ഹാ രാമ, കൃഷ്ണ, പ്രത്യുമ്ന, അനിരുദ്ധ” എന്ന് വിളിച്ചു കരഞ്ഞു.
ദ്വിജ ആഹ ച വിപ്രോഽഹം ത്ര്യഹം ശൂല്യാം നിരൂപിതഃ
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: “ഞാൻ ഒരു വിപ്രൻ; മൂന്നു ദിവസം ഞാൻ ശൂലത്തിൽ കയറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.”
ശ്രുത്വാ ധനവതീ തസ്മാ ഉദ്വാഹ്യ മോഹിനീം സുതാമ് 3.2.18.
ഇത് കേട്ട ധനവതി, തന്റെ മകൾ മോഹിനിയെ അവനോട് വിവാഹം ചെയ്തു കൊടുത്തു.
ദ്വിജഃ പ്രാഹ ശൃണു വ്യംഗേ യദാ തേ ഹൃച്ഛയോ ഭവേത്
ബ്രാഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: “കാണാം സുന്ദരി, നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ആഗ്രഹം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ…”
ഇത്യുക്ത്വാ മരണം പ്രാപ്യ യമലോകം ഗതോ ദ്വിജഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ബ്രാഹ്മണൻ മരണം ഏറ്റു യമലോകത്തേക്ക് പോയി.
മാതുര്ഗൃഹേ തു സാ നാരീ മോഹിനീ യൌവനാന്വിതാ
അമ്മയുടെ വീട്ടിൽ മോഹിനി യൗവനത്തോടെ താമസിച്ചു.
കേ ഭോഗാശ്ച കിമാശ്ചര്യം കോ ജാഗര്തി ശയീത കഃ
ഏത് സുഖങ്ങൾ ഉണ്ട്, എന്താണ് അത്ഭുതം, ആരാണ് ഉണർന്നിരിക്കുന്നതും ആരാണ് ഉറങ്ങുന്നതും?
ഇതി ശ്ലോകം ദ്വിജാനാഹ നോത്തരം ച ദദുര്ദ്വിജാഃ
അങ്ങനെ ദ്വിജന്മാർ ശ്ലോകം പറഞ്ഞു, ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഉത്തരം പറയാതെ നിന്നു.
താമുവാച പ്രസന്നാത്മാ ശൃണു മോഹിനി സുംദരി ശയ്യാ ച ഭൂഷണം ജ്ഞേയോ ഭോഗോ ഹ്യഷ്ടവിധോ ബുധൈഃ
അവളോടു മനസ്സു സമാധാനമായവൻ പറഞ്ഞു: "കേൾക്കു, മോഹിനി, സുന്ദരി; കിടക്കയും അലങ്കാരവും അനുഭവവും ജ്ഞാനികൾ എട്ടു വിധങ്ങളായി അറിയുന്നു."
അഹന്യഹനി ഭൂതാനി മ്രിയന്തേ ജനയന്തി ച
ദിവസം ദിവസ마다 ജീവികൾ മരിക്കുന്നു, ജനിക്കുന്നു.
യോ വിവേകം സമാസാദ്യ കുരുതേ കര്മസംഗ്രഹമ്
യോജനം നേടിയവൻ, പ്രവൃത്തികളുടെ സമാഹാരം ചെയ്യുന്നു.
സംസാരാജഗരം ജ്ഞാത്വാ വൈരാഗ്യം യോഽകരോദ്ഭുവി 3.2.18.
ലോകത്തിലെ സാംസാരിക വിഷം അറിയുകയും, ഭൂമിയിൽ വൈരാഗ്യം വളർത്തുകയും ചെയ്തവൻ.
സംകല്പാജ്ജായതേ കാമസ്തതോ ലോഭഃ പ്രജായതേ
ആശയത്തിൽ നിന്നു കാമം ജനിക്കുന്നു; അതിൽ നിന്നു ലോഭം ഉണ്ടാകുന്നു.
ജലപ്രകൃത്യാം യോ ജാതോ രസോ രസവികാരവാന്
ജലസ്വഭാവത്തിൽ ജനിച്ചവൻ രസം, രസത്തിന്റെ മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവയുള്ളവനാണ്.
രുദ്രാത്കാല്യാം സമുദ്ഭൂതോ മോഹോ ഹൃദി ച ലോകഹാ
രുദ്രനിൽ നിന്ന് കലിയുഗത്തിൽ മോഹം ജനിച്ചു; അതു ഹൃദയത്തിൽ ആളുകളെ നശിപ്പിക്കുന്നു.
മിഥ്യാദൃഷ്ടിസ്തതോ ജാതാ മോഹസ്യ ദയിതാഭവത്
ആ മോഹത്തിൽ നിന്ന് മിഥ്യാദർശനം ജനിച്ചു; അതു മോഹത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവയായി.
തയോഃ സകാശാത്സംജാതം ദുഃഖം ശോകസമന്വിതമ്
അവയുടെ കൂട്ടായ്മയിൽ നിന്ന് ദു:ഖം, ശോഭയോടുകൂടി, ജനിച്ചു.
മാനീ ശൂരശ്ച ചതുരോഽധികാരീ ഗുണവാന്സഖാ
ആ സുഹൃത്ത് അഭിമാനിയും വീരനും ചതുരനും അധികാരിയും ഗുണമുള്ളവനുമായിരുന്നു.
തസ്യൈ ഗര്ഭം ച വിപ്രോഽസൌ ദത്ത്വാ സ്വര്ണം ഗൃഹീതവാന്
അവളെ ബ്രാഹ്മണൻ ഗർഭം നൽകി, സ്വർണം വാങ്ങി, എടുത്തു.