ധൂപദീപാദിഭിഃ പുഷ്പൈര്യഥായോഗ്യൈഃ സമാര്ചയത്
അവൾ ധൂപം, ദീപം, പുഷ്പങ്ങൾ തുടങ്ങിയ യോജിച്ച വസ്തുക്കളാൽ രാജാവിനെ ആരാധിച്ചു.
ഹംഭാശബ്ദേന മഹതാ വിലലാപ ഭയാതുരാ
ഭയത്താൽ അവൾ വലിയ ശബ്ദത്തിൽ 'ഹംഭാ' എന്ന് വിളിച്ചു കരയുകയായിരുന്നു.
ശീഘ്രം ഹത്വാ തു ശാര്ദൂലം മുമോദ നൃപതിസ്തദാ
വേഗത്തിൽ കടുവയെ കൊല്ലുകയും രാജാവ് അതിൽ സന്തോഷിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഭൂപതിം പ്രാഹ നമ്രാത്മാ ധര്മജ്ഞം ചംദ്രശേഖരമ് ൧
വിനയപൂർവ്വം മനസ്സോടെ ധർമ്മജ്ഞനായ ചന്ദ്രശേഖരരാജാവിനോട് അവൻ പറഞ്ഞു.
പ്രഹ്രാദസ്യൈവ ശാപേന വ്യാഘ്രദേഹത്വമാഗതഃ
പ്രഹ്ലാദന്റെ ശാപം മൂലം അവന് കടുവയുടെ ശരീരം ലഭിച്ചു.
നൃപതിര്ഗൃഹമാഗത്യ സുഷ്വാപ പരയാ മുദാ
രാജാവ് വീട്ടിലെത്തിയ ശേഷം വലിയ സന്തോഷത്തോടെ ഉറക്കം കിടന്നു.
നൃപോക്തഃ സ യയൌ തത്ര യത്ര കാമാവരൂഥിനീ
രാജാവ് പറഞ്ഞതുപോലെ, അവന് ആ സ്ത്രീ താമസിച്ചിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
അസ്യാ മൂര്തിപ്രഭാവേന രാജാസൌ മോഹമാപ്സ്യതി
അവളുടെ രൂപത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ആ രാജാവിന് മനസ്സു തെറ്റിപ്പോകും.
തഥാ മത്വാ സ നൃപതിര്ന വിവാഹമഥാകരോത്
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച രാജാവ് വിവാഹം നടത്താൻ തയ്യാറായില്ല.
ബലഭദ്രസ്യ സാ പത്നീ ബഭൂവ വരവര്ണിനീ
അവൾ മനോഹരമായ വർണ്ണമുള്ളവളായി ബലഭദ്രന്റെ ഭാര്യയായി.
മോഹിതഃ കാമബാണേന മൂര്ച്ഛിതഃ പതിതോ ഭുവി
കാമത്തിന്റെ ബാണം ബാധിച്ച് മനസ്സു തെറ്റി, അവൻ ബോധംകെട്ട് നിലത്ത് വീണു.
ശിബികാം ചൈവ സംസ്ഥാപ്യ സഭായാം ച സമൈരയത്
അവൻ ഒരു പല്ലക്കു ഒരുക്കി സഭയിൽ കൊണ്ടുവന്നു.
കസ്യേയം സുന്ദരീ ഭാര്യാ കുതോ ജാതാ മഹോത്തമാ
ഈ മനോഹരിയായ ഭാര്യ ആരുടേതാണ്? ഈ ഉത്തമസ്ത്രീ എവിടുനിന്നാണ് വന്നത്?
മമേയം സുന്ദരീ നാരീ രത്നദത്തസ്യ സാ സുതാ
ഈ മനോഹരിയായ സ്ത്രീ എന്റേതാണ്; അവൾ രത്നദത്തന്റെ മകളാണ്.
മമ ദാസസ്യ യാ പത്നീ ത്വദ്യോഗ്യാ ഭൂപതേ സദാ
എന്റെ ദാസന്റെ ഭാര്യ എപ്പോഴും ഭൂപതിക്ക് അനുയോജ്യയാണു.
ഇത്യുക്തഃ ക്രോധതാമ്രാക്ഷോ ഭൂപതിസ്തമുവാച ഹ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്ന രാജാവ് അവനോട് പറഞ്ഞു.
ഗൃഹ്ണാമി യദി താം ദേവീം നരകേ യമകിംകരാഃ
ഞാൻ ആ ദേവിയെ ഏറ്റുവാങ്ങിയാൽ, യമന്റെ സേവകർ എന്നെ നരകത്തിലേക്ക് വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകും.
ഇത്യുക്ത്വാ ഭൂപതിസ്തൂര്ണം വിരഹാഗ്നിപ്രപീഡിതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ രാജാവ്, വേർപാടിന്റെ വേദനയിൽ കത്തിക്കൊണ്ട്, ഉടൻ പ്രവർത്തിച്ചു.
ഇത്യുക്ത്വാ സ തു വൈതാലോ നൃപം പ്രാഹ ശൃണുഷ്വ ഭോഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, വൈതാളൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'കേൾക്കൂ രാജാവേ.'
സേനാപതിസ്തു തത്രൈവ ഭസ്മസാദഭവത്ക്ഷണാത്
അവിടെ തന്നെയായിരുന്നു, സേനാധിപൻ ഒരു നിമിഷത്തിൽ ചിതലായി.
സ്വര്ഗം ഗതാസ്തു തേ സര്വേ കസ്യ പുണ്യാധികം മതമ്
അവരൊക്കെയും സ്വർഗത്തിൽ എത്തി; അവരിൽ ആരുടെ പുണ്യം കൂടുതലാണെന്ന് കരുതുന്നു?
മരണം കിംകരസ്യൈവ യോഗ്യം ഭൂപതിഹേതവേ
രാജാവിനുവേണ്ടി ദാസന്റെ മരണം മാത്രം യോഗ്യമാണോ?
ദത്താ യത്കിംകരേണൈവ സുംദരീ നൃപഹേതവേ
ഒരു ദാസൻ രാജാവിനുവേണ്ടി ഒരു സുന്ദരിയായ സ്ത്രീയെ നൽകി.
ജിത്വാ കാമം തഥാ പാല്യം ധര്മം തസ്മാന്നൃപേഽധികമ്
കാമം ജയിച്ചശേഷം, ധർമ്മം കാത്തുസൂക്ഷിക്കണം; കാരണം ധർമ്മം രാജാവിനേക്കാൾ ഉന്നതമാണ്.
ശൃണു ഭൂപ മഹാഭാഗ കഥാം തവ മനോരമാമ്
മഹാഭാഗനായ രാജാവേ, നിനക്കായി ഒരുക്കിയ മനോഹരമായ കഥ ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.
ഉജ്ജയിന്യാം മഹാഭാഗ മഹാസേനോ നൃപോഽഭവേത്
ഉജ്ജയിനിയിൽ മഹാഭാഗനായ മഹാസേന എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.
ഗുണാകരസ്തസ്യ സുതോ മദ്യമാംസപരായണഃ
അവന്റെ മകൻ ഗുണാകരൻ മദ്യംയും മാംസംയും ആസ്വദിക്കുന്നവനായിരുന്നു.
ബാംധവൈഃ സ പരിത്യക്തോ ബഭ്രാമ വസുധാതലേ
ബന്ധുക്കൾ അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചതിനാൽ, അവൻ ഭൂമിയിൽ അലയുന്നവനായി.
കപര്ദീ നാമ തം യോഗീ കപാലാന്നൈരപൂജയത്
കപർദി എന്ന യോഗി കപ്പാലങ്ങൾകൊണ്ടു അവനെ ആരാധിച്ചു.
തദാതിഥ്യം തദര്ഥം സ യക്ഷിണീം സമുപാഹ്വയത്
ആതിഥ്യത്തിനായി, അവൻ ഒരു യക്ഷിണിയെ വിളിച്ചു.