ബാഹും ച പരിരംഭിണ്യൈ നൃത്യശീലായ വൈ ഹരേഃ
കൈകൾ ചേർത്തു ആലിംഗനം ചെയ്യാനും, നൃത്തത്തിൽ തനിമ കാണിക്കുന്നവർക്കും, ഹരിക്ക് വേണ്ടി തന്നെയാണ്.
ദേവ്യാ മുഖം വിലാസിന്യൈ വൃഷേശായ പുനര്വിഭോഃ ।। 4.27.
ദേവിയുടെ മുഖം കളിയുള്ളവർക്കും, കാളയുടെ അധിപനായ മഹാശക്തനു വേണ്ടി തന്നെയാണ്.
നേത്രം മദനവാസിന്യൈ വിശ്വധാമ്നേ ത്രിശൂലിനേ
കണ്ണുകൾ പ്രേമത്തിന്റെ വാസസ്ഥലമായവർക്കും, ലോകത്തിന്റെ ആധാരമായവർക്കും, ത്രിശൂലധാരിയായവർക്കും വേണ്ടി തന്നെയാണ്.
ദേവ്യൈ ലലാടമിംദ്രാണ്യൈ ഹവ്യവാഹായ വൈ വിഭോഃ
ദേവിക്ക്, ഇന്ദ്രന്റെ മഹിഷിക്ക്, ഹവ്യവാഹനമായ മഹാശക്തനു വേണ്ടി ഭ്രൂദേശം അർപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
വിശ്വകായൈ വിശ്വമുഖ്യൈ വിശ്വപാദകരൌ ശിവൌ
സർവ്വസൃഷ്ടിയുടെ സ്രഷ്ടാവിനും, ലോകത്തിൽ പ്രധാനമായവർക്കും, ശിവന്റെ കൈകളും കാലുകളും അർപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
ഏവം സംപൂജ്യ വിധിവദഗ്രതഃ ശിവയോഃ പുനഃ
ഇങ്ങനെ ശിവനും പാർവതിയും മുന്നിൽ വിധിപരമായി പൂജ നടത്തി വീണ്ടും,
ശങ്ഖചക്രേ സകടകേ സ്വസ്തികം വര്ദ്ധ മാനകമ്
ശംഖവും ചക്രവും കങ്കണങ്ങളും, സ്വസ്തികയും ഐശ്വര്യത്തിന്റെ ചിഹ്നവും,
ശൃംഗോദകം ബില്വപത്രം വാരി കുംഭാന്വിതം തഥാ
കോമളമായ ജലവും ബില്വപത്രവും, കൂടാതെ കലശത്തിൽ നിറച്ച വെള്ളവും,
തിലോദകം ച സംപ്രാപ്യ സ്വപ്യാന്മാര്ഗശിരാദിഷു
എള്ള് കലർന്ന വെള്ളം ലഭിച്ചാൽ, മാർഗശീർഷം തുടങ്ങിയ രാത്രികളിൽ വിശ്രമിക്കണം.
സര്വത്ര ശുക്ലപുഷ്പാണി പ്രശസ്താനി ശിവാര്ചനേ
എവിടെയും ശിവപൂജക്ക് വെള്ളപ്പൂക്കൾ ഏറ്റവും ഉത്തമം എന്ന് പറയുന്നു.
ഗൌരീ മേ പ്രീയതാം നിത്യമഘനാശായ മംഗലാ
പാപം നശിപ്പിക്കുന്ന, മംഗളമായ ഗൗരി എപ്പോഴും എന്നിൽ പ്രസന്നയാകട്ടെ.
സംവത്സരാംതേ ലവണം ഗുഡകുംഭം സമര്ജിതമ് ഉമാമഹേശ്വരം ഹൈമം തദ്വദിക്ഷുഫലൈര്യുതമ് ।। 4.27.
വർഷാവസാനത്തിൽ ഉപ്പും, നല്ലതായി വൃത്തിയാക്കിയ ശർക്കരയും, ഉമയും മഹേശ്വരനും പൊന്നിൽ നിർമ്മിച്ച പ്രതിമയും, കൂടാതെ ഇച്ചിരകളുടെ പഴങ്ങളും അർപ്പിക്കണം.
പ്രസ്തരാവരണം ശയ്യാം സവിശ്രാമാം നിവേദയേത്
കല്ലുകൊണ്ട് മൂടിയ വിശ്രമിക്കാവുന്ന കിടക്കയും സമർപ്പിക്കണം.
ആര്ദ്രാനന്ദകരീ നാമ തൃതീയൈഷാ സനാതനീ
ഇതാണ് മൂന്നാമത്തെ ശാശ്വത വ്രതം, 'ആർദ്രാനന്ദകരി' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഇഹ ലോകേ യമാനംദം പ്രാപ്നോതി ധനസംചയാത്
ഈ ലോകത്ത്, ധനം സമ്പാദിച്ചാൽ യമാനന്ദം എന്ന സന്തോഷം ലഭിക്കും.
നാരീ വാ കുരുതേ യാ തു കുമാരീ വിധവാ തഥാ
സ്ത്രീയോ, കന്യയോ, വിധവയോ ആകട്ടെ, ആരെങ്കിലും ഇത് അനുഷ്ഠിച്ചാൽ,
പ്രതിപക്ഷമുപോഷ്യൈവം മംത്രാര്ചനവിധാനതഃ
പ്രതിപക്ഷം ഉപവാസം പാലിച്ച്, മന്ത്രാർച്ചനാ വിധാനപ്രകാരം ഇങ്ങനെ നടത്തണം.
യ ഇദം ശൃണുയാന്നിത്യം ശ്രാവയേദ്വാപി മാനവഃ
ഇത് ദിവസേന കേൾക്കുന്നവനും, മറ്റുള്ളവരെ കേൾപ്പിക്കുന്നവനും,
ആനംദദാം സകലദുഃഖഹരാം തൃതീയാം യാ സ്ത്രീ കരോതി വിധിവത്സധവാധവാ ച
മൂന്നാമത്തെ ഭാര്യ, വിധിപരമായ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചാൽ, ഭർത്താവിനും വിധവയ്ക്കും സന്തോഷവും എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും നീക്കുന്നതും ആകുന്നു.
ചൈത്രഭാദ്രപദമാഘവര്ണനമ് തൃതീയാത്രയമേതന്മേ കൃഷ്ണ കസ്മാന്ന കീര്തിതമ്
ചൈത്രം, ഭാദ്രപദം, മാഘം എന്നിങ്ങനെ ഈ മാസങ്ങളുടെ വിവരണം. കൃഷ്ണാ, ഈ മൂന്നാം തീയതികൾ ഞാൻ പറയാതിരുന്നതെന്തുകൊണ്ടാണ്?
കിമഹം ഭക്തിരഹിതസ്ത്രയീമാര്ഗാതിഗോ നരഃ
ഞാൻ ഭക്തിയില്ലാത്തവനും, മൂന്നു വേദങ്ങളുടെ മാർഗ്ഗം വിട്ടുമാറിയവനുമാണോ?
ഭവാന്സര്വാര്ഥാനുകൂലഃ സര്വജ്ഞ ഇതി മേ മതിഃ വ്രതം ചൈതജ്ജഗത്ഖ്യാതം നാഖ്യാതം തേന തേ മയാ
നീ എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാവർക്കും അനുകൂലനും, എല്ലാം അറിയുന്നവനുമാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഈ വ്രതം ലോകത്ത് പ്രസിദ്ധമാണ്, എന്നിരുന്നാലും ഞാൻ നിന്നോട് പറയാതെ പോയി.
യദ്യസ്തി ശ്രവണേ ബുദ്ധിഃ ശ്രൂയതാം പാണ്ഡുനന്ദന
കേൾക്കാനുള്ള ബുദ്ധി ഉണ്ടെങ്കിൽ, പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രാ, കേൾക്കുക.
ജയാ ച വിജയാ ചൈവ ഉമായാഃ പരിചാരികേ
ജയയും വിജയയും ഉമാദേവിയുടെ സേവകരാണ്.
ഭവത്യൌ സര്വദാ ദേവ്യാശ്ചിത്തവൃത്തിവിദൌ കില പൂജിതാ തുഷ്ടിമഭ്യേതി മംത്രൈ കൈശ്ച വരാനനേ
ഈ രണ്ടുപേരും ദേവിയുടെ മനസ്സിലുള്ള കാര്യങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും മനസ്സിലാക്കുന്നവരാണു്. മന്ത്രങ്ങളാൽ പൂജിച്ചാൽ, മനോഹരമുഖിയായവളേ, അവർ സന്തോഷം നൽകുന്നു.
താസാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ജയാ പ്രോവാച സാദരമ് വ്രതമുത്സവസംയുക്തം നരനാരീ മനോരമമ്
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു ജയാ ആദരവോടെ പറഞ്ഞു: ഉത്സവത്തോടൊപ്പം ഉള്ള, പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും ആസ്വാദ്യമായ ഒരു വ്രതം.
ചൈത്രേ സിതതൃതീയായാം ദന്തധാവനപൂര്വകമ്
ചൈത്രമാസത്തിലെ ശുദ്ധതൃതീയയിൽ, പല്ലുതെളിച്ച് കഴിഞ്ഞ്,
സകുംകുമം സതാംബൂലം സിന്ദൂരം രക്തവാസസീ
കുങ്കുമം, താമ്പൂലം, സിന്ദൂരം, ചുവപ്പ് വസ്ത്രങ്ങൾ എന്നിവയുമായി,
വിധവാ യാതി മാര്ഗേണ കുമാരീ തു യദൃച്ഛയാ 4.28.
വിധവ സ്ത്രീ നിർദ്ദേശിച്ച പാതയിലൂടെ പോകണം; കന്യകയോ തനിക്കിഷ്ടമുള്ളതുപോലെ ചെയ്യാം.
നേത്രപട്ടപടീവസ്ത്രൈര്വസ്ത്രമണ്ഡപികാം ശുഭാമ്
കണ്ണിനുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ, വസ്ത്രപ്പട്ടകൾ, മനോഹരമായ വസ്ത്രമണ്ഡപം എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച്,