പത്നീവിമുക്തശ്ച നരോ ന കദാചിത്പ്രജായതേ
ഭാര്യയിൽ നിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞ പുരുഷന് ഒരിക്കലും സന്താനമുണ്ടാകില്ല.
അശൂന്യശയനം നാമ തദാ ഗ്രാഹ്യാ ച സാ തിഥിഃ
അതിനെ 'ശൂന്യമല്ലാത്ത കിടക്ക' എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; ആ തിഥിയും ആചരിക്കണം.
കൃഷ്ണപക്ഷേ ദ്വിതീയായാം ശ്രാവണേ നൃപസത്തമ
ശ്രാവണ മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ രണ്ടാം ദിവസം, രാജാവേ,
കൃത്വാ പിതൄന്മനുഷ്യാംശ്ച ദേവാന്സം തര്പ്യ ഭക്തിമാന്
പിതാക്കന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും ദേവതകളെയും ഭക്തിപൂർവ്വം തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയ ശേഷം,
തത്രസ്ഥം ശ്രീധരം ശ്രീശം ഭക്ത്യാഭ്യര്ച്യ ശ്രിയാ സഹ
അവിടെ സന്നിഹിതനായ ശ്രീധരനെയും ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണം.
ഇമമുച്ചാരയേന്മംത്രം പ്രണമ്യ ജഗതഃ പതിമ് 4.15.
ലോകത്തിന്റെ രക്ഷിതാവിന് നമസ്കരിച്ച് ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം:
ഗാര്ഹസ്ഥ്യം മാ പ്രണാശം മേ യാതു ധര്മാര്ഥകാമദമ് പിതരോ മാ പ്രണശ്യംതു മത്തോ ദാംപത്യഭേദതഃ
എന്റെ ഗൃഹസ്ഥജീവിതം നിലനിൽക്കട്ടെ; അത് ധർമ്മവും സമ്പത്തും കാമവും നൽകട്ടെ. ദാമ്പത്യത്തിൽ നിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞാൽ എന്റെ പിതാക്കന്മാർ നശിക്കരുത്.
ലക്ഷ്മ്യാ വിയുജ്യതേ കൃഷ്ണ ന കദാചിദ്യഥാ ഭവാന്
കൃഷ്ണാ, നീ ഒരിക്കലും ലക്ഷ്മിയിൽ നിന്ന് വേർപിരിയാത്തതുപോലെ,
ലക്ഷ്മ്യാ ന ശൂന്യം വരദ യഥാ തേ ശയനം സദാ
വരദാ, നിന്റെ കിടക്ക ഒരിക്കലും ലക്ഷ്മിയില്ലാതെ ഇരിക്കാറില്ലല്ലോ,
ഏവം പ്രസാദ്യ പൂജാം ച കൃത്വാ ലക്ഷ്മ്യാ ഹരേസ്തഥാ വിപ്രായ ദക്ഷിണാം ദദ്യാത്സ്വ ശക്ത്യാ ഫലസംയുതാമ്
ഇങ്ങനെ ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ച് ആരാധിച്ച ശേഷം, സ്വശക്തിക്ക് അനുസരിച്ച് ഒരു ബ്രാഹ്മണന് ഫലം സഹിതം ദാനം ചെയ്യണം.
അനേനവിധിനാ രാജന്യാവന്മാസചതുഷ്ടയമ്
രാജാവേ, ഈ വിധം നാലു മാസം തുടർച്ചയായി ആചരിക്കണം.
കാര്ത്തികേ ചാഥ സംപ്രാപ്തേ ശയ്യാം ശ്രീകാംതസംയുതാമ്
കാർത്തികമാസം എത്തിയാൽ, കിടക്ക ശ്രീയുടെ പ്രിയനോടൊപ്പം ഐക്യത്തിലാകണം.
പ്രതിമാസം ച സോമായ അര്ഘ്യം ദദ്യാത്സമംത്രകമ്
ഓരോ മാസം കൂടി, മന്ത്രങ്ങളോടൊപ്പം സോമനു അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം.
ഗഗനാംഗണസദ്ദീപ ദുരാബ്ധിമഥനോദ്ഭവ
ആകാശത്തിലെ വിശാലതയിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ദീപമേ, ദൂരെയുള്ള സമുദ്രം കുലുക്കി ജനിച്ചവനേ,
ഏവം കരോതി യഃ സമ്യങ്നരോ മാസചതുഷ്ടയമ്
ഇങ്ങനെ നാലു മാസം ശരിയായി ചെയ്യുന്നവൻ,
അശൂന്യശയനശ്ചൈവ ധര്മകാമാര്ഥസാധകഃ 4.15.
അവനു ഒരിക്കലും ശൂന്യമായിരിക്കാത്ത കിടക്കയും, ധർമ്മം, കാമം, അർത്ഥം എന്നിവയിൽ വിജയവും ലഭിക്കും.
നാരീ ച പാര്ഥ ധര്മജ്ഞാ വ്രതമേതദ്യഥാവിധി
പാർഥാ, ധർമ്മം അറിയുന്ന സ്ത്രീയും ഈ വ്രതം വിധിപരമായി ആചരിക്കണം.
വൈധവ്യം ദുര്ഭഗത്വം ച ഭര്തൃത്യാഗം ച സത്തമ
അവൾക്ക് വിധവാവുക, ദുർഭാഗ്യം അനുഭവിക്കുക, ഭർത്താവിനാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുക എന്നിവയെല്ലാം ഒഴിവാകും, മഹാനേ.
ഏഷാ ഹ്യശൂന്യശയനാ നൃപതേ ദ്വിതീയാ ഖ്യാതാ സമസ്തകലുഷാപഹരാഽദ്വിതീയാ
രാജാവേ, ഇതാണ് അശൂന്യശയനാ എന്ന രണ്ടാം വ്രതം, എല്ലാ പാപങ്ങളെയും അകറ്റുന്നതിൽ തുല്യൻ ഇല്ലാത്തത്.
മധൂകതൃതീയാവ്രതവര്ണനമ് പ്രാതഃ സ്ഥിത്വാ ബ്രഹ്മചര്യേ ജടാമുകുടശോഭിതാ
മധൂക തൃതീയാ വ്രതത്തിന്റെ വിവരണം: പ്രഭാതത്തിൽ ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ നില്ക്കുന്നു, ജടാമുടി അണിഞ്ഞ്,
ഗോധാരഥഗതാം ദേവീം രുദ്രധ്യാനപരായണാമ് കേസരൈര്മധുരൈര്ദ്രവ്യൈഃ സ്വര്ണമാണിക്യപൂജയാ
ഭൂമിയുടെ രഥത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന, രുദ്രനെ ധ്യാനിക്കുന്ന ദേവിയെ, കുങ്കുമം, മധുരം, പൊന്നും മണിക്കുമുള്ള പൂജയോടെ ആരാധിക്കണം.
ഓം ഭൂഷികാ ദേവഭൂഷാ ച ഭൂഷികാ ലലിതാ ഉമാ
ഓം, അലങ്കാരം ധരിച്ച ദേവി, ഭംഗിയുള്ള അലങ്കാരങ്ങളാൽ ശോഭയുള്ള ലളിതേ, ഉമേ,
ദൌര്ഭാഗ്യം മേ ശമയതു സുപ്രസന്നമനാഃ സദാ
എപ്പോഴും മനസ്സിൽ സന്തോഷവതിയായ ദേവി, എന്റെ ദുർഭാഗ്യം നീക്കണമേ.
അങ്ഗേങ്ഗേ ച മമോപാങ്ഗേ പര്വേപവേ സ്ഥിതാമൃതമ്
എന്റെ ശരീരത്തിലെ ഓരോ അവയവത്തിലും സംയുക്തമായ് നില്ക്കുന്നവളേ, എന്നെ അമൃതം അനുഭവിക്കാൻ അനുഗ്രഹിക്കണമേ.
ഏവമുച്ചാര്യ മംത്രാംശ്ച നാരീജ്ഞാനവതീ സതീ
ഇങ്ങനെ മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച്, ജ്ഞാനമുള്ള സ്ത്രീ,
ജീരകൈഃ കടുഹുണ്ഡൈശ്ച ലവണൈര്ഗുഡസര്പിഷാ
ജീരകം, കട്ടുകൂണ്ടുകൾ, ഉപ്പ്, ശർക്കര, നെയ്യ് എന്നിവ കൊണ്ടും,
കുസുമൈഃ. കുംകുമൈര്ഗന്ധൈഃ കാലേയാഗുരുചന്ദനൈഃ
പൂക്കൾ, കുങ്കുമം, സുഗന്ധങ്ങൾ, കാളേഗരുവ, ചന്ദനം എന്നിവ കൊണ്ടും,
നേത്രൈരനേകദേശോത്ഥൈഃ പൂപകൈസ്തിലതണ്ഡുലൈഃ
വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കണ്ണുകളും, എള്ളും അരിയും ചേർത്ത് ഉണ്ടാക്കിയ അപ്പം കൊണ്ടും,
ഇത്യേവമാദിനൈവേദ്യൈഃ പൂജയിത്വാ മഹാദ്രുമമ് 4.16.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ വിഭവങ്ങൾ കൊണ്ടു മഹാവൃക്ഷത്തെ പൂജിച്ചശേഷം,
ഏതത്കരോതി യാ പുത്രീ തൃതീയാവ്രതമുത്തമമ്
ഈ ഉത്തമമായ തൃതീയാ വ്രതം ചെയ്യുന്ന മകൾ