ദാനാനി ച പ്രദേയാനി ഭഗിനീഭ്യോ വിധാനതഃ
സഹോദരിമാർക്ക് നിയമപ്രകാരം ദാനങ്ങൾ നൽകണം.
സര്വാ ഭഗിന്യഃ സംപൂജ്യാ അഭാവേ പ്രതിപത്തിഗാഃ
എല്ലാ സഹോദരിമാരെയും ആദരിക്കണം; അവർ ഇല്ലെങ്കിൽ അവരുടെ സ്ഥാനത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നവരെയും ആദരിക്കണം.
മാതുലസ്യ സുതാഹസ്താദ്വിതീയായാം പുനര്നൃപ
രാജാവേ, രണ്ടാം ദിവസം മാമാവിന്റെ മകളുടെ കൈയിൽ നിന്ന്—
ഭോക്തവ്യം സഹജായാശ്ച ഭഗിന്യാ ഹസ്തതഃ പരമ്
സ്വന്തം ഭാര്യയുടെ കൈയിൽ നിന്നും, പിന്നെ സഹോദരിയുടെ കൈയിൽ നിന്നും ഭക്ഷണം കഴിക്കണം.
ധന്യം യശസ്യമായുഷ്യം ധര്മകാമാര്ഥവര്ദ്ധനമ്
ഇത് സമ്പത്ത്, പ്രശസ്തി, ദീർഘായുസ്സ് എന്നിവ നൽകുന്നു; ധർമ്മം, കാമം, അർത്ഥം എന്നിവയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
യസ്യാം തിഥൌ യമുനയാ യമരാജദേവഃ സമ്ഭോജിതോ ജഗതി സത്ത്വരസൌഹൃദേന
ആ ദിവസം, യമുനാ യമരാജാവിനെ ലോകത്തിലെ എല്ലാ ജീവികളോടും സൗഹൃദത്തോടെ ആദരിക്കുമ്പോൾ,
അശൂന്യശയനമാഹാത്മ്യവര്ണനമ് ഗാര്ഹസ്ഥ്യം തച്ച ഭവതി ദംപത്യോഃ പ്രീയമാണയോഃ
'ശൂന്യമല്ലാത്ത കിടക്ക' എന്ന വ്രതത്തിന്റെ മഹത്വം ഇപ്പോൾ പറയുന്നു; ഇത് സ്നേഹത്തോടെ ജീവിക്കുന്ന dampatikalക്ക് ഐക്യവും സന്തോഷവും നൽകുന്നു.
പത്നീഹീനഃ പുമാന്പത്നീ ഭര്ത്രാ വിരഹിതാ തഥാ
ഭാര്യയില്ലാത്ത പുരുഷനും ഭർത്താവിൽ നിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞ ഭാര്യയും
തദ്ബ്രൂഹി ദേവദേവേശ വിധവാ സ്ത്രീ ന ജായതേ
ദേവദേവനേ, ഒരു സ്ത്രീ വിധവയാകാതെ ഇരിക്കാൻ എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന് പറയൂ.
യാമുപോഷ്യ ന വൈധവ്യം പ്രാപ്നോതി സ്ത്രീ യുധിഷ്ഠിര
യുധിഷ്ഠിരാ, സ്ത്രീക്ക് വിധവാവുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ ഏത് ആചരണം പാലിക്കണം?
പത്നീവിമുക്തശ്ച നരോ ന കദാചിത്പ്രജായതേ
ഭാര്യയിൽ നിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞ പുരുഷന് ഒരിക്കലും സന്താനമുണ്ടാകില്ല.
അശൂന്യശയനം നാമ തദാ ഗ്രാഹ്യാ ച സാ തിഥിഃ
അതിനെ 'ശൂന്യമല്ലാത്ത കിടക്ക' എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; ആ തിഥിയും ആചരിക്കണം.
കൃഷ്ണപക്ഷേ ദ്വിതീയായാം ശ്രാവണേ നൃപസത്തമ
ശ്രാവണ മാസത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ രണ്ടാം ദിവസം, രാജാവേ,
കൃത്വാ പിതൄന്മനുഷ്യാംശ്ച ദേവാന്സം തര്പ്യ ഭക്തിമാന്
പിതാക്കന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും ദേവതകളെയും ഭക്തിപൂർവ്വം തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയ ശേഷം,
തത്രസ്ഥം ശ്രീധരം ശ്രീശം ഭക്ത്യാഭ്യര്ച്യ ശ്രിയാ സഹ
അവിടെ സന്നിഹിതനായ ശ്രീധരനെയും ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കണം.
ഇമമുച്ചാരയേന്മംത്രം പ്രണമ്യ ജഗതഃ പതിമ് 4.15.
ലോകത്തിന്റെ രക്ഷിതാവിന് നമസ്കരിച്ച് ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം:
ഗാര്ഹസ്ഥ്യം മാ പ്രണാശം മേ യാതു ധര്മാര്ഥകാമദമ് പിതരോ മാ പ്രണശ്യംതു മത്തോ ദാംപത്യഭേദതഃ
എന്റെ ഗൃഹസ്ഥജീവിതം നിലനിൽക്കട്ടെ; അത് ധർമ്മവും സമ്പത്തും കാമവും നൽകട്ടെ. ദാമ്പത്യത്തിൽ നിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞാൽ എന്റെ പിതാക്കന്മാർ നശിക്കരുത്.
ലക്ഷ്മ്യാ വിയുജ്യതേ കൃഷ്ണ ന കദാചിദ്യഥാ ഭവാന്
കൃഷ്ണാ, നീ ഒരിക്കലും ലക്ഷ്മിയിൽ നിന്ന് വേർപിരിയാത്തതുപോലെ,
ലക്ഷ്മ്യാ ന ശൂന്യം വരദ യഥാ തേ ശയനം സദാ
വരദാ, നിന്റെ കിടക്ക ഒരിക്കലും ലക്ഷ്മിയില്ലാതെ ഇരിക്കാറില്ലല്ലോ,
ഏവം പ്രസാദ്യ പൂജാം ച കൃത്വാ ലക്ഷ്മ്യാ ഹരേസ്തഥാ വിപ്രായ ദക്ഷിണാം ദദ്യാത്സ്വ ശക്ത്യാ ഫലസംയുതാമ്
ഇങ്ങനെ ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം ഹരിയെ സന്തോഷിപ്പിച്ച് ആരാധിച്ച ശേഷം, സ്വശക്തിക്ക് അനുസരിച്ച് ഒരു ബ്രാഹ്മണന് ഫലം സഹിതം ദാനം ചെയ്യണം.
അനേനവിധിനാ രാജന്യാവന്മാസചതുഷ്ടയമ്
രാജാവേ, ഈ വിധം നാലു മാസം തുടർച്ചയായി ആചരിക്കണം.
കാര്ത്തികേ ചാഥ സംപ്രാപ്തേ ശയ്യാം ശ്രീകാംതസംയുതാമ്
കാർത്തികമാസം എത്തിയാൽ, കിടക്ക ശ്രീയുടെ പ്രിയനോടൊപ്പം ഐക്യത്തിലാകണം.
പ്രതിമാസം ച സോമായ അര്ഘ്യം ദദ്യാത്സമംത്രകമ്
ഓരോ മാസം കൂടി, മന്ത്രങ്ങളോടൊപ്പം സോമനു അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം.
ഗഗനാംഗണസദ്ദീപ ദുരാബ്ധിമഥനോദ്ഭവ
ആകാശത്തിലെ വിശാലതയിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ദീപമേ, ദൂരെയുള്ള സമുദ്രം കുലുക്കി ജനിച്ചവനേ,
ഏവം കരോതി യഃ സമ്യങ്നരോ മാസചതുഷ്ടയമ്
ഇങ്ങനെ നാലു മാസം ശരിയായി ചെയ്യുന്നവൻ,
അശൂന്യശയനശ്ചൈവ ധര്മകാമാര്ഥസാധകഃ 4.15.
അവനു ഒരിക്കലും ശൂന്യമായിരിക്കാത്ത കിടക്കയും, ധർമ്മം, കാമം, അർത്ഥം എന്നിവയിൽ വിജയവും ലഭിക്കും.
നാരീ ച പാര്ഥ ധര്മജ്ഞാ വ്രതമേതദ്യഥാവിധി
പാർഥാ, ധർമ്മം അറിയുന്ന സ്ത്രീയും ഈ വ്രതം വിധിപരമായി ആചരിക്കണം.
വൈധവ്യം ദുര്ഭഗത്വം ച ഭര്തൃത്യാഗം ച സത്തമ
അവൾക്ക് വിധവാവുക, ദുർഭാഗ്യം അനുഭവിക്കുക, ഭർത്താവിനാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുക എന്നിവയെല്ലാം ഒഴിവാകും, മഹാനേ.
ഏഷാ ഹ്യശൂന്യശയനാ നൃപതേ ദ്വിതീയാ ഖ്യാതാ സമസ്തകലുഷാപഹരാഽദ്വിതീയാ
രാജാവേ, ഇതാണ് അശൂന്യശയനാ എന്ന രണ്ടാം വ്രതം, എല്ലാ പാപങ്ങളെയും അകറ്റുന്നതിൽ തുല്യൻ ഇല്ലാത്തത്.
മധൂകതൃതീയാവ്രതവര്ണനമ് പ്രാതഃ സ്ഥിത്വാ ബ്രഹ്മചര്യേ ജടാമുകുടശോഭിതാ
മധൂക തൃതീയാ വ്രതത്തിന്റെ വിവരണം: പ്രഭാതത്തിൽ ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ നില്ക്കുന്നു, ജടാമുടി അണിഞ്ഞ്,