ദര്ശനാദഥ സംഭാഷാദുപകാരാത്സഹാസനാത്
കാണുന്നതിൽ നിന്ന്, സംസാരത്തിൽ നിന്ന്, സഹായത്തിൽ നിന്ന്, ഒരുമിച്ച് ചിരിച്ചതിൽ നിന്ന്—
ന ദര്ശനം ന സംഭാഷാ കദാചിത്സഹ തേന മേ
എനിക്ക് ഒരിക്കലും അവനോടൊപ്പം കാണലോ, സംസാരമോ, ഒരുമിച്ചിരിപ്പോ ഉണ്ടായിട്ടില്ല.
ഇത്യേവമുക്ത്വാ രംഭോരൂ രംഭാ ജംഭാരിണോംതികമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മനോഹരമായ തോളുള്ള രംഭാ ജംഭാരിയുടെ അടുക്കൽ പോയി.
ഗത്വാ നിവേദയാമാസ സ്നേഹവ്രതവിചേഷ്ടിതമ്
അവൾ പോയി, സ്നേഹവും വ്രതപാലനവും സംബന്ധിച്ച സംഭവങ്ങൾ അറിയിച്ചു.
ശക്രഃ പ്രോവാച ചാര്വംഗീം ഗീര്വാണഹൃദയംഗമാമ്
ശക്രൻ, ദേവന്മാരുടെ ഹൃദയത്തിൽ ഇടം നേടിയ മനോഹരിയോട് പറഞ്ഞു.
ദിവ്യമാല്യാംബരധരം ദിവ്യസ്രഗുനുലേപനമ്
ദിവ്യമായ പുഷ്പമാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ച്, ദിവ്യസുഗന്ധങ്ങളും അലങ്കാരങ്ങളും അണിഞ്ഞ്—
തത്രസ്ഥഃ സ ദ്വിജോ ഭോഗീവിഭുനക്തി സഹ രംഭയാ
അവിടെ ആ ദ്വിജൻ രംഭയോടൊപ്പം ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
രാജ്യശ്രിയം ജഗതി സര്വജനോപഭോഗ്യാമാപ്നോതി ശക്രശിവകേശവയോര്നിവാസമ്
അവൻ ലോകത്തിൽ എല്ലാവർക്കും അനുഭവിക്കാവുന്ന രാജസമ്പത്തും, ശക്രൻ, ശിവൻ, കേശവൻ എന്നിവരുടെ വാസസ്ഥലവും നേടുന്നു.
തിലകവ്രതവര്ണനമ് ദുര്ഗാസൂര്യാഗ്നിസോമാനാം വ്രതാനി മധുസൂദന
തിലകവ്രതത്തിന്റെ വിവരണം—
ശാസ്ത്രാംതരേഷു ദൃഷ്ടാനി തവ ബുദ്ധിഗതാനി ച
ദുർഗ്ഗ, സൂര്യൻ, അഗ്നി, സോമൻ എന്നിവരുടെ വ്രതങ്ങൾ മറ്റ് ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നതും, നിന്റെ ബുദ്ധിയിൽ അറിയപ്പെടുന്നതുമാണ്, മധുസൂദന.
പ്രതിപത്ക്രമയോഗേന വിഹിതാ യസ്യ യാ തിഥിഃ
ചന്ദ്രമാന പ്രകാരമുള്ള കലണ്ടർ പ്രകാരം ഏത് തിഥി ആണോ ആൾക്കു നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്, അതേ ദിവസം ആ ആൾ ആചരണം നടത്തണം.
ശുക്ലാ തസ്യാം പ്രകുര്വീത സ്നാനം നിയമതത്പരഃ
ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ, ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, നിർബന്ധത്തോടെ സ്നാനം ചെയ്യണം.
നാരീ നരോ വാ രാജേന്ദ്ര സംതര്പ്യ പിതൃദേവതാഃ
രാജാവേ, സ്ത്രീയോ പുരുഷനോ ആയിരിക്കും, പിതാക്കളെയും ദേവതകളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയ ശേഷം,
പിഷ്ടാതകേന വിലിഖേദ്വത്സരം പുരുഷാകൃതിമ്
പൊടിയും മധുരവും ഉപയോഗിച്ച്, ഒരു വർഷം മുഴുവൻ മനുഷ്യരൂപം ഉണ്ടാക്കണം.
ദീപൈശ്ചാപി സനൈവേദ്യൈഃ പൂജയേദ്വത്സരം തദാ പൂജയേദ്ബ്രാഹ്മണാന്വിദ്വാന്മംത്രൈര്വേദോദിതൈഃ ശുഭൈഃ
ദീപങ്ങളും നൈവേദ്യങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ആ രൂപത്തെ ഒരു വർഷം ആരാധിക്കണം; പണ്ഡിതന്മാർ വേദങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ശുഭമായ മന്ത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്മാരെ പൂജിക്കണം.
സംവത്സരോഽസി പരിവത്സരോസീഡാ വത്സരോഽഭിത്സരോഽസി ഉഷസസ്തേ കല്പംതാമഹോരാത്രാസ്തേ കല്പംതാമര്ധമാസസ്തേ കല്പതാം മാസാസ്തേ കല്പതാമൃതവസ്തേ കല്പന്താം സംവത്സരസ്തേ കല്പതാമ്
നീ വർഷം തന്നെയാണ്, വർഷചക്രവും നീയാണ്, സന്തോഷവും നീയാണ്, വർഷം തന്നെയാണ്, സമീപതയും നീയാണ്; നിന്റെ ഉഷസ്സുകൾ നിലനില്ക്കട്ടെ, പകലും രാത്രിയും നിലനില്ക്കട്ടെ, അർദ്ധമാസങ്ങൾ നിലനില്ക്കട്ടെ, മാസങ്ങൾ നിലനില്ക്കട്ടെ, ঋതുക്കൾ നിലനില്ക്കട്ടെ, വർഷങ്ങൾ നിലനില്ക്കട്ടെ.
ഏവമഭ്യര്ച്യ വാസോഭിഃ പശ്ചാത്തമഭിവേഷ്ടയേത്
ഇങ്ങനെ പൂജ ചെയ്ത ശേഷം, അതിനെ വസ്ത്രം കൊണ്ട് പൊതിയണം.
തതസ്തം പ്രാര്ഥയേത്പശ്ചാത്പുരഃ സ്ഥിത്വാ കൃതാംജലിഃ 4.8.
അതിനുശേഷം, അതിന് മുന്നിൽ കയ്യുകൂപ്പി നിൽക്കുമ്പോൾ, ആഗ്രഹം ഉച്ചരിക്കണം.
ഏവമുക്ത്വാ യഥാശക്തി ദദ്യാദ്വിപ്രായ ദക്ഷിണാമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, കഴിവനുസരിച്ച് ഒരു ബ്രാഹ്മണന് ദാനം നൽകണം.
തതഃ പ്രഭൃത്യനുദിനം തിലകാലംകൃതം മുഖമ്
അതിനുശേഷം, പ്രതിദിനം തിലകം മുഖത്ത് അണിയണം.
ഏവം നരോ വാ നാരീ വാ വ്രതമേതത്സമാചരേത്
ഇങ്ങനെ, പുരുഷനോ സ്ത്രീയോ ആയിരിക്കും, ഈ വ്രതം ആചരിക്കണം.
ഭൂതാഃ പ്രേതാഃ പിശാചാശ്ച ദുര്വാരാ വൈരിണോ ഗ്രഹാഃ
ഭൂതങ്ങൾ, പ്രേതങ്ങൾ, പിശാചുകൾ, ഭയങ്കരമായ ശത്രുക്കൾ, ഗ്രഹങ്ങൾ,
പൂര്വമാസീന്മഹീപാലോ നാമ്നാ ശത്രുംജയോ ജയീ
മുന്പ് ശത്രുജയൻ എന്ന പേരിൽ ജയിച്ചിരുന്ന ഒരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.
തയാ വ്രതമിദം ചൈത്രേ ഗൃഹീതം ദ്വിജസന്നിധൌ ।। സംവത്സരം പൂജയിത്വാ ധൃത്വാ ഹൃദി ജനാര്ദനമ്
അവൻ ഈ വ്രതം ചൈത്രമാസത്തിൽ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ സ്വീകരിച്ചു; ഒരു വർഷം ആചരണം നടത്തി, ഹൃദയത്തിൽ ജനാർദ്ദനനെ ധരിച്ചു,
അസൂയുഃ ക്ഷേപ്തുകാമോ വാ സമാഗച്ഛതി യഃ പുരഃ
ആർക്കെങ്കിലും അസൂയയോ ദ്വേഷമോ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അത്തരം ആൾ മുന്നിൽ വരുമ്പോൾ,
സപത്നീദര്പാപഹരാ വശീകൃതമഹീതലാ
എതിരാളികളുടെ അഭിമാനം ഇല്ലാതാക്കി, ഭൂമി കീഴടക്കി, എല്ലാം വശീകരിച്ചു,
താവത്കരേണാഭിഭൂതോ ഭര്താ പുത്രഃ സവേദനഃ
അവൻ കൈകൊണ്ട് കീഴടക്കപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ഭർത്താവോ മകനോ വേദനയോടെ ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നു.
ധര്മരാജപുരം പ്രാപ്തും സര്വഭൂതാപഹാരകഃ 4.8.
ധർമ്മരാജയുടെ നഗരത്തിലെത്താൻ, അവൻ എല്ലാ ജീവികളെയും അകറ്റുന്നു.
തസ്യ ദ്വാരമനുപ്രാപ്താഃ പ്രവേഷ്ടും ഗൃഹമഞ്ജസാ
അവരവന്റെ വാതിലിലെത്തിയപ്പോൾ, നേരിട്ട് വീട്ടിൽ പ്രവേശിക്കാനായിരുന്നു അവരുടെ ഉദ്ദേശം.
പാര്ശ്വസ്ഥിതാം ചിത്രലേഖാം തിലകാലംകൃതാനനാമ്
അവന്റെ അരികിൽ ചിത്രലേഖ എന്ന യുവതി നിലകൊണ്ടിരുന്നു, അവളുടെ മുഖത്ത് തിലകം അലങ്കാരമായി തെളിഞ്ഞിരുന്നു.