മനുഷ്യത്വേ ച വിപ്രത്വം യഃ സംപ്രാപ്യാതിദുര്ല്ലഭമ്
മനുഷ്യരിൽ, അത്യന്തം അപൂർവ്വമായ ബ്രാഹ്മണത്വം നേടുന്നവൻ,
സര്വേഷാമേവ ദേശാനാം മധ്യദേശഃ പരഃ സ്മൃതഃ
എല്ലാ ദേശങ്ങളിലും മധ്യദേശം ഏറ്റവും ഉന്നതമായതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
ഏതസ്മിന്ഭാരതേ പുണ്യേ പ്രാപ്യ മാനുഷ്യമധ്രുവമ് യഃ കുര്യാന്നാത്മനഃ ശ്രേയസ്തേനാത്മാ വംചിതഃ സ്വയമ്
ഈ പുണ്യഭൂമിയായ ഭാരതത്തിൽ, നശ്വരമായ മനുഷ്യജന്മം ലഭിച്ചിട്ടും, ആരെങ്കിലും തനിക്കു തന്നെ ഏറ്റവും നല്ലത് നേടാൻ ശ്രമിക്കാതെ ഇരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അത്തരം ആളുകൾ സ്വയം തന്നെ വഞ്ചിക്കുന്നു.
ഭോഗഭൂമിഃ സ്മൃതഃ സ്വര്ഗഃ കര്മഭൂമിരിയം മതാ
സ്വർഗ്ഗം അനുഭവഭൂമിയാകുന്നു; ഈ ലോകം കര്മ്മഭൂമിയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
യാവത്സ്വാസ്ഥ്യം ശരീരസ്യ താവദ്ധര്മം സമാചര
ശരീരം ആരോഗ്യവാനായിരിക്കുമ്പോൾ വരെ, ധർമ്മം ആചരിക്കണം.
അധ്രുവേണ ശരീരേണ ഹ്യധ്രുവം യഃ പ്രസാധയേത്
നശ്വരമായ ശരീരത്തിൽ നിന്ന്, ആരെങ്കിലും നശ്വരമായ കാര്യങ്ങൾ മാത്രം തേടുകയാണെങ്കിൽ—
ആയുഷഃ ഖംഡഖഡാനി നിപതംതി തവാ ഗ്രതഃ
നിന്റെ ആയുസ്സിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ നിന്റെ മുന്നിൽ പതിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
യദാ ന ജ്ഞായതേ മൃത്യുഃ കദാ കസ്യ ഭവിഷ്യതി 4.6.
മരണം എപ്പോഴോ ആര്ക്കോ വരുമെന്ന് അറിയാൻ കഴിയാത്തതിനാൽ,
പരിത്യജ്യ യദാ സര്വമേകാകീ യാസ്യസി ധുവമ്
എല്ലാം വിട്ട് ഒറ്റയ്ക്ക് പോകേണ്ടി വരുന്ന സമയത്ത്,
ഗൃഹീതദാനപാഥേയാ സുഖം യാംതി മഹാധ്വനി
യാത്രക്കായി വേണ്ടതെല്ലാം ഒരുക്കിയവർ ആ മഹാപഥത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ പോകുന്നു.
യേഷാം ദ്വിജേന്ദ്രവാഹിത്രീ പൂര്ണഭാംഡാ തു ഗച്ഛതി
യാരുടെ ദ്വിജവാഹനം പൂർണ്ണമായി നിറച്ചിട്ടുള്ളതോ, അവർ മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.
ഇതി ജ്ഞാത്വാ നരഃ പുണ്യം കുര്യാത്പാപം വിവര്ജയേത് ।। പുണ്യേന യാതി ദേവത്വമപുണ്യാന്നരകം വ്രജേത്
ഇത് മനസ്സിലാക്കി, മനുഷ്യൻ പുണ്യം ചെയ്യുകയും പാപം ഒഴിവാക്കുകയും വേണം; പുണ്യത്തിലൂടെ ദൈവത്വം ലഭിക്കും, പാപത്തിലൂടെ നരകത്തിൽ പോകും.
യേ മനാഗപി ദേവേശം പ്രപന്നാഃ ശരണം ശിവമ്
ദേവന്മാരുടെ നാഥനായ ശിവനിൽ അല്പം പോലും ശരണം പ്രാപിച്ചവർ,
കിം തു പാപൈര്മഹാഘോരൈഃ കിഞ്ചിത്കാലം ശിവാജ്ഞയാ
എന്നാൽ, അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ പാപങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ശിവന്റെ കല്പന പ്രകാരം കുറച്ചു കാലം—
യേ പുനഃ സര്വഭാവേന പ്രതിപന്നാ മഹേശ്വരമ്
എന്നാല് മുഴുവന് മനസ്സോടും മഹേശ്വരനോടു ഭക്തിയുള്ളവര്
തസ്മാ ദ്വിവര്ധയേദ്ഭക്തിമീശ്വരേ സതതം ബുധഃ
അതിനാല് ബുദ്ധിമാന്മാര് എപ്പോഴും ഈശ്വരനോടുള്ള ഭക്തി ഇരട്ടിയാക്കണം.
പാപാനി പംച പരമാര്ഥതയൈവ പാര്ഥ ദുഃഖപ്രദാനി സുചിരം പിതൃ രാജലോകേ
പാര്ഥാ, അഞ്ചു പാപങ്ങള് സത്യത്തില് പിതൃലോകത്തും രാജലോകത്തും ദീര്ഘകാലം ദു:ഖം നല്കുന്നു.
ശകടവ്രതമാഹാത്മ്യവര്ണനമ് വ്രതോപവാസനിയമപ്ലവേനോത്തീര്യതേ സുഖമ്
ശകടവ്രതത്തിന്റെ മഹത്വം: വ്രതവും ഉപവാസവും പാലിച്ചാല് സുഖം ലഭിക്കും.
ദുര്ല്ലഭം പ്രാപ്യ മാനുഷ്യം വിദ്യുത്പതനചഞ്ചലമ്
മനുഷ്യജന്മം വളരെ അപൂര്വ്വവും, മിന്നലുപോലെ ക്ഷണികവുമാണ്.
ദാന വ്രതമയീ കീര്തിര്യസ്യ സ്യാദിഹ ദേഹിനഃ
ഇവിടെ ജീവിക്കുന്നവന് ദാനം ചെയ്യുകയും വ്രതങ്ങള് പാലിക്കുകയും ചെയ്താല് അവന്റെ കീര്ത്തി നിലനില്ക്കും.
ജ്ഞായതേ നേഹ നാമുത്ര വ്രതസ്വാധ്യായവര്ജിതഃ
ഇവിടെയും പരലോകത്തും വ്രതവും ശാസ്ത്രപഠനവും ഇല്ലാത്തവനെ ആരും അംഗീകരിക്കില്ല.
അത്ര തേ കഥയിഷ്യാമി ഇതിഹാസം പുരാതനമ്
ഇപ്പോള് ഞാന് നിനക്ക് ഒരു പഴയ കഥ പറയാം.
യോഗര്ദ്ധിസിദ്ധ്യാ സംസിദ്ധഃ കശ്ചിത്സിദ്ധോ മഹീതലമ്
യോഗസിദ്ധിയും ഐശ്വര്യവും നേടിയ ഒരു സിദ്ധന് ഭൂമിയില് ഉണ്ടായിരുന്നു.
നിഗീര്ണദംതോ ലംബോഷ്ഠഃ പിംഗാക്ഷസ്തനുമൂര്ദ്ധജഃ
അവന്റെ പല്ലുകള് അകത്തേക്ക് ചാടിയതും, അധങ്ങള് കട്ടിയതും, കണ്ണുകള് മഞ്ഞ നിറമുള്ളതും, മുടി വിരളമായതുമായിരുന്നു.
ചിപിടാക്ഷഃ സ്ഫുടിതപാജ്ജംഘാഢ്യഃ കൃശകൂര്പരഃ
അവന്റെ കണ്ണുകള് ഒതുങ്ങിയതും, കാല്മുട്ടും കാലുരുക്കും പൊട്ടിയതും, കൈമുട്ടുകള് വലുതായതുമായിരുന്നു.
മൂലജാലികവിപ്രേണ ദൃഷ്ടഃ പൃഷ്ടശ്ച കോ ഭവാന്
മൂലജാലിക വംശത്തില്പ്പെട്ട ഒരു ബ്രാഹ്മണന് അവനെ കണ്ടു ചോദിച്ചു: 'നീ ആര് ആണ്?'
കച്ചിദ്ദൃഷ്ടാ ത്വയാ രംഭാ ഭാഭാസിതദിഗംതരാ
'നിന്റെ കണ്ണില് പ്രകാശം പകരുന്ന രംഭയെ നീ കണ്ടോ?'
ഗത്വാ മദ്വചനാദ്വാച്യാ നിര്വാച്യാ ദോഷദര്ശിഭിഃ
'നീ പോയി എന്റെ വാക്ക് അവളോട് പറയണം; പക്ഷേ, കുറ്റം കാണുന്നവരോട് പറയരുത്.'
സിദ്ധഃ പ്രസിദ്ധം തം വിപ്രം പ്രാഹേദം വിസ്മയാന്വിതഃ
ആ സിദ്ധന് അത്ഭുതത്തോടെ ആ പ്രശസ്ത ബ്രാഹ്മണനോട് പറഞ്ഞു.
ബ്രാഹ്മണസ്തമഥോവാച വിജ്ഞാതോഽസി മയാ യഥാ
അപ്പോള് ബ്രാഹ്മണന് അവനോട് പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് യഥാര്ത്ഥത്തില് ആരാണെന്ന് ഞാന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു.'