വശിഷ്ഠസ്യ മുനേര്നാമ്നാ വിഖ്യാതം ശ്രീമഹോദയമ്
വശിഷ്ഠമുനിയുടെ പേരിൽ പ്രശസ്തമായത് അതിനെ ശ്രീമഹോദയം എന്ന് വിളിച്ചു.
സ്ഥാതവ്യം പുരതസ്തേഷാം തസ്മാത്സ്നാനം സമാചരേത്
അവരുടെ മുമ്പിൽ അവിടെ നിൽക്കണം, പിന്നെ അവിടെ സ്നാനം നടത്തണം.
യത്തീര്ഥലോകം വിഖ്യാതം സ്നാത്വാ തീരം സമാശ്രിതഃ
പ്രശസ്തമായ ആ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് തീരത്ത് ആശ്രയം നേടി,
ആചമ്യ സസ്നൌ തീര്ഥേന ക്ഷണാത്തീര്ഥമവാപ്യ ച
അവൻ ജലം ആചമനം ചെയ്തു, തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തു, ഉടൻ തന്നെ ആ തീർത്ഥഫലം ലഭിച്ചു.
താവത്സ്ത്രീത്വം സമാപന്നോ നാരദഃ കേന വര്ണ്യതേ
അപ്പോൾ തന്നെ നാരദൻ സ്ത്രീരൂപം സ്വീകരിച്ചു—അത് എങ്ങനെ വിവരിക്കാമെന്ന് പറയാൻ വയ്യ.
സ്മരപാശോപമൌ കര്ണൌ കപോലൌ കനകോജ്ജ്വലൌ
അവളുടെ ചെവികൾ കാമന്റെ പാശംപോലും, കപോളങ്ങൾ പൊന്നുപോലും തിളങ്ങി.
ദശനാ ഹീരകൈസ്തുല്യാ വിദ്രുമാഭഃ ശുഭാധരഃ 4.3.
പല്ലുകൾ വജ്രംപോലും, ചുവന്ന അധരങ്ങൾ പവഴംപോലും മനോഹരമായിരുന്നു.
ശംഖരേഖാത്രയേണൈവ കംഠദേശോ വിരാജതേ
അവളുടെ കഴുത്തിൽ ശംഖരേഖകൾ പോലെ മൂന്നു വരകൾ തിളങ്ങി.
യുതൌ രക്തോത്പലാഭാസൌ പാണീ രക്തനഖാംഗുലീ
ചുവന്ന താമരപൂവുപോലും കൈകൾ, വിരലുകളും നഖങ്ങളും ചുവപ്പിൽ തിളങ്ങി.
സ്തനാവവിരലൌ സ്നിഗ്ധൌ ചക്രവാകയുഗോപമൌ
അവളുടെ രണ്ടു മുലകൾ മൃദുവും ചേർന്നതും ചക്രവാകപ്പക്ഷികളുടെ ജോഡിയെപ്പോലുമായിരുന്നു.
നാഭിമംഡലഗാംഭീര്യം ലാവണ്യം കേന വര്ണ്യതേ
അവളുടെ നാഭിയുടെ ആഴവും സൗന്ദര്യവും ആരാണ് വിശദമായി വിവരിക്കാൻ കഴിയുക?
നയനേ ച പുനസ്തസ്യാ മൃഗ്യാ ഇവ സുശോഭനേ
അവളുടെ കണ്ണുകൾ വീണ്ടും മാൻകണ്ണുപോലും മനോഹരമായിരുന്നു.
രംഭായുഗ്മോപമാവൂരൂ സ്മരബാണനിബംധനൌ
രമ്പയുടെ കുരുക്കുപോലും അവളുടെ തൊണ്ടികൾ കാമന്റെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ബന്ധിക്കപ്പെട്ടതുപോലുമായിരുന്നു.
നവകുന്ദലതാസാരസരലം സനിബംധനമ്
പുതിയ കുന്ദപൂമാലകൊണ്ട് അവളുടെ അര മൃദുവും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു.
രക്താംഗുലീലതാതല്പനഖചന്ദ്രകയാചിതമ്
ചുവന്ന വിരലുകളുള്ള കാലുകൾ, അതിലെ നഖങ്ങൾ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ മൃദുവിൽ തിളങ്ങി.
സൈവംവിധാ തദാ നാരീ സര്വലക്ഷണപൂ ജിതാ
അങ്ങനെ, ആ സമയത്ത് അവൻ എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളോടും കൂടിയ സ്ത്രീയായി മാറി.
ക്ഷീരോദമഥനോത്തീര്ണാ ലക്ഷ്മീമന്യാഭിവോച്ഛ്രിതാമ് 4.3.
പാലസമുദ്രം കുലുക്കിയപ്പോൾ ഉദിച്ച ലക്ഷ്മി, എല്ലാവരിലും ഉയർന്നവളായി വാഴപ്പെട്ടു.
സംപ്രാപ്യതേ ച സാ കാലസംഗരാഹാരിണീ യഥാ
സമയത്തിന്റെ ക്രമത്തിൽ അനുയോജ്യമായ സാഹചര്യങ്ങൾ ഒന്നിച്ചുചേർന്നപ്പോൾ അവളെ നേടാൻ സാധിക്കും.
അഥാജഗാമ തം ദേശം നാമ്നാ താലധ്വജോ നൃപഃ
അപ്പോൾ താലധ്വജൻ എന്ന രാജാവ് ആ ദേശത്ത് എത്തിയിരുന്നു.
ഗജാരൂഢൈര്ഹയാരൂഢൈ രഥാരൂഢൈര്നരോത്തമൈഃ
ആ രാജാവിനെ ആനകളിലും കുതിരകളിലും രഥങ്ങളിലും ഇരിക്കുന്ന ഉത്തമപുരുഷന്മാർ ചുറ്റി നിന്നു.
ധ്വജാതപത്രകലിലൈരനീകൈഃ പരിവാരിതഃ
പതാകകളും കുടകളും അലങ്കരിച്ച സൈന്യങ്ങൾ അവനെ വളയിച്ചു.
ബഭൂവ ക്ഷണമാത്രേണ കംദര്പശരപീഡിതഃ
ഒരു നിമിഷം പോലും വൈകാതെ, കാമദേവന്റെ അമ്പുകൾ അവനെ തൊട്ടു.
അദൃഷ്ടരൂപാപ്സരസാ കാചിദ്ദേവീ സമാഗതാ
അപ്പോൾ അപൂർവസൗന്ദര്യമുള്ള ഒരു അപ്സരസ്സ് അവന്റെ മുമ്പിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
മുമൂര്ഷുര്ജായതേ മോഹാദനുദിഗ്ധഹതോ യഥാ
വിഷം പൂശിയ അമ്പിൽ തൊടപ്പെട്ടവനുപോലെ, അവൻ മോഹത്തിൽ മുങ്ങി ജീവൻ വിട്ടുപോകുന്നവനായി മാറി.
ഉവാച നാരീം മുഗ്ധാം താം ശൃണു മദ്വചനം ശുഭേ
അവൻ ആ ഭ്രമരഹിതയായ സ്ത്രീയോട് പറഞ്ഞു: 'ശുഭേ, എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കു.'
ഇത്യുക്തേ സാശ്രു ചാര്വംഗീ പ്രാഹ മാം വിദ്ധ്യയോനിജാമ്
അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, കണ്ണീരോടെ ആ മനോഹരിയായ സ്ത്രീ പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് ഗർഭത്തിൽ ജനിച്ചവളാണെന്ന് അറിയണം.'
നിരാശ്രയാം വിദിത്വൈനാം തതോ ജാതഃ സ്മരാര്ദിതഃ 4.3.
അവൾക്ക് എവിടെയും ആശ്രയം ഇല്ലെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയപ്പോൾ, അവളോടുള്ള ആഗ്രഹം അവനെ പിടികൂടി.
നീത്വാ വിവാഹയാമാസ ശാസ്ത്രോക്തവിധിനാ തതഃ
അവളെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി, ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി വിവാഹം കഴിച്ചു.
ഉദ്യാനഭവ്യഭൂമീഷു നദീനാം പുലിനേഷു ച
സുന്ദരമായ തോട്ടങ്ങളിലും നദികളുടെ തീരങ്ങളിലും,
പദ്മഖംഡേഷു ഫുല്ലേഷു ശോഭിതേഷു സരസ്സു ച
പൂത്തുലഞ്ഞ താമരക്കൂട്ടങ്ങളിലും മനോഹരമായ തടാകങ്ങളിലും,