അര്കം ചൈവ സമാരാധ്യ തതോഽഗുസ്തേഽര്കസാമ്യതാമ് 1.210.
അർക്കനെ യഥാവിധി ആരാധിച്ചാൽ, മരിച്ചശേഷം അർക്കനോടു സമത്വം ലഭിക്കും.
പഠതാം ശൃണ്വതാം രാജന്കുര്വതാം ച വിശേഷതഃ
രാജാവേ, ഈ മന്ത്രം വായിക്കുന്നവർക്കും കേൾക്കുന്നവർക്കും പ്രത്യേകിച്ച് ആചരിക്കുന്നവർക്കും,
ശ്രുതം മയാ തു ബഹുശോ ന ശ്രുതം കൌഥുമിര്യഥാ
ഞാൻ പലതും കേട്ടിട്ടുണ്ട്, പക്ഷേ കൌതുമിയെ കുറിച്ച് കേട്ടതുപോലെയല്ല.
സിദ്ധിം ഗതോഽര്കമാരാധ്യ കുഷ്ഠാന്മുക്തശ്ച സുവ്രത
അർക്കനെ ആരാധിച്ച്, കൌതുമി വിജയവും കുഷ്ഠരോഗത്തിൽ നിന്ന് മോചനവും നേടി, സദാചാരിയായവനേ.
കഥമാരാധയാമാസ ഭാനും ദേവപതിം ദ്വിജ
ദ്വിജനേ, ഭാനു ദേവപതിയെ കൌതുമി എങ്ങനെ ആരാധിച്ചു?
അര്കസമ്പുടികാവര്ണനമ് ആസീത്പുരാ മഹാവിദ്വാന്ബ്രാഹ്മണഃ സ്ഥാനഗോത്തമഃ
അർക്കസമ്പുടികയുടെ വിവരണം: പുരാതനകാലത്ത്, ഒരു മഹാപണ്ഡിതനും ശ്രേഷ്ഠബ്രാഹ്മണനും ഉണ്ടായിരുന്നു.
സ ഗതഃ പുത്രസഹിതോ ജനകസ്യാശ്രമം ദ്വിജഃ
അവൻ തന്റെ മകനോടൊപ്പം ജനകന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി, ദ്വിജനേ.
ക്രോധാവിഷ്ടേന വൈ തത്ര ഹതഃ കൌഥുമിനാ ദ്വിജഃ
അവിടെ കോപത്തിൽ ആ ബ്രാഹ്മണനെ കൌതുമി കൊല്ലുകയായിരുന്നു.
ഭ്രാതൃഭിശ്ച മഹാബാഹോ തഥാ ശിഷ്ടൈശ്ച കൃത്സ്നശഃ
അവന്റെ സഹോദരന്മാരും ശിഷ്യന്മാരും മുഴുവനും അതിൽ പങ്കെടുത്തു.
തീര്ഥാനി സ ജഗാമാഥ ദിവ്യാന്യായതനാനി ച
ശേഷം അവൻ തീർത്ഥങ്ങളിലും ദൈവാലയങ്ങളിലും പോയി.
അമുക്തേഽഥ തയാ വിപ്രേ പരോ വ്യാധിരജായത
അവളാൽ വിട്ടയക്കപ്പെടാതിരുന്നപ്പോൾ, ആ ബ്രാഹ്മണനെ ഒരു കഠിനമായ രോഗം പിടികൂടി.
പൃഥിവീം പര്യടന്സര്വാം പുനരാഗാത്പിതുര്ഗൃഹമ്
അവൻ ഭൂമിയിലെല്ലായിടങ്ങളിലും സഞ്ചരിച്ചു, പിന്നെ വീണ്ടും അച്ഛന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
പിതര്ഗതസ്തു തീര്ഥാനി പുണ്യാന്യായതനാനി ച
അച്ഛന്റെ വീട്ടിലെത്തിയ ശേഷം, അവൻ തിര്ഥങ്ങളും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും സന്ദർശിച്ചു.
കൃതേഽപി ഹി പരേ താത പ്രായശ്ചിത്തേ തു മേഽനഘ
അച്ഛാ, ഞാൻ നിർമലനാണ്; നിർദ്ദേശിച്ച പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്തിട്ടും എനിക്കു മോചനം ലഭിച്ചില്ല.
കൃതേന കര്മണാ യേന അല്പായാസേന മേ വിഭോ
പ്രഭോ, എനിക്ക് കുറച്ച് പരിശ്രമം മാത്രം ചെയ്താൽ പ്രായശ്ചിത്തം ലഭിക്കാൻ കഴിയുന്ന പ്രവൃത്തി ഏതാണ്?
കഥ്യതാം മാ ചിരം താത കുരു നിഃശ്രേയസം മമ ശോകദുഃഖാഭിഭൂതസ്തു വാക്യം പുത്രമുവാച ഹ
അച്ഛാ, ദയവായി വൈകിക്കാതെ എനിക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കാനുള്ള മാർഗം പറയൂ. ദു:ഖത്തിലും വേദനയിലും ആഴപ്പെട്ട് അച്ഛൻ മകനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
തീര്ഥാനി ച ത്വയാ വത്സ പ്രായശ്ചിത്താനി കുര്വതാ
കുഞ്ഞേ, നീ തിര്ഥങ്ങളിൽ പ്രായശ്ചിത്തങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
ഉപായമേകം വക്ഷ്യാമി യേന ത്വം മോക്ഷമാപ്സ്യസി
നിനക്ക് മോക്ഷം ലഭിക്കാൻ ഒരു മാർഗം ഞാൻ പറയാം.
ശരീരേണ വിഹീനോഽസ്മി ഹേതുനാ സര്വകര്മണാമ്
എനിക്ക് ശരീരമില്ലാത്തതിനാൽ എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നില്ല.
ദേവൈരപി സുപൂജ്യോയമുപലേപനമാര്ജനൈഃ
ദേവന്മാർക്കു പോലും അഭിഷേകം, ശുദ്ധീകരണം എന്നിവയാൽ ഇതിന് വലിയ മാന്യതയുണ്ട്.
ഭാനുരേകോ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ഊചുരേവം മനീഷിണഃ
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, ജ്ഞാനികൾ അങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'ഏകമായി സൂര്യനാണ്.'
ഭാനുമാശ്രിത്യ സര്വേ തേ മോദംതേ ദിവി പുത്രക
കുഞ്ഞേ, സൂര്യനിൽ ആശ്രയം തേടുന്നവർ എല്ലാവരും സ്വർഗത്തിൽ സന്തോഷിക്കുന്നു.
ഏവം ഭാനും സര്വമാന്യമധുനാ ഖിലകാമദമ്
ഇങ്ങനെ, ഇപ്പോൾ സൂര്യനാണ് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നവൻ എന്ന് എല്ലാവരും അംഗീകരിക്കുന്നു.
തമാരാധയ വൈ ഭക്ത്യാ ജപന്മംത്രമനുത്തമമ്
നീ ഭക്തിയോടെ അവനെ ആരാധിച്ച്, അത്യുത്തമമായ മന്ത്രം ജപിക്കണം.
ആരാധയന്രവിം ഭക്ത്യാ ജപന്സാമ മഹാമതേ
മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, നീ ഭക്തിയോടെ രവിയെ ആരാധിച്ച്, സാമവേദം ജപിക്കണം.
ഓംകാരപ്രവരോദ്ഗീഥം പ്രസ്ഥാനം ച ചതുഷ്ടയമ്
ഓം, പ്രవర, ഉദ്ഗീതം, പ്രസ്ഥാനം എന്നിങ്ങനെ നാലു ഭാഗങ്ങളുള്ള രീതിയാണ്.
പംചമഃ പരിഹാരോത്ര ഷഷ്ഠമാഹുസ്തമദ്ഭുതമ്
അഞ്ചാമത്തേത് ഇവിടെ വെടിപ്പാണ്; ആറാമത്തേത് അതിശയകരം എന്നാണ് പറയുന്നത്.
സാപ്തവിധ്യമിതി പ്രോക്തം ഹിംകാരപ്രണവേഷു ച
ഹിംകാരവും പ്രണവവും ഉൾപ്പെടെ ഏഴു വിധമാണെന്ന് പറയുന്നു.
ഏതേഷാം താത സാമ്നാം വൈ കംഠേ ജാപ്യം പരം മതമ്
മകനേ, ഈ സാമഗാനങ്ങളിൽ കഴുത്തിൽ ജപിക്കുന്നത് ഏറ്റവും ഉത്തമം എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.
ഹിരണ്യനാഭ ഉവാച സാധു പുത്ര കുലം പൂതം ത്വത്പുത്രേണ സമേന ച
ഹിരണ്യനാഭൻ പറഞ്ഞു: നല്ലത് മകനേ! നിന്റെ മകനും നിന്നെപ്പോലെ തന്നെ ആയതിനാൽ കുടുംബം വിശുദ്ധമാകുന്നു.