യോഽസ്യാം രതോ ഭവേദ്വിപ്രഃ സ ജ്ഞേയഃ സ്വൈരിണീരതഃ 1.210.
അത്തരം സ്ത്രീയുമായി സുഖം അനുഭവിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ സ്വൈരിണിയോടൊപ്പം ചേർന്നവനെന്നു അറിയണം.
രംഗോപജീവീ രാജേംദ്ര തഥാ ച ബഹുയാചകഃ കൃതേനാനേന യാദൃക്ച ഉദ്വൃത്തഃ കുരുനംദന
രാജാവേ, നാടകത്തിൽ നിന്ന് ഉപജീവനം ചെയ്യുന്നവനും പലരോടും ഭിക്ഷ ചോദിക്കുന്നവനും അത്തരം പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ട് അഹങ്കാരമുള്ളവനാകും, കുരുവംശജനായവാ.
യഃ സ്തുതിം ഗായതേ വിപ്രഃ പ്രോച്ചൈസ്തു ജനസംസദി
ജനസമൂഹത്തിൽ ഉച്ചത്തിൽ സ്തുതി പാടുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ—
സൂചനം കഥനം പ്രോക്തം സര്വശാസ്ത്രേഷു ഭാരത
ഇതുപോലുള്ള സൂചനയും പ്രസ്താവനയും എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, ഭാരതാ.
വേദാംഗം ജ്യോതിഃശാസ്ത്രം തു ഷഷ്ഠം പ്രോക്തം മനീഷിഭിഃ
വേദത്തിന്റെ ഉപാംഗമായ ജ്യോതിശ്ശാസ്ത്രം ആറാമത്തേതാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
ഷഡംഗോ ന ഭവേത്തേന രഹിതേന ദ്വിജേന ച
അത് ഇല്ലാതെ, ദ്വിജൻ ആറു അംശങ്ങളിൽ പൂർണ്ണനാകില്ല.
ഭോജ്യോഽഖണ്ഡം യയൌ വിപ്രോഽനര്ഥകേന ത്വനര്ഥകമ്
ഉദ്ദേശ്യമില്ലാതെ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്റെ ആ ഭക്ഷണം വിലകുറഞ്ഞതായിരിക്കും.
യസ്യ ജീവ്യമിദം ജ്ഞേയമംഗം വിപ്രസ്യ വൈ ഭവേത്
ഇതാണ് ബ്രാഹ്മണന്റെ പ്രധാന ഉപജീവനം എന്നറിയണം.
സാംവത്സരേണ ജ്യോതിഷാ ജ്ഞാനനക്ഷത്രസൂചകഃ
ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിൽ ജ്യോതിശ്ശാസ്ത്രം വഴി നക്ഷത്രങ്ങളുടെ അറിവ് ലഭിക്കും.
നിഷ്കാരണം പരാണാം ച പരോക്ഷം ദോഷകീര്തനമ്
കാരണമില്ലാതെ മറ്റുള്ളവരുടെ തെറ്റുകൾ അവരുടെ അഭാവത്തിൽ പ്രസ്താവിക്കുന്നത്—
ബ്രാഹ്മണോ യസ്തു രാജേംദ്ര വൃത്ത്യാ കര്മ കരോതി വൈ 1.210.
രാജാവേ, ഉപജീവനത്തിനായി പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ—
ആധിപത്യം ഭക്ഷണം ച നൈവേദ്യസ്യ പരംതപ
ആധിപത്യം, നൈവേദ്യത്തിന്റെ ഭക്ഷണം എന്നിവ, ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവാ—
നാധികാരസ്തു വിപ്രാണാം ഭൌമാനാം ദേവപൂജനേ
ഭൂമിയിലെ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദേവപൂജയിൽ അധികാരം ഇല്ല.
യസ്തു പൂജയതേ ദേവീം ബ്രാഹ്മണോ ദ്രവ്യലോഭതഃ
ധനലോഭത്തിൽ ദേവിയെ പൂജിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ—
ദേവാലയേഷു സര്വേഷു അഗ്നികാര്യം ച സുവ്രത
സുശീലനായവരെ, എല്ലാ ദേവാലയങ്ങളിലും അഗ്നികാര്യങ്ങൾ നടത്തേണ്ടതാണ്.
ദേവാലയേഷു സര്വേഷു വര്ജയിത്വാ ശിവാലയമ്
എല്ലാ ദേവാലയങ്ങളിലും, ശിവാലയം ഒഴികെ, അഗ്നികാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു.
അധികാരഃ സ്മൃതോ രാജന്ഭോജകാനാം ന സംശയഃ
രാജാവേ, അഗ്നികാര്യത്തിന് അവകാശം ഭോജകർക്കാണ് എന്ന് വ്യക്തമാക്കപ്പെടുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
നൈവേദ്യം ഭുഞ്ജതേ യസ്മാദ്ഭോജയംതി ച ഭാസ്കരമ്
അവർ നൈവേദ്യം കഴിക്കുകയും, അതിനെ സൂര്യനു സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
പൂജയിത്വാ തു വൈ ദേവാന്നൈവേദ്യം ഭക്ഷ്യ ച പ്രഭോഃ
ദേവന്മാരെ പൂജിച്ച ശേഷം, നൈവേദ്യവും ഭക്ഷ്യവും പ്രഭുവിന് സമർപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
ബ്രാഹ്മണശ്ചാപി തം ബ്രൂയാ ത്തീക്ഷ്ണേ സതി മഹാമതേ
മഹാമതിയേ, ആവശ്യം ഉണ്ടെങ്കിൽ ബ്രാഹ്മണൻ ഇത് പറയണം.
ഇത്യാമംത്ര്യ തതോ ഗച്ഛേത്സ്വഗൃഹം കുരുനന്ദന 1.210.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കുരുവംശജനായവരെ, തൻ്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകണം.
കൃത്വാ ച പാവകം രാജന്ബ്രാഹ്മണാന്ഭോജയേത്തതഃ
രാജാവേ, അഗ്നി തെളിയിച്ച്, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഭക്ഷണം നൽകണം.
അപൂപാന്ഗുഡപൂപാംശ്ച പയോ ദധി തഥാ നൃപ
അപ്പം, ശർക്കരാപ്പം, പാൽ, തൈര് എന്നിവ രാജാവേ—
വര്ജ്യാനി ഭരതശ്രേഷ്ഠ ശൃണു ത്വം ഗദതോ മമ
ഭാരതശ്രേഷ്ഠനായവരെ, ഇവ ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്; ഞാൻ പറയുന്നത് ശ്രദ്ധിക്കൂ.
സിസ്രുകം ച തഥാന്യച്ച രാജമാഷാംസ്തഥൈവ ച
സിസ്രുകം, മറ്റ് ഭക്ഷ്യങ്ങൾ, രാജമാഷ് എന്നിവയും ഒഴിവാക്കണം.
ദുര്ഗധം യച്ച കടുകമത്യല്പം ഭാസ്കരസ്യ തു
ദുര്ജ്ജീര്യവും കഠിനവും അത്യന്തം കുറവുമായതും സൂര്യനു വേണ്ടതല്ല.
ഇത്ഥം ഭോജ്യ ദ്വിജം രാജന്പ്രാശയേദര്കസംപുടമ്
രാജാവേ, അങ്ങനെ സൂര്യനു സമർപ്പിച്ച പാത്രത്തിൽ ദ്വിജന്മാർക്ക് ഭക്ഷണം നൽകണം.
ഗൃഹീത്വാ കേതനം യസ്തു ഭജതേഽന്യത്ര ലോകതഃ
കേതനം എടുത്ത്, മറ്റിടങ്ങളിൽ ജനങ്ങളിൽ പൂജ ചെയ്യുന്നവൻ—
നിഷ്ക്രമ്യ നഗരാദ്രാജന്ഗത്വാ പൂര്വോത്തരാം ദിശമ്
രാജാവേ, നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോയി, പൂർവോത്തര ദിശയിലേക്കു പോകണം.
ജാതം ദൃഷ്ട്വാ മഹാബാഹോ പൂജയിത്വാ ഖഗോത്തമ
മഹാബാഹുവേ, അതു ഉദിച്ചിരിക്കുന്നതും, ഖഗശ്രേഷ്ഠനെ പൂജിച്ചും കാണുമ്പോൾ—