വൃശ്ചികസ്തത്ര സംപ്രാപ്യ ദദംശ നൃപതിം രുഷാ
അവിടെ ഒരു ചൂരൽ വന്നു, കോപത്തോടെ രാജാവിനെ കടിച്ചു.
തദാ തു നിര്ഭയാനന്ദോ വിഷമുത്താര്യ തസ്യ വൈ
അപ്പോൾ നിർഭയാനന്ദൻ ആ വിഷം അവനിൽ നിന്ന് നീക്കി.
ശൃണു രാജന്മഹാഭാഗ ശത്രൂന്ഷണ്മാനസാധമാന് രജോഗുണാച്ച തേ ജാതാസ്തേഷാം ഭേദാഃ പൃഥക്പൃഥക്
രാജാവേ, മഹാഭാഗനേ, മനസ്സിന്റെ ആറു ശത്രുക്കളെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ. അവ രജോഗുണത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, അവയ്ക്കെല്ലാം വ്യത്യസ്ത സ്വഭാവങ്ങളുണ്ട്.
മോഹോ ദംഭോ മദശ്ചൈവ മമതാശാ ച ഗര്ഹണാ
മോഹം, ദംഭം, മദം, മമത, ആശ, അപമാനം — ഇവയാണ്.
കാമീ വിഷ്ണുസ്തഥാ രുദ്രഃ ക്രോധീ ലോഭീ വിധിസ്തഥാ
കാമം വിഷ്ണുവും, അതുപോലെ രുദ്രനും; ക്രോധം, ലോഭം, വിധി — ഇവയും.
മായാ വശ്യാശ്ച തേ സര്വേ തര്ഹി തത്പൂജനേന കിമ്
ഇവരൊക്കെയും മായയുടെ അധീനരാണ്; അപ്പോൾ ഇവരെ ആരാധിക്കുന്നതിൽ എന്താണ് പ്രയോജനം?
ന ജിതഃ സ ജിനോ ജ്ഞേയോഽദ്വൈതവാദീ നിരംജനഃ 3.2.10.
ജയിക്കപ്പെടാത്തവനെയാണ് ജിതൻ, അദ്വൈതവാദിയും നിർമലനും എന്ന് അറിയേണ്ടത്.
തത്പ്രസാദായ യോ ധര്മഃ ശൃണു മേ വസുധാധിപ
അവന്റെ അനുഗ്രഹം നേടാൻ വേണ്ട ധർമ്മം ഞാൻ പറയാം, ഭൂമിപാലനേ, കേൾക്കൂ.
അതോ ഗോപൂജനം ശുദ്ധം ഹിംസാ സര്വത്ര വര്ജിതാ
അതിനാല് പശുക്കളുടെ ആരാധന നിര്മ്മലമാണ്; എല്ലായിടത്തും ഹിംസ ഒഴിവാക്കണം.
തസ്മാന്മാംസം ച പാനം ച വര്ജിതം സര്വദൈവ ഹി। ന്യായേനോപാര്ജിതം വിത്തം ഭോജയേച്ച ബുഭുക്ഷിതാന്
അതുകൊണ്ട്, മാംസംയും മദ്യവും എപ്പോഴും ഒഴിവാക്കണം; നീതി വഴി സമ്പാദിച്ച ധനത്തില് വിശപ്പുള്ളവരെ പോഷിക്കണം.
രവിരാത്മാ ജിനസ്യൈവ തത്പ്രകാശേ ഹി ഭോജയേത്
സൂര്യന് ജിനന്റെ ആത്മാവാണ്; ആ പ്രകാശത്തില് അന്നം അര്പ്പിക്കണം.
തഥൈവ മത്വാ സ നൃപോ ജിനധര്മം ഗൃഹീതവാന്
അങ്ങനെ ചിന്തിച്ച് ആ രാജാവ് ജിനന്റെ ധര്മ്മം സ്വീകരിച്ചു.
തദാ തു ദുഃഖിതാ രാജ്ഞീ ശിവസ്യ ശരണം യയൌ
അപ്പോള് ദുഃഖിതയായ രാജ്ഞി ശിവനില് അഭയം തേടി.
വരദാനേന രുദ്രസ്യ പുത്രോ ജാതോ മഹോത്തമഃ
രുദ്രന്റെ അനുഗ്രഹത്താല് ഉത്തമനായ ഒരു മകന് ജനിച്ചു.
ഗുണശേഖര ഏവാസൌ പംചത്വേ നിരയം യയൌ
അവന് ഗുണശേഖരന് മരണസമയത്ത് നരകത്തിലേക്ക് പോയി.
തസ്യ ധര്മപ്രഭാവേണ തത്പിതാ സ്വര്ഗമാപ്തവാന്
അവന്റെ ധര്മ്മശക്തിയാല് അവന്റെ അച്ഛന് സ്വര്ഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു.
വസംതസമയേ രാജാ താഭിഃ സഹ വനാംതരേ 3.2.10.
വസന്തകാലത്ത് രാജാവ് അവരോടൊപ്പം കാടിലേക്ക് പോയി.
ശ്രമിതഃ സ തു ഭൂപാലോ രാജ്ഞീഭിഃ സഹ മോദിതഃ ൨൧ ഗൃഹീത്വാ കുസുമം പാദ്മം കരേ രാജ്ഞ്യൈ സമാര്പയത്
ക്ലാന്തനായ രാജാവ് രാജ്ഞിമാരോടൊപ്പം സന്തോഷിച്ചു; കൈയില് ഒരു താമരപ്പൂ എടുത്ത് രാജ്ഞിക്ക് നല്കി.
ദുഃഖിതഃ സ തു ഭൂപാലോ രാജ്ഞീം താമചികിത്സയത്
ദുഃഖിതനായ രാജാവ് ആ രാജ്ഞിയെ ചികിത്സിച്ചു.
അപതദ്വ്യാകുലീഭൂത്വാ ശുദ്ധം പാദമഭൂത്തതഃ
അവള് വീണു, വിഷമമായി, പിന്നെ അവളുടെ കാല് ശുദ്ധമായി.
തസ്യാ മൂര്ച്ഛാ തദാ ക്ഷീണാ ദ്വിതീയായാ അജായത
അപ്പോള് അവളുടെ ബോധക്ഷയം അവസാനിച്ചു, രണ്ടാമത്തേത് ഉണ്ടായി.
പ്രഭാതേ സുംദരേ ജാതേ സ താഭിര്ഗൃഹമായയൌ ആസാം മധ്യേ മഹാരാജ കാ ശ്രേഷ്ഠാ സുകുമാരികാ
സുന്ദരമായ പ്രഭാതം വന്നപ്പോള് അവരെ കൂട്ടി അവന് വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി; ഇവരില് ഏതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമയായ സുന്ദരി, മഹാരാജാവേ?
വായുപ്രകൃതിതശ്ചാസൌ പദ്മപുഷ്പേണ ഖംജിതാ
വായുവിന്റെ സ്വഭാവം കൊണ്ടു അവള് താമരപ്പൂവിനാല് ബാധിതയായി.
ശീതാംശുനാ ദ്വിതീയാ തു മൂര്ച്ഛിതാ കഫഭാവതഃ
രണ്ടാമത്തേള് കഫം മൂലം ചന്ദ്രന്റെ തണുപ്പില് ബോധംകെട്ടുപോയി.
വിഹസ്യാഹ പുനര്ദേവോ ഭവഭക്തം മഹീപതിമ്
പുനരായിട്ട് ദേവന് ചിരിച്ച് ഭവത്തില് ഭക്തനായ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
സ ഹോവാച പ്രധാനോഽസൌ വേദധര്മഃ സനാതനഃ 3.2.10.
അവന് പറഞ്ഞു: പ്രധാനമായത് ശാശ്വതമായ വേദധര്മ്മമാണ്.
ശൂദ്രോ വൈശ്യസ്തഥാ ക്ഷത്രീ ബ്രാഹ്മണോ ബ്രഹ്മചര്യകൃത്
ശൂദ്രനും വൈശ്യനും ക്ഷത്രിയനും ബ്രാഹ്മണനും ഓരോരുത്തരും ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
യഃ കൃത്വാ ദാരസംസര്ഗം യതിവദ്വര്തതേ ഗൃഹീ
ഭാര്യയുമായി ചേർന്ന് ജീവിച്ചിട്ടും യതിവന്നെ പെരുമാറുന്നവനാണ് ഗൃഹസ്ഥൻ.
ഗൃഹേഷു യതിവദ്ധര്മോ ജൈനശാസ്ത്രേ പ്രകീര്തിതഃ
ഗൃഹത്തിൽ യതിവന്നെ ജീവിക്കുന്നതെന്ന ധർമ്മം ജൈനശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്.
രാജാനമബ്രവീദ്ഗാഥാം ധര്മപ്രശ്നമയീം ശുഭാമ്
അവൻ രാജാവിനോട് ധർമ്മസംബന്ധിയായ ശുഭമായ ഒരു ഗാഥ പറഞ്ഞു.