പര്വതം തുരഗം സിംഹം വൃഷഭം ഗജമേവ ഹി
ഒരു പർവ്വതം, കുതിര, സിംഹം, കാള, ആന — ഇവയെല്ലാം.
ആഗൃഹ്ണാനോ ഗ്രഹാംസ്താരാ മരീചിം പരിവര്തയന്
ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും പ്രകാശകിരണങ്ങളും പിടിച്ചു ചുറ്റുന്നതാണ്.
ദേഹാന്നിഷ്കാംതിരംത്രാണാം സര്വേഷാം ച ഖഗാധിപ
എല്ലാ ജീവികളുടെയും ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോകലാണ്, പക്ഷിരാജാവേ.
തസ്യാപത്യം ഭവേദ്വീര അചലം ച ഖഗാധിപ
അവന്റെ മക്കൾ വീര്യശാലികളും അചഞ്ചലരുമാകും, പക്ഷിരാജാവേ.
ഭവത്യര്ഥാഗമഃ ശീഘ്രം കൃമിര്വാ യദി ഭക്ഷയേത് । സംയോഗശ്ചൈവ മാംഗല്യൈരാരോഗ്യം ധനമേവ ച
ഒരു പുഴു തിന്നാൽ വേഗത്തിൽ ധനം ലഭിക്കും; ഭാഗ്യകരമായ സംഗമവും ആരോഗ്യവും ധനവും ഉണ്ടാകും.
ഐശ്വര്യം രാജ്യലാഭശ്ച യസ്മിന്സ്വപ്ന ഉദാഹൃതഃ
ഏത് സ്വപ്നത്തിൽ പറഞ്ഞാലും ഐശ്വര്യവും രാജ്യം ലഭിക്കുന്നതും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
പംചഭിഃ പുത്രബാഹുല്യം ഷഡ്ഭിരായുഃ സുതാന്ധനമ് ।। 1.194.
അഞ്ച് ഉണ്ടെങ്കിൽ മക്കളിൽ സമൃദ്ധി വരും; ആറുണ്ടെങ്കിൽ ദീർഘായുസ്സും മക്കളും ധനവും ലഭിക്കും.
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണേ ബ്രാഹ്മേ പര്വണി സപ്തമീകല്പേ സൂര്യാരുണസംവാദേ സ്വപ്നവര്ണനം നാമ ചതുര്നവത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീഭവിഷ്യ മഹാപുരാണത്തിലെ ബ്രാഹ്മം ഭാഗത്തും സപ്തമി കല്പത്തിലും സൂര്യനും അരുണനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിലും സ്വപ്നവിവരണം എന്ന നാന്പത്തിയൊന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
സൂര്യാരുണസംവാദേ സ്വപ്നവര്ണനമ് അനൂരുരുവാച ഭഗവഞ്ഛ്രോതുമിച്ഛാമി സപ്തമീനാം പരം വിധിമ്
സൂര്യനും അരുണനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ സ്വപ്നങ്ങളുടെ വിവരണമാണ്.
കീര്തയിഷ്യാമി തേ സര്വം യഥാവത്പരിപൃച്ഛതേ
അനൂരു പറഞ്ഞു: ഭഗവനെ, സപ്തമിയുടെ ഉത്തമവിധി ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തുല്യം കില ഖഗശ്രേഷ്ഠ യഥാഖ്യാതം വിവസ്വതാ
നീ ചോദിച്ചതുപോലെ ഞാൻ എല്ലാം വിശദമായി പറയും.
പുത്രദാരധനക്ഷേത്രേ ഗൃഹ്ണീയാത്സപ്തമീവ്രതമ്
പക്ഷിരാജാവേ, ഇത് വിവസ്വാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ തുല്യമാണ്.
സപ്തമ്യഃ സപ്തആഖ്യാതാസ്താസാം നാമാനി മേ ശൃണു
മക്കൾക്കും ഭാര്യക്കും ധനത്തിനും ഭൂമിക്കും സപ്തമി വ്രതം ആചരിക്കണം.
തൃതീയാ നിംബപത്രൈശ്ച ചതുര്ഥീ ഫല സപ്തമീ
ഏഴ് സപ്തമികൾക്ക് പേരുകൾ ഉണ്ട്; അവയുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.
പംചമ്യാമേകഭക്തം തു കുര്യാന്നിയതമാനസഃ
അഞ്ചാം ദിവസം ഒരിക്കൽ മാത്രം അന്നം കഴിക്കണം, മനസ്സിൽ സ്ഥിരതയോടെ.
വര്ജയേന്മധു മാംസം ച അത്യമ്ലം ച ഖഗാധിപ
തേൻ, മാംസം, അത്യന്തം പുളിയുള്ള ഭക്ഷ്യങ്ങൾ എന്നിവ ഒഴിവാക്കണം, പക്ഷിരാജാവേ.
ഘൃതശാല്യോദനം കൃത്വാ ഭക്ഷയേത്തു വിധാനതഃ
നെയ്യ് ചേർത്ത് അരി വേവിച്ച്, വിധിപ്രകാരം അതു കഴിക്കണം.
ഏകൈകവൃദ്ധാഭിയുക്തൈര്യോ വസേത്തു ഖഗേശ്വര 1.195.
മുതിർന്നവരുടെ ഉപദേശപ്രകാരം ഇങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നവൻ, പക്ഷിരാജാവേ—
ഏവം ലബ്ധഫലാനീഹ പക്ഷയോരുഭയോരപി
ഇവിടെ ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ ഇരുപക്ഷങ്ങളിലും സമാനമായി ലഭിക്കും.
ആചരേദ്വിധിവദ്ഭക്ത്യാ പൂജയിത്വാ വിഭാവസുമ്
അഗ്നിയെ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ച്, നിർദ്ദേശിച്ച വിധിയിൽ ആചരണം നടത്തണം.
ഏകൈകം സപ്ത സപ്തമീരത്രൈവ വിധിവച്ചരേത്
ഏതു സപ്തമിയിലും, ഇവിടെ നിയമപ്രകാരം ആചരണം നടത്തണം.
താനി സര്വാണി നാമാനി വിലേഖ്യ സുസമാഹിതഃ
ആ പേരുകൾ എല്ലാം ശ്രദ്ധയോടെ എഴുതണം.
അശ്വത്ഥാശോകപത്രാഢ്യേ ദധ്യോദനസമന്വിതേ
അശ്വത്തും അശോകവൃക്ഷത്തിന്റെ ഇലകളും, തയിരും ചോറും ചേർത്ത് ഉപയോഗിക്കണം.
തദര്ഥം പൂജയേദ്ഭക്ത്യാ തൈസ്തൈര്ദൃഷ്ടൈര്ന സംശയഃ
അത് ചെയ്യാൻ, അവിടെ കാണുന്ന വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം; സംശയമില്ല.
പ്രാതശ്ച കീ ര്തയേത്സ്വപ്നേ യഥാദൃഷ്ടം ഖഗാധിപ
രാവിലെ, സ്വപ്നത്തിൽ കണ്ടത് പോലെ പാടിക്കൊണ്ട് ഓർക്കണം, പക്ഷിരാജാവേ.
തതോ മധ്യാഹ്നസമയേ സ്നാതഃ പ്രയതമാനസഃ
അതിനുശേഷം, ഉച്ചയ്ക്ക് കുളിച്ച്, മനസ്സ് ശുദ്ധിയോടെ—
സമ്യക്കൃതജപോ മൌനീ നരോ ഹുതഹുതാശനഃ
ശുദ്ധമായി ജപം ചെയ്ത്, മൗനത്തിൽ ഇരുന്ന്, അഗ്നിക്കു ഹോമം ചെയ്യുന്നവൻ—
ഭവേദലാഭോ യദി ഭോജകാനാം വിപ്രാസ്തമര്ഹംതി പുരാണവിജ്ഞാഃ 1.195.
ഭക്ഷണം ലഭിക്കാത്തപക്ഷം, പുരാണങ്ങൾ അറിയുന്ന പണ്ഡിത ബ്രാഹ്മണർക്ക് അത് അർഹമാണ്.
കൃത്വൈവം സപ്തമീ സപ്ത നരോ ഭക്തി സമന്വിതഃ
ഇങ്ങനെ ഏഴു സപ്തമികൾ ഭക്തിയോടെ ആചരിച്ചാൽ—
ദശാനാമശ്വമേധാനാം കൃതാനാം യത്ഫലം ഭവേത്
പത്ത് അശ്വമേധയാഗം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.