ഏകസ്മിന്ദിവസേ രാജന്സ ച രാജാ ഗുണാധിപഃ
ഒരു ദിവസം, രാജാവേ, ആ ഗുണാധിപൻ രാജാവ്—
സ ഗത്വാ സാഗരതടേ ദേവീമൂര്തിം ദദര്ശ ഹ
അവൻ കടൽത്തീരത്ത് ചെന്നപ്പോൾ, ദേവിയുടെ പ്രതിമ കണ്ടു.
ഗന്ധര്വതനയാം സുഭ്രൂം പൂജയിത്വാ പ്രസന്നധീഃ।। പ്രാംജലിഃ പുരതസ്തസ്ഥൌ തദാ ദേവീ സമാഗതാ
സുന്ദരഭ്രുവായ ഗാന്ധർവകുമാരിയെ ആരാധിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ, കൈകൂപ്പി അവളുടെ മുന്നിൽ നിന്നു. അപ്പോൾ ദേവി അവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി.
വരം വരയ തം പ്രാഹ ചിരംദേവസ്തു ചാബ്രവീത്
"നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളൊരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ," എന്നു ദേവി പറഞ്ഞു. അതിന് ആ ദീർഘായുസ്സുള്ളവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
ഇതി ശ്രുത്വാ തു സാ ദേവീ വിഹസ്യോവാച കാമിനമ്
അവിടെ ദേവി ഇതു കേട്ടു ചിരിച്ചു, ആഗ്രഹമുള്ളവനോട് പറഞ്ഞു.
തഥേത്യുക്ത്വാ ഗതസ്തോയേ പ്ലാവിതോ മിഥിലാം യയൌ
അവൻ 'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞ് വെള്ളത്തിൽ കയറി, ഒഴുകി മിഥിലയിലേക്ക് പോയി.
ഗുണാധിപസ്തു തച്ഛ്രുത്വാ സ്വഭൃത്യേന സമന്വിതഃ
അത് കേട്ട ഗുണങ്ങളുടെ അധിപൻ തന്റെ ദാസനോടൊപ്പം പ്രതികരിച്ചു.
ഗാംധര്വേണ വിവാഹേന മാം ഗൃഹാണ ഗുണാധിപ
ഗുണങ്ങളുടെ അധിപനേ, ഗാന്ധർവ വിവാഹം വഴി എന്നെ സ്വീകരിക്കൂ.
പുണ്യദേ ത്വം ഗൃഹാണാദ്യ തര്ഹി ത്വാം സംഭജാമ്യഹമ്
പുണ്യദേ, ഇന്നുതന്നെ എന്നെ സ്വീകരിക്കൂ; പിന്നെ ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം ചേരാം.
സ ഹോവാച ശൃണു ത്വം ഭോ മമ ഭൃത്യം ചിരം സുരമ് 3.2.8.
അവൻ പറഞ്ഞു: 'ശ്രദ്ധിക്കൂ, നീയും എന്റെ ദാസനും, നീണ്ട കാലം, സൂരം.'
വ്രീഡിതാ തു കഥാം കൃത്വാ ഭൂപതിം പ്രാഹ കാമിനീ
ലജ്ജിച്ചു, ആ സ്ത്രീ തന്റെ കഥ പറഞ്ഞ് രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
ചിരംദേവം തു സംപ്രാപ്യ കാമാംധാ ത്വാം സമാഗതാ ശാപിതാ ദേവദേവേന നരഭോഗകരീ ഹ്യഹമ്
ദീർഘകാലം ദേവനെ തേടി, ആഗ്രഹത്തിൽ അന്ധയായി ഞാൻ നിന്നോടു ചേർന്നു; ദേവദേവനാൽ ഞാൻ പുരുഷഭോഗിനിയായി ശപിക്കപ്പെട്ടു.
ഇതി ശ്രുത്വാ സ ഭൂപാലോ ധര്മാത്മാ ശീലവിഗ്രഹഃ
ഇത് കേട്ട രാജാവ്, ധർമ്മനിഷ്ഠനും നല്ല സ്വഭാവമുള്ളവനും പ്രതികരിച്ചു.
ചിരംദേവസ്തു രാജന്യോ മത്പുത്ര ഇവ വര്തതേ
ദീർഘദേവൻ എന്ന രാജപുത്രൻ എന്റെ സ്വന്തം മകനുപോലെ പെരുമാറുന്നു.
ലജ്ജിതാ സാ തദാ ദേവീ സ്നുഷേവഃ ച വവര്ത വൈ
അപ്പോൾ ദേവി ലജ്ജിച്ചു, മരുമകളെപ്പോലെ പെരുമാറി.
ഇത്യുക്ത്വാ ഭൂപതിം പ്രാഹ വൈതാലോ രുദ്രകിംകരഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, രുദ്രന്റെ സേവകനായ വൈതാളൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
സത്യം ധര്മശ്ച വേതാല ശൃണു തത്കാരണം ശുഭമ്
വൈതാളാ, സത്യംയും ധർമ്മവും — അതിന്റെ ശുഭമായ കാരണം കേൾക്കൂ.
നൃപാണാം പരമോ ധര്മഃ സര്വോപകരണം സ്മൃതഃ
രാജാക്കന്മാരുടെ ഏറ്റവും വലിയ ധർമ്മം എല്ലാവർക്കും ഉപകാരപ്പെടുന്നതാണ് എന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ഭൃത്യേന ച കൃതം കര്മ തച്ഛൃണുഷ്വ വദാമ്യഹമ് സേവാ വൃത്തിഃ കൃതാ സര്വാ യഥാന്യൈര്ന നരൈഃ കൃതാ
ദാസൻ ചെയ്ത കാര്യം ഞാൻ പറയാം, അതു കേൾക്കൂ; മറ്റു മനുഷ്യർ ചെയ്തതുപോലെ എല്ലാ സേവനവും ഉപജീവനവും ചെയ്തു.
പശ്ചാദ്ഭൂപതിനാ ജ്ഞാതഃ സംകടേ ബൃഹദാഗതേ 3.2.8.
പിന്നീട്, വലിയ ഒരു പ്രതിസന്ധിയിൽ രാജാവ് അതറിയാൻ സാധിച്ചു.
മഹാപ്രവീണശ്ച മതസ്തമാഹ സ ച ഭൂപതിമ്
വളരെ പണ്ഡിതനായവൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
രാജന്കാമപുരേ രമ്യേ വീരസിംഹോ മഹീപതിഃ
രാജാവേ, മനോഹരമായ കാമപുരിയിൽ വീരസിംഹൻ എന്ന മഹാരാജാവ് ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഹിരണ്യദത്തസ്തത്രൈവ വൈശ്യോ ധനമദാന്വിതഃ
അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു ഹിരണ്യദത്തൻ എന്നൊരു വൈശ്യൻ, സമ്പത്ത് കൊണ്ടുള്ള അഭിമാനത്തിൽ മുഴുകിയവൻ.
അവസത്സുഖതോ നിത്യം വസംതേ കുസുമപ്രിയാ
അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും സുഖമായി ജീവിച്ചു, വസന്തകാലത്തിലെ പുഷ്പങ്ങളിൽ ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തി.
ഗച്ഛന്തീം താം സമാലോക്യ ധര്മദത്താത്മജോ ബലീ
അവളെ പോകുന്നുണ്ടെന്ന് കണ്ടു, ധർമ്മദത്തന്റെ ശക്തനായ മകൻ അവളെ നോക്കി.
സാ തു തം നിര്ജനേ സ്ഥാനേ പ്രോവാച വിനയാന്വിതാ
അവൾ ലജ്ജയോടെ, ആളില്ലാത്ത സ്ഥലത്ത് അവനോട് സംസാരിച്ചു.
വിവാഹേ സതി പൂര്വം ത്വാം ഭജാമി ദശമേഽഹനി
വിവാഹം നടന്നാൽ, പത്താം ദിവസം ഞാൻ നിന്നരികിൽ വരാം.
തഥേതി മത്വാ താം ത്യക്ത്വാ നിജഗേഹം സമാഗതഃ
'ശരി' എന്ന് വിചാരിച്ച് അവളെ വിട്ട് അവൻ സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി.
മദപാലായ വൈശ്യായ മണിഗ്രീവസുതായ ച
മദപാലനായ വൈശ്യനും മണിഗ്രീവയുടെ മകളുമാണ് അവിടെ.
നവമേഽഹനി തത്സ്വാമീ ഗൃഹീത്വാ കാമിനീം ബലാത് 3.2.9.
ഒമ്പതാം ദിവസം അവളുടെ യജമാനൻ ബലമായി ആ സ്ത്രീയെ സ്വന്തമാക്കി.