ഗായത്രോ ബ്രഹ്മചാരീ തു പ്രാജാപത്യോ ദ്വിതീയകഃ
ഗായത്രി വ്രതം ബ്രഹ്മചാരിക്ക്, പ്രജാപത്യ വ്രതം രണ്ടാമത്തേതാണ്.
ചത്വാര ആശ്രമാഃ പ്രോക്താഃ സവേദാഃ സമധര്മകാഃ
നാലു ആശ്രമങ്ങളും, വേദങ്ങളോടൊപ്പം, ഒരേ ധർമ്മം പാലിക്കേണ്ടവയാണെന്ന് പറയുന്നു.
ഗര്ഭാധാനമൃതൌ കാര്യം ഹൃഷ്ടയോസ്തു സമന്ത്രകമ്
ഗർഭധാനം ശരിയായ സമയത്ത്, ഇരുവരും സന്തോഷത്തോടെ മന്ത്രങ്ങളോടുകൂടി നടത്തണം.
സീമന്തഃ സപ്തമേ ഗര്ഭേ ഷഷ്ഠേ വാ സപ്തമേഽപി വാ
ഗർഭത്തിന്റെ ഏഴാം മാസത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ആറാം മാസത്തിലും ഏഴാം മാസത്തിലും സീമന്തം ചെയ്യണം.
ജാതകര്മാദയഃ സര്വേ സംസ്കാരാഃ പുരുഷസ്യ തു
ജനനകർമ്മം തുടങ്ങി എല്ലാ സംസ്കാരങ്ങളും മനുഷ്യനു നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
ജാതകര്മേതി തത്പ്രോക്തം ഗുഹ്യം നാമ തദൈവ തു
ഇത് ജനനകർമ്മം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; അപ്പോൾ തന്നെ രഹസ്യനാമവും നൽകണം.
ധര്മശാസ്ത്രാദിസംയുക്തം ഷഷ്ഠേഽന്നപ്രാശനം ഖഗ
ധർമ്മശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് ആറാം മാസത്തിൽ അന്നപ്രാശനം നടത്തണം, പക്ഷി.
അഷ്ടമേ ദശമേ വാപി ബ്രാഹ്മണസ്യോപനായനമ് 1.182.
ബ്രാഹ്മണപുത്രന് എട്ടാമോ പത്താമോ വയസ്സിൽ ഉപനയനം നടത്തണം.
ഏകാദശേ ദ്വാദശേ വാ കാര്യ ക്ഷത്രിയവൈശ്യയോഃ
ക്ഷത്രിയനും വൈശ്യനും പതിനൊന്നാമോ പന്ത്രണ്ടാമോ വയസ്സിൽ ഉപനയനം വേണം.
പുരുഷസ്യ തഥാ ചാന്യ ഉഭയോശ്ച ബ്രവീമ്യഹമ്
മനുഷ്യനും മറ്റുള്ളവർക്കും, ഇരുവർക്കും ഇതുപോലെയാണ് ഞാൻ പറയുന്നു.
തഥൌപനിഷദം ചാബ്ദം ഗോദാനം ച സുവര്ണകമ്
അതുപോലെ, ഒരു വർഷം ഉപനിഷത്ത് പഠനം, പശുവും പൊന്നും ദാനം ചെയ്യണം.
വേദൈകദേശപാഠസ്യ ഉക്തം ഗൃഹ്യേ പ്രപഞ്ചകമ്
വേദത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം വായന ഗൃഹ്യസൂത്രങ്ങളിൽ അഞ്ചു വിധമായി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഉഭയോര്വാ തഥാ ചാന്യാ യഥാന്യായം യഥാശ്രുതമ്
ഇരുവർക്കും, മറ്റുള്ളവർക്കും, നിയമപ്രകാരം കേട്ടതുപോലെ ചെയ്യണം.
തോഷഃ പരസ്പരസ്യേതി ഏതാവാന്ധര്മസംഗ്രഹഃ
പരസ്പര സംതൃപ്തിയാണ് ധർമ്മത്തിന്റെ സംഗ്രഹം എന്ന് പറയുന്നു.
ജ്ഞാത്വാ വേദം ബ്രഹ്മചാരീ ഗ്രംഥാര്ഥാന്യാന്യഥാവിധി വിദ്യാന്തേഽഭീഷ്ടദാനം ച അനുജ്ഞാതോ ഗൃഹീ ഭവേത്
വേദം പഠിച്ച് അതിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി, നിർദ്ദേശിച്ച കർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, ഗുരുവിന്റെ അനുമതിയും ഇഷ്ടമായ ദാനവും ലഭിച്ച ശേഷം, ബ്രഹ്മചാരി ഗൃഹസ്ഥനാവണം.
നിഷ്കാസനം ഗുരുഗൃഹാദ്ഗൃഹസ്ഥസ്യ യഥാഭവേത്
ഗൃഹസ്ഥനായവൻ ഗുരുവിന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് പോകേണ്ടത് യോജിച്ച രീതിയിൽ ആയിരിക്കണം.
ഉദ്വഹേദ്വൈ തതോ ഭാര്യാം സവര്ണാം ലക്ഷണാന്വിതാമ്
അതിനുശേഷം, തനിക്കു അനുയോജ്യമായ ഗുണങ്ങളുള്ള, തനിക്കു സമമായ വർണ്ണത്തിൽ പെട്ട ഭാര്യയെ വിവാഹം കഴിക്കണം.
സ്വതന്ത്രമന്യേ ചേച്ഛന്തി ഹ്യധികാരം ദ്വിജോത്തമാഃ 1.182.
ചിലർ സ്വതന്ത്രതയും അധികാരവും ആഗ്രഹിച്ചാൽ, ഉത്തമദ്വിജന്മാർക്ക് അതിന് ശ്രമിക്കാം.
ഉദ്വഹേത ദ്വിജോ ഭാര്യാമസമാനാര്ഷഗോത്രജാമ്
ദ്വിജൻ തന്റെ തന്നെ ഋഷിഗോത്രത്തിൽ പെട്ടവളല്ലാത്ത ഭാര്യയെ വിവാഹം കഴിക്കണം.
അഷ്ടൌ വിവാഹാ വര്ണാനാം സംസ്കാരാഖ്യാ ഇതി ശ്രുതിഃ
വിവിധ വർണ്ണങ്ങളിൽ എട്ട് വിധത്തിലുള്ള വിവാഹങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവ സംസ്കാരങ്ങൾ എന്നാണു ശാസ്ത്രം പറയുന്നത്.
യസ്തു ദോഷവതീം കന്യാമനാഖ്യായ പ്രയ ച്ഛതി
ദോഷമുള്ള ഒരു പെൺകുട്ടിയെ അവളുടെ ദോഷങ്ങൾ മറച്ചു വെച്ച് ആരെങ്കിലും വിവാഹത്തിന് നൽകുന്നവൻ—
പിതുര്ഗൃഹേ തു യാ കന്യാ രജഃ പശ്യത്യസംസ്കൃതാ
പിതാവിന്റെ വീട്ടിൽ തന്നെ, സംസ്കാരം ചെയ്യപ്പെടാതെ രജസ്സു കാണുന്ന പെൺകുട്ടി—
യസ്തു താം വരയേത്കന്യാം ബ്രാഹ്മണോ ജ്ഞാനദുര്ബലഃ
അത്തരം ഒരു പെൺകുട്ടിയെ ജ്ഞാനശൂന്യനായ ബ്രാഹ്മണൻ വിവാഹം കഴിച്ചാൽ—
സര്വദോഷാന്ഹി വിഖ്യാപ്യ സ്ത്രിയാ വാ പുരുഷസ്യ വാ
സ്ത്രീയുടെയോ പുരുഷനുടെയോ എല്ലാ ദോഷങ്ങളും തുറന്നുപറയേണ്ടതാണ്.
ഗൌരീ കന്യാ പ്രധാനാ വൈ മധ്യമാ കന്യകാ സ്മൃതാ
ഗൗരിയായി അറിയപ്പെടുന്ന പെൺകുട്ടിയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടത്; നടുവിലുള്ളവളെ കന്യക എന്നു പറയുന്നു.
രജസ്വലാ നഗ്നികാ ച ദേവകന്യാ ച കാ ഭവേത്
രജസ്സുള്ളവളാരാണ്, നഗ്നിക എന്ന പെൺകുട്ടി ആരാണ്, ദേവകന്യ ആരാണ്?
അവ്യഞ്ജനയുതാ കന്യാ കുചഹീനാ ച നഗ്നികാ
ദ്വിതീയ ലക്ഷണങ്ങളോ, മുലകകളോ ഇല്ലാത്ത പെൺകുട്ടിയെയാണ് നഗ്നിക എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
സപ്തവര്ഷാ ഭവേദ്ഗൌരീ ദശവര്ഷാ തു നഗ്നികാ 1.182.
ഏഴ് വയസ്സുള്ളവളാണ് ഗൗരി; പത്ത് വയസ്സുള്ളവളാണ് നഗ്നിക.
വ്യഞ്ജനേന സമോപേതാം സോമോ ഭുങ്ക്തേ ഹി കന്യകാമ് ।। തു. - [https://sa.wikisource.org/s/9b ഋഗ്വേദ ൧൦.൮൫.൪൦] പയോധരേഷു ഗംധര്വാ രജസ്യഗ്നിഃ പ്രകീര്തിതഃ
എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും ഉള്ള കന്യയെ സോമൻ അനുഭവിക്കുന്നു; മുലകയുള്ളവരിൽ ഗന്ധർവന്മാർക്കും, രജസ്സുള്ളവരിൽ അഗ്നിക്കും പ്രധാനത്വം ഉണ്ട്.
ഹിനസ്തി വ്യഞ്ജനൈഃ പുത്രാന്കുലം ഹന്യാത്പയോധരൈഃ
അവളുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ കൊണ്ട് മക്കളെ നശിപ്പിക്കുകയും, മുലകകൊണ്ട് വംശം നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.