സാധനത്വം മനുഃ പ്രാഹ വേദമൂലം സനാതനമ്
അവർക്കുള്ള സാദ്ധ്യതയുടെ മൂലമായത് ശാശ്വതമായ വേദമാണെന്ന് മനു പ്രഖ്യാപിച്ചു.
ഉപലഭ്യ യഥാതത്ത്വം സ ച ദര്ശിതവാനൃഷിഃ
യഥാർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി ആ ഋഷി അതു പോലെ തന്നെ വെളിപ്പെടുത്തി.
നിഷ്കാമേന സദാ വീര കാമ്യം രൂപാന്വിതേന ച കര്മണാം ഫലമാപ്നോതി ന്യായാര്ജിതധനശ്ച യഃ
വീരാ, ആഗ്രഹമില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവനും, ആഗ്രഹത്തോടെയും രൂപത്തോടെയും പ്രവർത്തിക്കുന്നവനും, നീതിപൂർവ്വം സമ്പാദിച്ച ധനം ഉള്ളവനും, എല്ലാവർക്കും അവരുടെ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലം ലഭിക്കും.
വിഭാഗം ബ്രൂഹി ദേവേംദ്ര സംമാനയ ഗ്രഹാധിപ
ദേവേന്ദ്രാ, വിഭജനത്തെക്കുറിച്ച് പറയൂ; ഗ്രഹാധിപനെ ആദരിക്കൂ.
തം ദേവനിര്മിതം ദേശം ബ്രഹ്മാവര്തം പ്രചക്ഷതേ ।। 1.181.
ദേവന്മാർ സൃഷ്ടിച്ച ആ ദേശം ബ്രഹ്മാവർതം എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്.
ഹിമവദ്വിംധ്യധരയോര്യദംതരമുദാഹൃതമ് ആസമുദ്രാത്തു വൈ പൂര്വാദാസമുദ്രാത്തു പശ്ചിമാത്
ഹിമവാനും വിന്ധ്യപർവതവും തമ്മിലുള്ള പ്രദേശം, കിഴക്കേ സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് പടിഞ്ഞാറേ സമുദ്രം വരെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
തയോരേവാംതരം ഗിര്യോരാര്യാവര്തം വിദുര്ബുധാഃ
ഈ രണ്ടു പർവതങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള പ്രദേശം ആര്യാവർത്തം എന്ന് ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നു.
ശൂദ്രസ്തു യസ്മിംസ്തസ്മിന്വാ നിവസേദ്വൃത്തികര്ശിതഃ
അവിടെയോ മറ്റേതെങ്കിലും സ്ഥലത്തോ കഷ്ടത അനുഭവിക്കുന്ന ഒരു ശൂദ്രൻ താമസിച്ചാൽ,
വിവാഹവിധിവര്ണനമ് ആദിത്യ ഉവാച ഉക്തം ധര്മസ്യ രൂപം തു സാധികാരം സനാതനമ്
വിവാഹവിധിയുടെ വിവരണം
ബ്രഹ്മചാരീ ഗൃഹസ്ഥശ്ച വനസ്ഥോ ഭിക്ഷുരേവ ച
ബ്രഹ്മചാരി, ഗൃഹസ്ഥൻ, വനവാസി, ഭിക്ഷു — ഇവരാണ് നാലു ആശ്രമങ്ങൾ.
ഗായത്രോ ബ്രഹ്മചാരീ തു പ്രാജാപത്യോ ദ്വിതീയകഃ
ഗായത്രി വ്രതം ബ്രഹ്മചാരിക്ക്, പ്രജാപത്യ വ്രതം രണ്ടാമത്തേതാണ്.
ചത്വാര ആശ്രമാഃ പ്രോക്താഃ സവേദാഃ സമധര്മകാഃ
നാലു ആശ്രമങ്ങളും, വേദങ്ങളോടൊപ്പം, ഒരേ ധർമ്മം പാലിക്കേണ്ടവയാണെന്ന് പറയുന്നു.
ഗര്ഭാധാനമൃതൌ കാര്യം ഹൃഷ്ടയോസ്തു സമന്ത്രകമ്
ഗർഭധാനം ശരിയായ സമയത്ത്, ഇരുവരും സന്തോഷത്തോടെ മന്ത്രങ്ങളോടുകൂടി നടത്തണം.
സീമന്തഃ സപ്തമേ ഗര്ഭേ ഷഷ്ഠേ വാ സപ്തമേഽപി വാ
ഗർഭത്തിന്റെ ഏഴാം മാസത്തിൽ, അല്ലെങ്കിൽ ആറാം മാസത്തിലും ഏഴാം മാസത്തിലും സീമന്തം ചെയ്യണം.
ജാതകര്മാദയഃ സര്വേ സംസ്കാരാഃ പുരുഷസ്യ തു
ജനനകർമ്മം തുടങ്ങി എല്ലാ സംസ്കാരങ്ങളും മനുഷ്യനു നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
ജാതകര്മേതി തത്പ്രോക്തം ഗുഹ്യം നാമ തദൈവ തു
ഇത് ജനനകർമ്മം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; അപ്പോൾ തന്നെ രഹസ്യനാമവും നൽകണം.
ധര്മശാസ്ത്രാദിസംയുക്തം ഷഷ്ഠേഽന്നപ്രാശനം ഖഗ
ധർമ്മശാസ്ത്രം അനുസരിച്ച് ആറാം മാസത്തിൽ അന്നപ്രാശനം നടത്തണം, പക്ഷി.
അഷ്ടമേ ദശമേ വാപി ബ്രാഹ്മണസ്യോപനായനമ് 1.182.
ബ്രാഹ്മണപുത്രന് എട്ടാമോ പത്താമോ വയസ്സിൽ ഉപനയനം നടത്തണം.
ഏകാദശേ ദ്വാദശേ വാ കാര്യ ക്ഷത്രിയവൈശ്യയോഃ
ക്ഷത്രിയനും വൈശ്യനും പതിനൊന്നാമോ പന്ത്രണ്ടാമോ വയസ്സിൽ ഉപനയനം വേണം.
പുരുഷസ്യ തഥാ ചാന്യ ഉഭയോശ്ച ബ്രവീമ്യഹമ്
മനുഷ്യനും മറ്റുള്ളവർക്കും, ഇരുവർക്കും ഇതുപോലെയാണ് ഞാൻ പറയുന്നു.
തഥൌപനിഷദം ചാബ്ദം ഗോദാനം ച സുവര്ണകമ്
അതുപോലെ, ഒരു വർഷം ഉപനിഷത്ത് പഠനം, പശുവും പൊന്നും ദാനം ചെയ്യണം.
വേദൈകദേശപാഠസ്യ ഉക്തം ഗൃഹ്യേ പ്രപഞ്ചകമ്
വേദത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം വായന ഗൃഹ്യസൂത്രങ്ങളിൽ അഞ്ചു വിധമായി നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഉഭയോര്വാ തഥാ ചാന്യാ യഥാന്യായം യഥാശ്രുതമ്
ഇരുവർക്കും, മറ്റുള്ളവർക്കും, നിയമപ്രകാരം കേട്ടതുപോലെ ചെയ്യണം.
തോഷഃ പരസ്പരസ്യേതി ഏതാവാന്ധര്മസംഗ്രഹഃ
പരസ്പര സംതൃപ്തിയാണ് ധർമ്മത്തിന്റെ സംഗ്രഹം എന്ന് പറയുന്നു.
ജ്ഞാത്വാ വേദം ബ്രഹ്മചാരീ ഗ്രംഥാര്ഥാന്യാന്യഥാവിധി വിദ്യാന്തേഽഭീഷ്ടദാനം ച അനുജ്ഞാതോ ഗൃഹീ ഭവേത്
വേദം പഠിച്ച് അതിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കി, നിർദ്ദേശിച്ച കർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, ഗുരുവിന്റെ അനുമതിയും ഇഷ്ടമായ ദാനവും ലഭിച്ച ശേഷം, ബ്രഹ്മചാരി ഗൃഹസ്ഥനാവണം.
നിഷ്കാസനം ഗുരുഗൃഹാദ്ഗൃഹസ്ഥസ്യ യഥാഭവേത്
ഗൃഹസ്ഥനായവൻ ഗുരുവിന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് പോകേണ്ടത് യോജിച്ച രീതിയിൽ ആയിരിക്കണം.
ഉദ്വഹേദ്വൈ തതോ ഭാര്യാം സവര്ണാം ലക്ഷണാന്വിതാമ്
അതിനുശേഷം, തനിക്കു അനുയോജ്യമായ ഗുണങ്ങളുള്ള, തനിക്കു സമമായ വർണ്ണത്തിൽ പെട്ട ഭാര്യയെ വിവാഹം കഴിക്കണം.
സ്വതന്ത്രമന്യേ ചേച്ഛന്തി ഹ്യധികാരം ദ്വിജോത്തമാഃ 1.182.
ചിലർ സ്വതന്ത്രതയും അധികാരവും ആഗ്രഹിച്ചാൽ, ഉത്തമദ്വിജന്മാർക്ക് അതിന് ശ്രമിക്കാം.
ഉദ്വഹേത ദ്വിജോ ഭാര്യാമസമാനാര്ഷഗോത്രജാമ്
ദ്വിജൻ തന്റെ തന്നെ ഋഷിഗോത്രത്തിൽ പെട്ടവളല്ലാത്ത ഭാര്യയെ വിവാഹം കഴിക്കണം.
അഷ്ടൌ വിവാഹാ വര്ണാനാം സംസ്കാരാഖ്യാ ഇതി ശ്രുതിഃ
വിവിധ വർണ്ണങ്ങളിൽ എട്ട് വിധത്തിലുള്ള വിവാഹങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവ സംസ്കാരങ്ങൾ എന്നാണു ശാസ്ത്രം പറയുന്നത്.