ഗൃഹീത്വാ ഗോമയം സ്വച്ഛം സ്ഥാനേ ച പതിതം ശുഭേ
ശുചിയായ പശുവിന്റെ ചാണകം, ശുഭമായ സ്ഥലത്ത് വീണതെടുത്ത് ഉപയോഗിക്കണം.
വസ്ത്രപൂതഗോമയേന യഃ കുര്യാദുപലേപനമ്
വസ്ത്രം കൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിച്ച പശുവിന്റെ ചാണകം ആരെങ്കിലും പുരട്ടുകയാണെങ്കിൽ,
യഃ കുര്യാത്സര്വകാര്യാണി വസ്ത്രപൂതേന വാരിണാ
വസ്ത്രം കൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിച്ച വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച് ആരെങ്കിലും എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ചെയ്താൽ,
ക്ഷരംതി സര്വദാനാനി യജ്ഞഹോമബലിക്രിയാഃ
അപ്പോൾ എല്ലാ ദാനങ്ങളും, യജ്ഞങ്ങളും, ഹോമങ്ങളും, ബലികൾ എന്നിവ ഫലപ്രദമാകും.
നൈരംതര്യേണ യഃ കുര്യാത്പക്ഷം സംമാര്ജനാര്ചനമ്
ആൾ ഒരുപക്ഷം തുടർച്ചയായി ഓരോ പക്ഷത്തിലും വൃത്തിയാക്കലും പൂജയും നടത്തുകയാണെങ്കിൽ,
തസ്യാംതേ ച ചതുര്വേദ സുരൂപഃ പ്രിയദര്ശനഃ
അവസാനത്തിൽ, അവൻ നാലു വേദങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യവും മനോഹരമായ രൂപവും പ്രിയദർശനത്വവും നേടുന്നു.
സംപര്കേണാപി യഃ കുര്യാന്നരഃ കര്മ ഭഗാലയേ
ഭാഗ്യത്തിന്റെ ആലയത്തിൽ, സമ്പർക്കം കൊണ്ടെങ്കിലും ആരെങ്കിലും കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്താൽ,
താവദ്ഭ്രമംതി സംസാരേ ദുഃഖശോകപരിപ്ലുതാഃ
അവർ ഈ ജനനമരണചക്രത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച് ദു:ഖത്തിലും ശോക്കത്തിലും മുഴുകിയിരിക്കും.
സമാസക്തം തഥാ ചിത്തം ജന്തോര്വിഷയഗോചരേ
അങ്ങനെ, ജീവിയുടെ മനസ്സ് വിഷയങ്ങളുടെ പ്രപഞ്ചത്തിൽ ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നു.
യഃ കുര്യാത്കുട്ടിമാം ഭൂമിം ദര്പണോദരസന്നിഭാമ് 1.162.
ഭൂമി ആരെങ്കിലും കണ്ണാടിയുടെ ഉപരിതലത്തെപ്പോലെ മിനുക്കിയാൽ,
ക്വചിത്കലശവിന്യസ്താം പംകജൈരുപശോഭിതാമ്
ചിലിടങ്ങളിൽ, കലശം വെച്ച് അതിനെ താമരപൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ചാൽ,
യാവദ്ദംഡാ ഭവേദ്ഭൂമിഃ സമംതാച്ച സുശോഭനാ
ദണ്ഡം കൊണ്ട് അളന്നതുപോലെ, ചുറ്റും ഭംഗിയുള്ളതായിരിക്കുമ്പോൾ,
കാരയേച്ചിത്രശാസ്ത്രജ്ഞൈശ്ചിത്രകര്മാര്കമംദിരേ
ചിത്രകലയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർകൊണ്ട്, സൂര്യദേവാലയത്തിൽ മനോഹരമായ ചിത്രങ്ങൾ വരയ്ക്കണം.
യാവത്സ ദേവരൂപാണി ഗ്രഹരൂപാണി ലേഖയേത്
അവൻ ദേവന്മാരുടെ രൂപങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളുടെ രൂപങ്ങളും വരയ്ക്കുന്നത്ര കാലം അതു തുടരണം.
ഭവേദ്ഭൂമിഃ സമംതാച്ച യഃ കുര്യാദര്കമംദി രമ്
ഏതു വ്യക്തിയും ഭൂമി എല്ലാതിക്കളിലും തുല്യമായി, ഒറ്റപാടായി, സമമായി ഒരുക്കിയാൽ,
സൌരധര്മേഷു പുഷ്പപൂജാവര്ണനമ് സ്നാനകാലേ പ്രകുര്വീത ജയശബ്ദാദിമംഗ ലമ്
സൂര്യനാരാധനയിൽ പൂക്കൾകൊണ്ട് പൂജ ചെയ്യുന്നതാണ് പറയുന്നത്; കുളിക്കുമ്പോൾ ജയഘോഷം പോലുള്ള ശുഭശബ്ദങ്ങൾ നടത്തണം.
പദ്മസ്വസ്തികശംഖം തു ശ്രീവത്സം ദ്വിജസത്തമ
ഏ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, കമലം, സ്വസ്തികം, ശംഖം, ശ്രീവത്സം എന്നിവ വരയ്ക്കണം.
നാനാവര്ണകസംയുക്തൈരക്ഷതൈസ്തിലതംദുലൈഃ
നാനാ വർണ്ണങ്ങളുള്ള അക്ഷത, എള്ള്, യവം എന്നിവ ചേർത്ത്,
ദ്രവ്യപീഠപ്രദീപാശ്ച ഭൂതാശ്വത്ഥാദിപല്ലവൈഃ
പൂജാസാമഗ്രികൾ, പീഠം, വിളക്ക്, അശ്വത്ത്വം തുടങ്ങിയ വിശുദ്ധവൃക്ഷങ്ങളുടെ ഇളം ഇലകൾ എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കണം.
സപ്തമ്യാദിഷു സര്വേഷു ഷഷ്ഠ്യാദിഷു വിശേഷതഃ
ഏഴാം തിഥികളിലും, പ്രത്യേകിച്ച് ആറാം തിഥി മുതലായവയിൽ,
ത്രിസന്ധ്യം വേദനിര്ഘോഷം കുര്വീത ഫലമുത്തമമ്
പ്രഭാതം, മധ്യാഹ്നം, സായാഹ്നം എന്നിങ്ങനെ മൂന്ന് സമയങ്ങളിലും വേദപാരായണം നടത്തണം; ഇതിന് ഏറ്റവും ഉത്തമഫലം ലഭിക്കും.
യാവന്നീരാജനം കുര്യാത്പര്വാണി വിധിവദ്രവൌ
ഉത്സവദിനങ്ങളിൽ, കുളി പൂർത്തിയാകുന്നതുവരെ, വിധിപ്രകാരം ദീപാരാധന നടത്തണം.
കപിലാപഞ്ചഗവ്യേന കുശവാരിയുതേന വൈ
കപിലവണ്ണമുള്ള പശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉത്പന്നങ്ങൾ, കുശയിലവെച്ച വെള്ളം ചേർത്ത്,
യസ്ത്വേകമപി സര്വേബ്ദേ ബ്രഹ്മസ്നാനം പ്രയച്ഛതി
ഇവയിൽ ഒന്നെങ്കിലും എല്ലാവർക്കും നൽകുന്നവൻ ബ്രഹ്മസ്നാനഫലം നൽകുന്നു.
കപിലാപഞ്ചഗവ്യേന ദധിക്ഷീരയുതേന ച 1.163.
കപിലപശുവിന്റെ അഞ്ചു ഉത്പന്നങ്ങൾ തൈരും പാൽ ചേർത്ത്,
ഋഭവോ വീരമുദ്ദിശ്യ ദേഹശുദ്ധിം ച ശാശ്വതീമ്
ഋഭുക്കൾ വീരനെ ഉദ്ദേശിച്ച് ശാശ്വതമായ ശരീരശുദ്ധി സ്ഥാപിച്ചു.
കാപിലം യഃ പിബേച്ഛൂദ്രോ ദേവകാര്യാര്ഥനിര്മിതമ്
ദൈവസേവനത്തിനായി തയ്യാറാക്കിയ കപിലപഞ്ചഗവ്യം ഒരു ശൂദ്രൻ കുടിച്ചാൽ,
വര്ഷകോടിസഹസ്രേണ യത്പാപം സമുപാര്ജിതമ്
വർഷക്കോടി സഹസ്രങ്ങൾക്കാലം സമ്പാദിച്ച പാപം,
കല്പകോടിസഹസ്രൈസ്തു യത്പാപം സമുപാര്ജിതമ്
കല്പക്കോടി സഹസ്രങ്ങൾക്കാലം സമ്പാദിച്ച പാപം,
സപ്തമ്യാം ച കൃതസ്നാനോ യജേത്സൂര്യം സകൃന്നരഃ വസുഹേമാദിയുക്തം ച ക്ഷീരസ്നാനസ്യ തത്സമമ്
ഏഴാം തിഥിയിൽ കുളിച്ച്, ഒരിക്കൽ പോലും സൂര്യനെ ധനവും പൊന്നും മുതലായവകൊണ്ട് ആരാധിച്ചാൽ, അതിന് പാൽസ്നാനത്തിന് തുല്യമായ ഫലം ലഭിക്കും.