ദൃഷ്ടിധൃഷ്ട്യശ്ച വിപുലാഃ കേശാ വീരാംശവഃ സ്മൃതാഃ
അവന്റെ ദൃഷ്ടിയും ദൃഢമായ കാഴ്ചയും അതീവ വിശാലമായിരുന്നു; അവന്റെ മുടി വീരന്മാരുടെ കിരണങ്ങളായി കരുതപ്പെട്ടു.
ബാഹവോ വിദിശസ്തസ്യ ദിശഃ ശ്രോത്രേ നരാധിപ
അവന്റെ കൈകൾ ദിക്കുകൾ ആയിരുന്നു, രാജാവേ, അവന്റെ ചെവികൾ ദിശകളായിരുന്നു.
പ്രസാദശ്ച ക്ഷമാ ചൈവ മനോ ധര്മസ്തഥൈവ ച
അവന്റെ ദയയും ക്ഷമയും മനസ്സും ധർമ്മവും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
ഗ്രീവാദിതിര്മഹാദേവീ താലൂ രുദ്രശ്ച വീര്യവാന്
അവന്റെ കഴുത്ത് മഹാദേവിയായും, താലു ശക്തനായ രുദ്രനുമായിരുന്നു.
മുഖം വൈശ്വാനരശ്ചാസ്യ വൃഷണൌ ച ഭഗസ്തദാ
അവന്റെ വായ് വൈശ്വാനരനായിരുന്നു, അവന്റെ വൃക്കകൾ ഭാഗദേവനായിരുന്നു.
പൃഷ്ഠേഽസ്യ വസവോ ദേവാ മരുതഃ സര്വസംധിഷു
അവന്റെ പിൻഭാഗത്ത് വസുക്കളും, അവന്റെ എല്ലാ സന്ധികളിലും മരുത്ഗണങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
പ്രാണോ രുദ്രോ മഹാദേവഃ കുക്ഷൌ ചാസ്യ മഹാര്ണവാഃ
അവന്റെ ശ്വാസം മഹാദേവനായ രുദ്രനായിരുന്നു, അവന്റെ വയറു മഹാസമുദ്രങ്ങൾ ആയിരുന്നു.
ലക്ഷ്മീര്മേധാ ധൃതിഃ കാംതിഃ സര്വാ വിദ്യാശ്ച വൈ കടൌ
അവന്റെ കമരത്തിൽ ലക്ഷ്മിയും, ജ്ഞാനവും, ധൈര്യവും, സൗന്ദര്യവും, എല്ലാ വിദ്യകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
സര്വജ്യോതീംഷി ജാനീഹി തപശ്ചക്രശ്ച ദേവ രാട് 1.160.
സകല പ്രകാശങ്ങളും, തപസ്സിന്റെ ചക്രവും അവനിൽ തന്നെയുണ്ടെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം, ദേവരാജാവേ.
സ്തനൌ കുക്ഷൌ ച വേദാശ്ച തേഷ്ടൌ ചാസ്യ മഖാഃ സ്മൃതാഃ
അവന്റെ മുലകളും വയറും വേദങ്ങൾ ആയിരുന്നു, അവന്റെ ആറു അവയവങ്ങൾ യാഗങ്ങളായി ഓർക്കപ്പെട്ടു.
സര്വദേവമയം ദൃഷ്ട്വാ രൂപമര്കസ്യ തേ നൃപ
സകല ദേവന്മാരുടെയും രൂപം ഉൾക്കൊണ്ട സൂര്യന്റെ ആ രൂപം രാജാവേ, അവർ കണ്ടു.
പ്രണമ്യ ശിരസാ ദേവം വേപമാനാ ധരാം ഗതാഃ
അവർ തലകുനിഞ്ഞ് ദൈവത്തെ നമസ്കരിച്ചു, ഭയത്തോടെ വിറച്ച് നിലത്ത് വീണു.
സമീക്ഷ്യ രൂപം തേ ദേവ ഭീമം ജ്വാലാസമാകുലമ്
ദേവാ, നിങ്ങളുടെ ഭയങ്കരമായ, ജ്വാലകളാൽ നിറഞ്ഞ രൂപം കണ്ടപ്പോൾ,
ദിഗ്ജ്ഞാനം ഹൃതമസ്മാകം തത്പ്രസീദ ജഗത്പതേ
നമ്മുടെ മനസ്സിലെ ദിശാബോധം നഷ്ടപ്പെട്ടു; ലോകത്തിന്റെ അധിപതിയായോനേ, ദയവായി കൃപചെയ്യണം.
ഇതി തേഷാം വചഃ ശ്രുത്വാ ദേവദേവോ ദിവാകരഃ
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ദേവതകളിലെ ദേവനായ സൂര്യൻ,
ദൃഷ്ടം ഭവദ്ഭിര്ദേവേംദ്രാ മമ സര്വജഗന്മയമ്
ദേവേന്ദ്രന്മാരേ, നിങ്ങൾ എന്റെ സർവ്വലോകങ്ങളിലുമുള്ള രൂപം കണ്ടിരിക്കുന്നു.
ഏതന്മയാ പ്രസന്നേന യുഷ്മാകം ശ്രേയസേഽനഘാഃ
പാപരഹിതരായോ, നിങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ ഇതു കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.
യോഗിനാമപി ദേവേശ ദര്ശനം ഹ്യസ്യ ദുര്ലഭമ്
ദേവതകളുടെ അധിപതിയായോ, യോഗികൾക്കു പോലും ഈ രൂപം കാണാൻ വളരെ ദുർലഭമാണ്.
ത്വാമാരാധ്യ ജഗന്നാഥം നാപ്രാപ്യമിഹ വിദ്യതേ 1.160.
ലോകനാഥനായ നിങ്ങളെ ആരാധിച്ചാൽ, ഇവിടെ ലഭിക്കാനാകാത്തത് ഒന്നുമില്ല.
ഏവമുക്ത്വാഽദിതേഃ പുത്രോ ജഗാമാദര്ശനം രവിഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ആദിതിയുടെ മകനായ രവി അദൃശ്യനായി.
ഏവം ബ്രഹ്മാദയോ ദേവാഃ പൂജയിത്വാ ദിവാകരമ്
ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ദേവന്മാരും സൂര്യനേ ആരാധിച്ചു.
സൂര്യപൂജാഫലപ്രശ്നവര്ണനമ് നാസ്ത്യാദിത്യസമോ ദേവോ നാസ്ത്യാദിത്യസമാ ഗതിഃ
ആദിത്യനു സമമായ ദേവനും, ആദിത്യനു തുല്യമായ മാർഗ്ഗവും ഇല്ല.
ആദിത്യമൂലമഖിലം ത്രൈലോക്യം നാത്ര സംശയഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളും ആദിത്യനിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
രുദ്രേംദ്രോപേംദ്രകേംദ്രാണാം വിപ്രേംദ്ര ത്രിദിവൌകസാമ്
രുദ്രൻ, ഇന്ദ്രൻ, ഉപേന്ദ്രൻ, സ്വർഗ്ഗത്തിലെ അധിപന്മാർ എന്നിവരിൽ,
സര്വാത്മാ സര്വലോകേശോ മഹാദേവഃ പ്രജാപതിഃ
അവൻ എല്ലായിടത്തിലും ഉള്ള ആത്മാവും, എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും അധിപനും, മഹാദേവനും, സൃഷ്ടികർത്താവുമാണ്.
തതഃ സംജായതേ സര്വം തത്രൈവ പ്രവിലീയതേ
എല്ലാം അവനിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്, പിന്നെ എല്ലാം അവനിലേക്കാണ് ലയിക്കുന്നത്.
ജഗജ്ജ്യേഷ്ഠോ ഗ്രഹോ വിപ്ര പ്രദീപ്തഃ പ്രഭവോ രവിഃ
ബ്രാഹ്മണനേ, രവി ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രാചീനമായ ഗ്രഹവും, പ്രകാശമുള്ളതും, സകലത്തിന്റെയും ഉറവിടവുമാണ്.
ക്ഷണാ മുഹൂര്താ ദിവസാ രാത്രിപക്ഷാശ്ച കൃത്സ്നശഃ
ക്ഷണങ്ങൾ, മുഹൂർത്തങ്ങൾ, ദിവസങ്ങൾ, രാത്രികൾ, പക്ഷങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം,
സ ഏഷ കാലശ്ചാഗ്നിശ്ച ദ്വാദശാത്മാ പ്രജാപതിഃ
അവൻ തന്നെയാണ് കാലവും, അഗ്നിയും, പന്ത്രണ്ടു രൂപങ്ങളുള്ള സൃഷ്ടികർത്താവും.
തസ്മാദസ്യ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ പൂജനേ യത്ഫലം ഭവേത്
അതിനാൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, അവനെ ആരാധിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലം—