ബഹുശഃ സര്വഭൂതാത്മാ സ്വയം സമഭിജായതേ
പലതവണയും സകലഭൂതങ്ങളുടെ ആത്മാവ് സ്വയം ഇഹലോകത്ത് ജനിക്കുന്നു.
തുഷ്ടോ ദത്ത്വാ വരം വീര വിരഞ്ചസ്യ മഹാത്മനഃ
സന്തോഷത്തോടെ, മഹാത്മാവായ വിരഞ്ചൻ ഒരുവന് അനുഗ്രഹം നൽകുന്നു, വീരനേ.
സ സ യാതി വിനാശം വൈ തത്ക്ഷണാദേവ ഭാരത
പക്ഷേ, അതെല്ലാം ഉടനടി നശിച്ചുപോകുന്നു, ഭാരതാ.
ജഗാമ കശ്യപാഭ്യാശേ ശോകവ്യാകുലിതേക്ഷണാ
ദുഃഖത്താൽ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ അവൾ കശ്യപന്റെ അടുക്കൽ എത്തി.
ആദ്യം ദേവഗുരും വിപ്രം ദിവ്യം ത്രിഷവണാംബുഭിഃ
ആദികവി, ദേവന്മാരുടെ ഗുരു, മൂന്നു പ്രഭാതസ്നാനജലത്തിൽ ദീപ്തിയോടെ തിളങ്ങുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ,
ന്യസ്തദണ്ഡശ്രിയാ യുക്തം ബദ്ധകൃഷ്ണാജിനാംബരമ്
സന്ന്യാസിയുടെ ദണ്ഡത്തിന്റെ മഹിമയോടെ, കറുത്ത മയിലാടിയുടെ ചർമ്മം ധരിച്ചവനായി,
ഹുതാശമിവ ദീവ്യന്തം തപന്തമിവ ഭാസ്കരമ് 1.158.
ഹോമകുണ്ദത്തിലെ അഗ്നിപോലും, സൂര്യനുപോലും പ്രകാശിക്കുകയും ദഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനായി.
ശോകഗദ്ഗദയാ വാചാ ഇദം വചനമബ്രവീത്
ദുഃഖംകൊണ്ട് വിറയുന്ന സ്വരത്തിൽ അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ജാതോജാതോ ഹി മേ പുത്രഃ സദ്യ ഏവ വിനശ്യതി
എനിക്ക് ഓരോ മകനും ജനിക്കുമ്പോഴും ഉടനെ തന്നെ അവൻ മരിച്ചുപോകുന്നു.
ചകാര ഗമനേ ബുദ്ധിം ബ്രഹ്മലോകം പ്രതി പ്രഭോ
ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് പോകാൻ അവൻ മനസ്സിൽ ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്തു, പ്രഭോ.
തദ്വാക്യ മുക്തം തം സര്വം യദുക്തം തസ്യ ജായയാ
ഭാര്യ പറഞ്ഞ എല്ലാ വാക്കുകളും അവനു അറിയിക്കപ്പെട്ടു.
പുത്ര ഗച്ഛാമ സദനം ഭാനോഃ പരമദുര്ലഭമ്
മകനേ, നമുക്ക് സൂര്യന്റെ അത്യന്തം ദുർലഭമായ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് പോകാം.
വേധാ ജഗാമ ഭവനമാദിത്യസ്യ മഹാത്മനഃ
സൃഷ്ടികർത്താവ് മഹാത്മാവായ സൂര്യന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി.
തേ മുഹൂര്തേന സംപ്രാപ്താഃ സൂര്യലോകം സുവര്ചസമ്
അവർ ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് പ്രകാശമുള്ള സൂര്യലോകത്ത് എത്തി.
ആദിത്യം പ്രഷ്ടുമിച്ഛംതി തേജസാം രാശിമുത്തമമ്
അവർ അതിവിശിഷ്ടമായ പ്രകാശത്തിന്റെ സമാഹാരമായ സൂര്യനോട് ചോദിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
ഷട്പദോദ്ഗീതനിനദാം സാഭഗൈസ്തു സമീരിതാമ്
അവിടെ ഭാഗ്യശാലികൾ തേനീച്ചകളുടെ ഗൂഢഗാനംയും സാമവേദഗാനവും കേട്ടു.
തുഷ്ടുവുഃ പുരുഷവ്യാഘ്രം വിതതേഷു ച കര്മസു 1.158.
അവർ നിർവഹിച്ചിരുന്ന കര്മ്മങ്ങളിൽ പുരുഷവീരനെ അവർ സ്തുതിച്ചു.
ഘോഷേണ പരമര്ഷീണാം സര്വം തത്ര നിനാദിതമ്
മഹർഷിമാരുടെ ശബ്ദത്തോടെ അവിടെയെല്ലാം മുഴങ്ങിപ്പോയി.
അഷ്ടാദശപുരാണജ്ഞൈഃ സര്വവിദ്യാവിശാരദൈഃ
അവിടെ പതിനെട്ട് പുരാണങ്ങൾ അറിയുന്നവരും എല്ലാ വിജ്ഞാനത്തിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ലോകായതികമുഖ്യൈശ്ച തുഷ്ടുവുഃ സൂര്യമീരിതമ്
ലോകായതികന്മാരിൽ പ്രധാനരായവരും സൂര്യനെ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചപോലെ സ്തുതിച്ചു.
ജപഹോമപരാന്യോഗ്യാന്ദദൃശുഃ കശ്യപാദയഃ
കശ്യപപുത്രന്മാർ ജപവും ഹോമവും ആരാധനയും ചെയ്യാൻ യോഗ്യരായവരെ കണ്ടു.
സുരാസുരഗുരുഃ ശ്രീമാഞ്ഛുശുഭേ വീര മായയാ
ദേവാസുരഗുരുവായ മഹാത്മാവ് തന്റെ മായാവൈഭവത്തിൽ പ്രകാശിച്ചു.
ദക്ഷഃ പ്രചേതാഃ പുലഹോ മരീചിശ്ച ദ്വിജോത്തമഃ
ദക്ഷൻ, പ്രചേതാസ്, പുലഹൻ, ഉത്തമനായ മരീചി ഇവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദിവ്യാ ആത്മാംതരിക്ഷം ച വായുസ്തേജോബലം മഹീ
ദിവ്യാത്മാവ്, അന്തരീക്ഷം, വായു, ജ്വാല, ബലം, ഭൂമി എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പ്രകൃതിശ്ച വികാരാശ്ച യച്ചാന്യത്കാരണം മഹത്
പ്രകൃതിയും അതിന്റെ രൂപാന്തരങ്ങളും മറ്റെല്ലാ കാരണങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ലവാശ്ച ഋതവശ്ചൈവ സംകല്പപ്രണവാസ്തഥാ
ക്ഷണങ്ങൾ, ঋതുക്കൾ, മനസ്സിലെ ആലോചനകൾ, പ്രണവമന്ത്രങ്ങൾ ഇവയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അര്ഥോ ധര്മശ്ച കാമശ്ച മോക്ഷശ്ച സവിശേഷതഃ 1.158.
സമ്പത്ത്, ധർമ്മം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയും അവയുടെ പ്രത്യേകതകളോടുകൂടി അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
വൃകോ വിഷ്ണുസുതഃ പുത്രഃ പുഷ്പജോ ധിഷണസ്തഥാ
വൃക, വിഷ്ണുപുത്രൻ, പുഷ്പജൻ, ധിഷണൻ ഇവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
മാരുതോ വിശ്വകര്മാ ച അശ്വി നാവന്യവാഹനൌ
വായുദേവൻ, വിശ്വകർമ്മ, പുതിയ രഥങ്ങളുമായി അശ്വിനീദേവന്മാർ ഇവരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ജഗാമ കശ്യപോ വീര സഹാദിത്യാ സ്വമാശ്രമമ്
കശ്യപൻ, ആ വീരൻ, ആദിത്യന്മാരോടൊപ്പം തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.