നിദ്രാ ഹ്യാകാശയോനിശ്ച ജലാശ്രയേ പ്രവര്തതേ
നിദ്രയ്ക്ക് ആകാശം ജനനസ്ഥലവും വെള്ളമാണ് ആശ്രയവും.
ഗ്രാമാശ്ച വിഷയാശ്ചൈവ യസ്യ വീര്യം പ്രവര്തിതമ്
ഗ്രാമങ്ങളും വിഷയങ്ങളും അവന്റെ ശക്തിയാൽ സജീവമാകുന്നു.
സ കഥം ദേവദേവേശോ ഗര്ഭമേഷ്യതി ചാംശുമാന്
അവിടുത്തെ പ്രകാശമുള്ള ദേവദേവനായവൻ എങ്ങനെ ഗർഭത്തിൽ പ്രവേശിക്കും?
ഏവം മേ സംശയോ ബ്രഹ്മന്നേഷ മേ വിസ്മയോ മഹാന് 1.157.
ഇങ്ങനെ, ബ്രാഹ്മണേ, ഇതാണ് എന്റെ സംശയം; ഇതാണ് എന്റെ വലിയ അത്ഭുതം.
ആശ്ചര്യം പരമം പൃച്ഛേ ത്വാമഹം ഭാസ്കരസ്യ വൈ
ഭാസ്കരനെക്കുറിച്ചുള്ള ഈ പരമ അത്ഭുതം ഞാൻ നിന്നോടു ചോദിക്കുന്നു.
ഏതദാശ്ചര്യമാഖ്യാനം കഥയസ്വ മഹാമുനേ
മഹാമുനിയേ, ഈ അത്ഭുതകഥ നീ പറയണമേ.
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണേ ബ്രാഹ്മേ പര്വണി സപ്തമീകല്പേ സൌരധര്മേ സൂര്യാവതാരകഥാപ്രസ്താവവര്ണനം നാമ സപ്തപംചാശദുത്തരശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീഭവിഷ്യ മഹാപുരാണത്തിലെ ബ്രാഹ്മപർവത്തിലെ ഏഴാമത്തെ കല്പത്തിൽ, സൌരധർമ്മത്തിൽ, സൂര്യാവതാരകഥയുടെ അവതാരവിവരണം എന്ന പേരിലുള്ള നൂറ്റി അമ്പതും ഏഴാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
സൌരധര്മേഷു സൂര്യോത്പത്തിവര്ണനമ് സുമംതുരുവാച പ്രശ്നഭാരോ മഹാംസ്താത ത്വയോക്തോ രശ്മിമാലിനി
സൌരധർമ്മങ്ങളിൽ സൂര്യന്റെ ഉത്ഭവം വിശദീകരിക്കുന്നു.
ഭാനോഃ പ്രഭാവശ്രവണേ യസ്യ തേ മതിരുത്ഥിതാ
സുമന്തു പറഞ്ഞു: രശ്മിമാലിനേ, നീ വലിയൊരു ചോദ്യം ഉന്നയിച്ചിരിക്കുന്നു.
സഹസ്രാസ്യം സഹസ്രാക്ഷം സഹസ്രകിരണം ച യമ്
ഭാനുവിന്റെ മഹത്വം കേട്ടപ്പോൾ നിന്റെ മനസിൽ ആലോചന ഉണർന്നിരിക്കുന്നു.
സഹസ്രജിഹ്വം ഭാസ്വംതം സഹസ്രമുകുടം പ്രഭുമ്
ആയിരം മുഖങ്ങളുള്ളവൻ, ആയിരം കണ്ണുകളുള്ളവൻ, ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ളവൻ,
സവനം ഭവനം ചൈവ ഹവ്യം ഹോതാരമേവ ച
ആയിരം നാവുകളും പ്രകാശവും ആയിരം മുകുടങ്ങളും ഉള്ള പ്രഭുവായവൻ,
ശ്രോത്രിയം ശൂര്പമുസലം പ്രോക്ഷണം ദക്ഷിണായനമ്
ഹോമം, ഭവനം, ഹവ്യവും, യജ്ഞം നടത്തുന്ന പുരോഹിതനും,
യൂപം സമിത്സ്രുവം ദര്വീം മുസലോലൂഖലാനി ച
വേദപാരായണനും, ചാളി, ഉലക്ക, തളിക്കൽ, ദക്ഷിണായനം,
രഹസ്യാനി പ്രമാണാനി സ്ഥാവരാണി ചരാണി ച
യാഗശാലയിലെ രഹസ്യങ്ങൾ, തെളിയുന്ന അഗ്നിക്കൊമ്പ്, ഹോമത്തിനുള്ള കരണ്ടി, ഉലക്കയും ഉരളിയും എന്നിവയും എല്ലാം അചഞ്ചലമായതും ചലിക്കുന്നതുമായ സകലവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
മംത്രയജ്ഞവഹം വഹ്നിഭാഗം ഭാര്ഗവമേവ ച
മന്ത്രങ്ങളും യാഗങ്ങളും വഹിക്കുന്ന അഗ്നിയുടെ ഭാഗവും, ഭാർഗവന്റെ അവകാശവും അതിലുണ്ട്.
ആയുര്വേദവിദോ വിപ്രാ യജംതേ ശാശ്വതം വിഭുമ് 1.158.
ആയുർവേദം അറിയുന്ന ബ്രാഹ്മണർ ശാശ്വതനും സർവ്വവ്യാപകനുമായ ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നു.
പ്രാഹുര്ഭാവസഹസ്രാണി സമതീതാന്യനേകശഃ
അവരാണു പറയുന്നത്, ആയിരക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങൾ അനേകം വിധത്തിൽ കടന്നുപോയതായി.
യത്പൃച്ഛസി മഹാരാജ പുണ്യാം ദിവ്യാം കഥാം ശുഭാമ്
മഹാരാജാവേ, നീ ചോദിക്കുന്ന ഈ പുണ്യവും ദിവ്യവും ശുഭകരവുമായ കഥ,
താമഹം ത്വം പ്രവക്ഷ്യാമി ശൃണു സര്വമശേഷതഃ
അത് ഞാൻ നിന്നോട് മുഴുവൻ പറഞ്ഞുതരാം; നീ എല്ലാം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം.
ബഹുശഃ സര്വഭൂതാത്മാ സ്വയം സമഭിജായതേ
പലതവണയും സകലഭൂതങ്ങളുടെ ആത്മാവ് സ്വയം ഇഹലോകത്ത് ജനിക്കുന്നു.
തുഷ്ടോ ദത്ത്വാ വരം വീര വിരഞ്ചസ്യ മഹാത്മനഃ
സന്തോഷത്തോടെ, മഹാത്മാവായ വിരഞ്ചൻ ഒരുവന് അനുഗ്രഹം നൽകുന്നു, വീരനേ.
സ സ യാതി വിനാശം വൈ തത്ക്ഷണാദേവ ഭാരത
പക്ഷേ, അതെല്ലാം ഉടനടി നശിച്ചുപോകുന്നു, ഭാരതാ.
ജഗാമ കശ്യപാഭ്യാശേ ശോകവ്യാകുലിതേക്ഷണാ
ദുഃഖത്താൽ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ അവൾ കശ്യപന്റെ അടുക്കൽ എത്തി.
ആദ്യം ദേവഗുരും വിപ്രം ദിവ്യം ത്രിഷവണാംബുഭിഃ
ആദികവി, ദേവന്മാരുടെ ഗുരു, മൂന്നു പ്രഭാതസ്നാനജലത്തിൽ ദീപ്തിയോടെ തിളങ്ങുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ,
ന്യസ്തദണ്ഡശ്രിയാ യുക്തം ബദ്ധകൃഷ്ണാജിനാംബരമ്
സന്ന്യാസിയുടെ ദണ്ഡത്തിന്റെ മഹിമയോടെ, കറുത്ത മയിലാടിയുടെ ചർമ്മം ധരിച്ചവനായി,
ഹുതാശമിവ ദീവ്യന്തം തപന്തമിവ ഭാസ്കരമ് 1.158.
ഹോമകുണ്ദത്തിലെ അഗ്നിപോലും, സൂര്യനുപോലും പ്രകാശിക്കുകയും ദഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനായി.
ശോകഗദ്ഗദയാ വാചാ ഇദം വചനമബ്രവീത്
ദുഃഖംകൊണ്ട് വിറയുന്ന സ്വരത്തിൽ അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ജാതോജാതോ ഹി മേ പുത്രഃ സദ്യ ഏവ വിനശ്യതി
എനിക്ക് ഓരോ മകനും ജനിക്കുമ്പോഴും ഉടനെ തന്നെ അവൻ മരിച്ചുപോകുന്നു.
ചകാര ഗമനേ ബുദ്ധിം ബ്രഹ്മലോകം പ്രതി പ്രഭോ
ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് പോകാൻ അവൻ മനസ്സിൽ ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്തു, പ്രഭോ.