മയാ സഹ സമാഗമ്യ പുരാ ദേവൈര്വിചാരിതമ്
പണ്ടു, ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഞാനും ചേർന്ന് ആലോചിച്ചു.
തേ തു ലബ്ധവരാ ഭൂത്വാ അമാത്യാദ്യാ ഹ്യഭീക്ഷ്ണശഃ
അപ്പോൾ, അനുഗ്രഹം ലഭിച്ച മന്ത്രിമാരും മറ്റുള്ളവരും പലതവണ പ്രവർത്തിച്ചു.
തസ്മാത്തേഷാം വിഘാതാര്ഥം പ്രവരാശ്ച ഭവാമഹേ
അതിനാൽ അവരെ തടയാനായി ഞങ്ങൾ പ്രധാനരായി മാറി.
സംമംത്ര്യൈവം തതഃ സ്കംദോ വാമപാര്ശ്വേ രവേഃ സ്ഥിതഃ
അങ്ങനെ ആലോചിച്ച ശേഷം, സ്കന്ദൻ സൂര്യന്റെ ഇടതുവശത്ത് നിന്നു.
ഉക്തശ്ച സ തദാര്കേണ ത്വം പ്രജാദംഡനായകഃ
അപ്പോൾ സൂര്യൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: "നീ ജനങ്ങളുടെ ശിക്ഷയുടെ അധിപനാണ്."
ലിഖതേ യഃ പ്രജാനാം ച സുകൃതം യച്ച ദുഷ്കൃതമ്
ജനങ്ങളുടെ നല്ലതും കெട്ടതുമായ പ്രവൃത്തികൾ എഴുതിവെക്കുന്നവൻ.
ആശ്വിനൌ ചാപി സൂര്യസ്യ പാര്ശ്വയോരുഭയോഃ സ്ഥിതൌ 1.124.
അശ്വിനീദേവന്മാർ ഇരുവരും സൂര്യന്റെ ഇരുവശത്തും നിന്നു.
ദ്വാരപാലൌ സ്മൃതൌ തസ്യ രാജ്ഞഃ ശ്രേഷ്ഠൌ മഹാബലൌ
അവർ ആ രാജാവിന്റെ പ്രധാനവും ശക്തിയുള്ളവരുമായ വാതിൽരക്ഷകരായി ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
രാജൃദീപ്തൌ സ്മൃതോ ധാതുര്നകാരസ്തസ്യ പ്രത്യയഃ തസ്മാത്സ കാര്തികേയസ്തു നാമ്നാ രാജ്ഞ ഇതി സ്മൃതഃ
'രാജ്' എന്ന മൂലപദം പ്രകാശം എന്നർത്ഥത്തിൽ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു, അതിന്റെ അടയാളം 'ന' എന്ന അക്ഷരമാണ്. അതിനാൽ കാർത്തികേയൻ 'രാജാവ്' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
സ്രു ഗതൌ ച സ്മൃതോ ധാതുര്യസ്യ സ പ്രത്യയഃ സ്മൃതഃ
'സ്രു' എന്ന മൂലപദം പോകുക എന്നർത്ഥത്തിൽ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു, അതിന്റെ അടയാളവും അങ്ങനെ തന്നെ.
പ്രഥമം യദ്ഭവേദ്ദ്വാരം ധര്മാര്ഥാഭ്യാം സമാശ്രിതമ്
മുതൽ വാതിൽ ധർമ്മവും സമ്പത്തും അടിസ്ഥാനമാക്കി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ദ്വിതീയായാം തു കക്ഷായാമപ്രധൃഷ്ടൌ വ്യവസ്ഥിതൌ
രണ്ടാം പ്രാകാരത്തിൽ, കീഴടക്കാൻ കഴിയാത്ത രണ്ടുപേർ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
വര്ണസ്യ ശബലത്വാച്ച യമഃ കല്മാഷ ഉച്യതേ
വണ്ണം കലർന്നതുകൊണ്ട് യമനെ 'കൽമാഷൻ' എന്നു വിളിക്കുന്നു.
സ്ഥിതോ ദക്ഷിണത തസ്യ ദംഡഹസ്തസമന്വിതഃ
അവൻ വലതുവശത്ത്, ദണ്ഡം കൈയിൽ പിടിച്ച് നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
കുബേരോ ധനദോ ജ്ഞേയോ ഹസ്തിരൂപോ വിനായകഃ കുബേരഃ കുശരീരത്വാത്സ നാമ്നാ ധനദഃ സ്മൃതഃ
കുബേരൻ സമ്പത്തിന്റെ ദാതാവായി അറിയപ്പെടുന്നു; ആനമുഖനായ വിനായകനായി തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്നു. കുബേരൻ കുഴഞ്ഞ ശരീരമുള്ളതുകൊണ്ട് 'സമ്പത്തിന്റെ ദാതാവ്' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
നായകഃ സര്വസത്ത്വാനാം തേന നായക ഉച്യതേ
അവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെയും നായകനാണ്; അതുകൊണ്ട് അവനെ 'നായകൻ' എന്നു വിളിക്കുന്നു.
രൈവതശ്ചൈവ ദിംഡിശ്ച തൌ രവേഃ പൂര്വതഃ സ്ഥിതൌ 1.124.
രൈവതനും ദിണ്ഡിയും സൂര്യന്റെ കിഴക്കുവശത്ത് നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
പ്ലുതം ഗച്ഛത്യസൌ യസ്മാത്സര്വലോകനമസ്കൃതഃ
അവൻ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതുകൊണ്ട് എല്ലാ ലോകങ്ങളും അവനെ ആദരിക്കുന്നു.
ഡീങ്ഗതാവസ്യ വൈ ധാതോര്ദിംഡിശബ്ദോ നിപാത്യതേ
ഢിംഗതാവെന്ന അവസ്ഥയിൽ ധാതുവിന് 'ഢിണ്ഡി' എന്ന പേര് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
ഇത്യേതേ പ്രവരാഃ പ്രോക്താ ധാത്വര്ഥാ നൈഗമൈഃ ശുഭൈഃ
ഇങ്ങനെ ഈ പ്രധാന ധാതുവിന്റെ അർത്ഥങ്ങൾ ശുഭമായ വൈദികർ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അശ്വിനൌ തൌ തതോ ജ്ഞേയൌ ദംഡനായകപിംഗലൌ
അതിനാൽ അശ്വിന്മാരെ ദണ്ഡനായകനും പിംഗലനും ആയി മനസ്സിലാക്കണം.
രേവതശ്ചൈവ ദിംഡിശ്ച ഇത്യേതേ പ്രവരാ മയാ
രേവതനും ഢിണ്ഡിയും — ഈ പ്രധാനരായവരെ ഞാൻ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇത്യേഭിര്നാമഭിസ്ത്വന്യേ ദാനവാനാം ജിഘാംസയാ
ഈ പേരുകൾ കൊണ്ടു മറ്റു ചിലർ ദാനവന്മാരെ നശിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചു.
സരൂപാശ്ചാന്യരൂപാശ്ച വിരൂപാഃ കാമരൂപിണഃ
ഒരേ രൂപമുള്ളവരും വേറിട്ട രൂപമുള്ളവരും, വിരൂപന്മാരും ഇഷ്ടരൂപം എടുക്കാൻ കഴിയുന്നവരും,
ധാതുര്ദിവിതി വൈ പ്രോക്തോ ക്രീഡായാം സ തു ഉച്യതേ
'ദിവ്' എന്ന ധാതു കളിയിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
ഋചോ യജൂംഷി സാമാനി യാന്യുക്താനീഹ വൈ മയാ
ഞാൻ ഇവിടെ പറഞ്ഞ ഋക്, യജുർ, സാമVEDങ്ങൾ,
തേ ശ്രുത്വാരാധ്യ ദേവേശം സംസിദ്ധാ ദിവി സംസ്ഥിതാഃ ।। 1.124.
അവ കേട്ട് ദേവന്മാരുടെ നാഥനെ ആരാധിച്ച് അവർ സിദ്ധി നേടി സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണേ ബ്രാഹ്മേ പര്വണി സപ്തമീകല്പേ ബ്രഹ്മര്ഷിസംവാദേ പ്രവരവര്ണനം നാമ ചതുര്വിംശത്യുത്തരശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീഭവിഷ്യ മഹാപുരാണത്തിലെ ബ്രാഹ്മ പാർവത്തിൽ, സപ്തമി കല്പത്തിൽ, ബ്രഹ്മർഷിമാരുടെ സംവാദത്തിൽ, 'പ്രമുഖന്മാരുടെ വിവരണം' എന്ന നൂറ്റിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
തദുച്യതേ കിമാത്മാ ച കഥംഭൂതശ്ച കഥ്യതാമ്
ഇപ്പോൾ ചോദിക്കുന്നു: ആത്മാവ് എന്താണ്, അതിന് എങ്ങനെയാണ് സ്വഭാവം? ദയവായി വിശദീകരിക്കണം.
യദാത്മകം ഹി യത്പ്രോക്തം യഥാ വസംതി ദേവതാഃ
ആത്മാവിന്റെ സ്വഭാവം എങ്ങനെയാണെന്നും, ദേവതകൾ എങ്ങനെ വസിക്കുന്നുവെന്നും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.