അനംതഃ പ്രേക്ഷതേ പൂര്വം വാമപാര്ശ്വേ തു വാസുകിഃ
അനന്തൻ ആദ്യം ഇടതുവശം നോക്കുന്നു; വാസുകി ഇടതുവശത്താണ് വസിക്കുന്നത്.
ചലതേ ഭ്രമതേ പദ്മോ മഹാപദ്മോ നിമജ്ജതി
പദ്മൻ സഞ്ചരിക്കുകയും ഭ്രമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; മഹാപദ്മൻ താഴേക്ക് മുങ്ങുന്നു.
സര്വേഷാം കുരുതേ രൂപം കുലികഃ പന്നഗോത്തമഃ
കുലിക എന്ന മഹാനാഗൻ എല്ലാ രൂപങ്ങളും സ്വീകരിക്കുന്നു.
ദക്ഷിണാ തക്ഷകസ്യോക്താ കര്കോടസ്യ തു നൈര്ഋതീ ഉത്തരാ ശംഖപാലസ്യ ഐശാനീ കംബലസ്യ തു
തക്ഷകന്റെ ദക്ഷിണ ദിശ, കർക്കോടകന്റെ നൈരൃത ദിശ, ശംഖപാലന്റെ ഉത്തര ദിശ, കംബലയുടെ ഐശാന ദിശ എന്നിങ്ങനെ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു.
അനംതസ്യ ഭവേത്പദ്മം വാസുകേഃ സ്യാത്തഥോത്പലമ്
അനന്തന്റെ ചിഹ്നം താമരയാണ്; വാസുകിയുടെ ചിഹ്നം നീലതാമരയാണ്.
പദ്മസ്യ തു ഭവേത്പദ്മം ശൂലം പദ്മേതരസ്യ തു 1.36.
പദ്മയുടെ ചിഹ്നം താമരയാണ്; പദ്മയുടെ മറ്റൊരു ഭാഗത്തിന്റെ ചിഹ്നം ത്രിശൂലമാണ്.
അനംതകപിലൌ വിപ്രൌ ക്ഷത്രിയൌ ശംഖവാസുകീ പദ്മകര്കോടകൌ ശൂദ്രൌ സദാ ജ്ഞേയൌ മനീഷിഭിഃ
അനന്തനും കപിലനും ബ്രാഹ്മണർ, ശംഖയും വാസുകിയും ക്ഷത്രിയർ, പദ്മയും കർക്കോടകയും ശൂദ്രർ എന്ന് ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്നു.
അനംതകുലികൌ വര്ണതോ ബ്രഹ്മസംഭവൌ
അനന്തനും കുലികയും വർണ്ണപ്രകാരം ബ്രഹ്മയിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.
തക്ഷകശ്ച മഹാപദ്മ ഈഷത്പീതൌ ബഭൂവതുഃ
തക്ഷകനും മഹാപദ്മയും അല്പം മഞ്ഞ നിറമുള്ളവരായി വിവരിക്കപ്പെടുന്നു.
ഹയം യാനം വൃഷം ഛത്രം രാജാനമഥ പാവകമ്
കുതിര, വാഹനങ്ങൾ, കാള, കുട, രാജാവ്, അഗ്നി.
പൂര്ണകുമ്ഭഃ പതാകാ ച കാംചനം മണയസ്തഥാ ഏതേഷാം ദര്ശനം ശ്രേഷ്ഠം കന്യാ ചൈകപ്രസൂയികാ
പൂർണ്ണകുമ്പം, പതാക, പൊൻ, മണികൾ—ഇവയും ഒരേ അമ്മയിൽ ജനിച്ച കന്യയും മികച്ച ദർശനങ്ങളാണ്.
ചതുഃഷഷ്ടിഃ സമാഖ്യാതാ ഭോഗിനോ യേ തു പന്നഗാഃ । അദൃശ്യാസ്തേഷു ഷട്ത്രിംശദ്ദൃശ്യാസ്ത്രിംശന്മഹീചരാഃ
ഭോഗിനി എന്ന പേരിൽ ചതുർഷഷ്ടി (അറുപത്തിയൊന്ന്) പന്നഗങ്ങൾ പറയുന്നു; അവയിൽ മുപ്പത്താറ് കാണാനാകാത്തവയും, മുപ്പത് ഭൂമിയിൽ ജീവിക്കുന്നവയും കാണാനാകുന്നവയും ആണ്.
വിംശച്ച സ്രഗ്വിണഃ പ്രോക്താഃ സപ്ത മംഡലിനസ്തഥാ । രാജീവന്തോ ദശ പ്രോക്താ ദര്വ്യഃ ഷോഡശ പംച ച
ഇരുപത് മാലയണിഞ്ഞവരും, ഏഴ് വളയാകൃതിയിലുള്ളവരും, പത്ത് താമരയിൽ ജനിച്ചവരും, പതിനാറും അഞ്ചും ദർവ്യ എന്ന പേരിലുള്ളവരും പറയുന്നു.
ദുംദുഭോ ഡുംഡുഭശ്ചൈവ ചേടഭശ്ചേംദ്രവാഹനഃ ഏവമേവ തു സര്പാണാം ശതദ്വിനവതി സ്മൃതമ്
ദുണ്ടുഭ, ദുണ്ടുഭ, ചേടഭ, ഇന്ദ്രവാഹന—ഇങ്ങനെ പന്നഗങ്ങളുടെ എണ്ണം നൂറ് തൊണ്ണൂറ് ആയി ഓർമ്മിക്കുന്നു.
വരാഹകര്ണീം ഗജപിപ്പലീം ച ഗാംധാരികാം പിപ്പലദേവദാരു
വരാഹകർണി, ഗജപിപ്പലി, ഗാന്ധാരിക, പിപ്പലി, ദേവദാരു.
ലക്ഷണം സര്വൈനാഗാനാം രൂപവര്ണൌ വിഷം തഥാ ॥ 1.36.
എല്ലാ നാഗങ്ങളുടെ ലക്ഷണം അവരുടെ രൂപം, വർണ്ണം, വിഷം എന്നിവയാണ്.
തസ്മാത്സംപൂജയേന്നാഗാന്സദാ ഭക്ത്യാ സമന്വിതഃ
അതിനാൽ നാഗങ്ങളെ എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം.
ശ്രാവണേ മാസി പംചമ്യാം ശുക്ലപക്ഷേ നരാ ധിപ । ദ്വാരസ്യോഭയതോ ലേഖ്യാ ഗോമയേന വിഷോല്ബണാഃ
ശ്രാവണ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ അഞ്ചാം ദിവസത്തിൽ, രാജാവ് ഗോമയത്തിൽ ശക്തമായ നാഗങ്ങളെ വാതിലിന്റെ ഇരുവശത്തും വരയ്ക്കണം.
പൂജയേദ്വിധിവദ്ദ്വാരം ദധിദൂര്വാക്ഷതൈഃ കുശൈഃ । ഗംധപുഷ്പോപഹാരൈശ്ച ബ്രാഹ്മണാനാം ച തര്പണൈഃ
വാതിലിൽ തയിരും ദർവയും അക്ഷതയും കുശയും ഉപയോഗിച്ച്, ഗന്ധം പൂക്കൾ അർപ്പിച്ച്, ബ്രാഹ്മണരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, യഥാവിധി പൂജിക്കണം.
യേ ത്വസ്യാം പൂജംതീഹ നാഗാന്ഭക്തിപുരഃസരാഃ।। ന തേഷാം സര്വപതോ വീര ഭയം ഭവതി കര്ഹിചിത്
ഇവിടെ ഭക്തിയോടെ നാഗങ്ങളെ പൂജിക്കുന്നവർക്ക്, വീരാ, നാഗങ്ങളിൽ നിന്നൊരിക്കലും ഭയം ഉണ്ടാകില്ല.
അഥാലേഖ്യ നരോ നാഗാന്കൃഷ്ണവര്ണാദിവര്ണകൈഃ
ഇപ്പോൾ, ഒരു മനുഷ്യൻ കറുത്തതും മറ്റു നിറങ്ങളിലുമുള്ള വർണ്ണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പാമ്പുകളുടെ ചിത്രം വരയ്ക്കണം.
പൂജയേദ്ഗംധപുഷ്പൈശ്ച സര്പിഃ പായസഗുഗ്ഗുലൈഃ
അവയെ സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പങ്ങൾ, നെയ്യ്, പാൽപായസം, ഗുഗ്ഗുലു എന്നിവ കൊണ്ടു ആരാധിക്കണം.
ആസപ്തമാത്കുലാത്തസ്യ ന ഭയം നാഗതോ ഭവേത്
അവന്റെ കുടുംബത്തിൽ ഏഴു തലമുറക്കു പാമ്പുകളിൽ നിന്നുള്ള ഭയം ഉണ്ടാകില്ല.
ഇതി ശ്രീഭവിഷ്യേ മഹാപുരാണേ ശതര്ദ്ധസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം ബ്രാഹ്മേ പര്വണി പംചമീകല്പേ ഭാദ്രപദികനാഗപഞ്ചമീവ്രതവര്ണനം നാമ സപ്തത്രിംശോധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, ശ്രീഭവിഷ്യ മഹാപുരാണത്തിൽ, ബ്രാഹ്മം ഭാഗത്തും, ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ അഞ്ചാം കല്പത്തും, നാഗപഞ്ചമി വ്രതത്തിന്റെ വിവരണമായ മുപ്പത്തിയേഴാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
സുമംതുരുവാച തഥാ ചാശ്വയുജേ മാസി പഞ്ചമ്യാം കുരുനംദന
സുമന്തു പറഞ്ഞു: അതുപോലെ അശ്വയുജ മാസത്തിലെ അഞ്ചാം തിയതിയിൽ, കുരുകുലത്തിൽ ജനിച്ചവനേ,
ഘൃതോദകാഭ്യാം പയസാ സ്നപയിത്വാ വിശാംപതേ
നെയ്യും വെള്ളവും പാലും കൊണ്ട് സ്നാനം കഴിച്ചശേഷം, ജനങ്ങളുടെ രക്ഷകനേ,
യസ്ത്വസ്യാം വിധിവന്നാഗാഞ്ഛുചിര്ഭക്ത്യാ സമന്വിതഃ
ആ ദിവസം, ശുദ്ധനും ഭക്തിയോടും കൂടിയവനും, വിധിപ്രകാരം പാമ്പുകളെ ആരാധിച്ചാൽ,
നാഗാഃ പ്രീതാ ഭവംതീഹ ശാംതിമാപ്നോതി വാ വിഭോ
പാമ്പുകൾ സന്തോഷം പ്രാപിക്കും, മഹാബലശാലിയേ, അവൻ മനസ്സിലൊരു സമാധാനം നേടും.
ഇത്യേഷ കഥിതോ വീര പഞ്ചമീകല്പ ഉത്തമഃ । യത്രായമുച്യതേ മംത്രഃ സര്വസര്പനിഷേധകഃ
ഇങ്ങനെ, വീരനേ, എല്ലാ പാമ്പുകളെയും അകറ്റുന്ന ഈ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഉത്തമമായ അഞ്ചാമത്തെ കല്പം വിവരിച്ചു.
ഓം കുരുകുല്ലേ ഫട് സ്വാഹാ
ഓം കുരുകുള്ളേ ഫട് സ്വാഹാ.