ദരിദ്രോ ഭിക്ഷുകശ്ചാസ്തി ഭവാന്ദൈവേന മോഹിതഃ
ഭാഗ്യത്തിന്റെ കളിയാൽ ഭ്രമിച്ചിരിക്കുന്ന ദരിദ്രനും ഭിക്ഷക്കാരനുമാണ് നിങ്ങൾ, മഹാശയനേ.
ഇത്യുക്തവംതം യതിനം വിഷ്ണു ശര്മാ തദാബ്രവീത്
അങ്ങനെ യതി പറഞ്ഞപ്പോൾ, വിഷ്ണുശർമൻ അവനോട് പറഞ്ഞു.
ഇത്യുക്ത്വാ യതിനാ സാര്ദ്ധം ഗൃഹീത്വാ കംടകാന്ബഹൂന്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, യതിയോടൊപ്പം ചേർന്ന് അവൻ അനേകം മുള്ളുകൾ എടുത്തു.
തദാ തു സ യതീ വിപ്രം നത്വാ പ്രോവാച നമ്രധീഃ തതഃ പ്രാപ്തം ശുഭം രത്നം തത്തു തദ്ദര്ശനേന വൈ
അപ്പോൾ യതി ബ്രാഹ്മണനോട് വണങ്ങി വിനയത്തോടെ പറഞ്ഞു; അതിന് ശേഷം, അത്ഭുതകരമായ ഒരു രത്നം അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സ്പര്ശകോ ബഹുധാ പ്രാപ്തോ മയാ ലോഭാത്മനാ ദ്വിജ
എന്റെ ലോഭഭാവം മൂലം, ദ്വിജനേ, ഈ സ്പർശകക്കല്ല് എനിക്ക് പലവിധത്തിൽ ലഭിച്ചു.
വിഷ്ണുശര്മാ സഹസ്രാബ്ദമുഷിത്വാ ജഗതീതലേ
വിഷ്ണുശർമൻ ആയിരം വർഷം ഭൂമിയിൽ താമസിച്ചു.
സ ദ്വിജോ വൈഷ്ണവം തേജോ ധൃത്വാ വൈ മാസി ഫാല്ഗുനേ
ആ ബ്രാഹ്മണൻ വൈഷ്ണവതേജസ്സോടെ, ഫാൽഗുണമാസത്തിൽ,
സൂത ഉവാച ഫാല്ഗുനേ മാസി തം സൂര്യം സമാരാധ്യ സുഖീ ഭവ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഫാൽഗുണമാസത്തിൽ ആ സൂര്യനെ ആരാധിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുക.
ഇത്യുക്തോ ഗുരുണാ ദേവോ ധ്യാത്വാ സര്വമയം ഹരിമ് 3.4.10.
ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശം കേട്ട ശേഷം, ദേവൻ സർവ്വവ്യാപിയായ ഹരിയെ ധ്യാനിച്ചു.
തദാ പ്രസന്നോ ഭഗവാന്സമഭൂത്സൂര്യമണ്ഡലാത് പശ്യതാം സര്വദേവാനാം ശക്രദേഹമുപാഗമത്
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ സന്തോഷത്തോടെ സൂര്യന്റെ വട്ടത്തിൽ നിന്ന് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; എല്ലാ ദേവതകളും കാണുമ്പോൾ, ശക്രന്റെ ശരീരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
തത്തേജസാ തദാ ശക്രഃ സ്വാന്തര്ലീയ സ്വകം വപുഃ ।। । അയോനിസ്സ ദ്വിജോ ഭൂത്വാ ശചീ ദേവീ തഥൈവ സാ
അപ്പോൾ ആ തേജസ്സാൽ ശക്രൻ തന്റെ രൂപം അകത്തേക്ക് ലയിപ്പിച്ചു; ദ്വിജൻ ജനനം ഇല്ലാത്തവനായി, ശചിദേവിയും അതുപോലെ.
തദാ തൌ മിഥുനീഭൂതൌ വൈഷ്ണവാഗ്നിപ്രപീഡിതൌ
അപ്പോൾ അവർ ഇരുവരും ദമ്പതികളായി, വൈഷ്ണവാഗ്നിയിൽ പീഡിതരായി.
അധാദ്ഗര്ഭം തദാ ദേവീ ശചീ തു ദ്വിജരൂപിണീ
അപ്പോൾ ശചിദേവി, ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീവേഷത്തിൽ, ഗർഭം ധരിച്ചു.
പ്രാദുരാസീത്സ്വയം വിഷ്ണുര്ധൃത്വാ സര്വ കലാം ഹരിഃ
അപ്പോൾ ഹരി സർവ്വശക്തികൾ ഉൾക്കൊണ്ട്, വിഷ്ണു സ്വയം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തദാ രുദ്രാശ്ച വസവോ വിശ്വേദേവാ മരുദ്ഗണാഃ
അപ്പോൾ രുദ്രന്മാർ, വസുക്കൾ, വിശ്വദേവന്മാർ, മരുത് ദേവതകളുടെ സംഘങ്ങൾ—allം ഒരുമിച്ചു വന്നു.
രമണം മുനിഭിര്വിധിശംഭുയുതം പ്രണമാമ വയം ഭവഭീതിഹരമ്
മുനിമാരോടും ശംഭുവിനോടും കൂടിയുള്ള യജ്ഞങ്ങളുടെ അധിപതിയായ ഭവഭീതിയെ അകറ്റുന്നവനേ, ഞങ്ങൾ നമസ്കരിക്കുന്നു.
ദരചക്രഗദാമ്ബുജമാനധരഃ സുരശത്രുകഠോരശരീരഹരഃ
ചക്രവും ഗദയും താമരയും കൈവശം വഹിക്കുന്നവൻ, ദേവന്മാരുടെ ഭയങ്കരമായ ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവനാണ്.
നമസ്തേ ശചീനംദനാനന്ദകാരിന്മഹാപാപസന്താപദുര്ലാപഹാരിന്
ശചീയുടെ പുത്രനു സന്തോഷം നൽകുന്നവനേ, മഹാപാപങ്ങളുടെയും ദു:ഖങ്ങളുടെയും കഠിനത അകറ്റുന്നവനേ, നിനക്കു വന്ദനം.
ത്വയാ ഹംസരൂപേണ സത്യം പ്രപാല്യം ത്വയാ യജ്ഞരൂപേണ വേദഃ പ്രരക്ഷ്യ 3.4.10.
നീ ഹംസം രൂപത്തിൽ സത്യം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു; യജ്ഞത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ വേദത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
അനര്പിതചരോചിരാത്കരുണയാവതീര്ണഃ കലൌ സമര്പയിതുമുന്നതോജ്വലരസാം സ്വഭക്തിശ്രിയമ്
ഇത്രയും ദയയുടെ പ്രകാശം മുമ്പ് ഒരിക്കലും നൽകാത്തവൻ, കലിയുഗത്തിൽ പരമമായ ഭക്തിയുടെ മഹത്വം നൽകാൻ അവതരിച്ചിരിക്കുന്നു.
വിസര്ജതി നരാന്ഭവാന്കരുണയാ പ്രപാല്യ ക്ഷിതൌ നിവേദയിതുമുദ്ഭവഃ പരാത്പരം സ്വകീയം പദമ്
ദയയാൽ ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കാൻ മനുഷ്യരെ അയക്കുന്നു; സ്വന്തം പരമപദം വെളിപ്പെടുത്താൻ നീ സ്വയം അവതരിക്കുന്നു.
മാധുര്യ്യൈര്മധുഭിസ്സുഗംധവദനഃ സ്വര്ണാംബുജാനാം വനം കാരുണ്യാ മൃതനിര്ഝരൈരുപചിതഃ സത്പ്രേമഹേമാചലഃ
മധുരതയിലും തേൻപോലുള്ള സുഗന്ധത്തിലും നിറഞ്ഞ മുഖം സ്വർണ്ണതാമരകളുടെ തോട്ടംപോലെയാണ്; കരുണയുടെ ഒഴുക്കുകളിൽ, സത്യപ്രേമത്തിന്റെ പൊൻപർവതമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ദേവാരാതിജനൈരധര്മജനിതൈസ്സപീഡിതേയം മഹീ സംകുച്യാശു കലൌ കലേവരമിദം ബീജായ ഹാ വര്തതേ
ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളാൽ, അധർമ്മത്തിൽ ജനിച്ചവരാൽ പീഡിതമായ ഈ ഭൂമി കലിയുഗത്തിൽ വേഗത്തിൽ ചുരുങ്ങുന്നു; ഈ ശരീരം ഇനി വിത്തായി മാത്രം ശേഷിക്കുന്നു.
ബൃഹസ്പതിമുപാഗമ്യ ദേവാ വചനമബ്രുവന്
ദേവന്മാർ ബൃഹസ്പതിയെ സമീപിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വയം രുദ്രാ മഹാഭാഗ ഇമേ ച വസവോഽശ്വിനൌ തത്സര്വം കൃപയാ ദേവ വക്തു മര്ഹതി നോ ഭവാന്
ഞങ്ങൾ രുദ്രന്മാരാണ്, മഹാഭാഗ്യശാലിയായവനേ, ഇവർ വസുക്കളും അശ്വിനികളും ആണ്; ദയവായി ദേവനേ, എല്ലാം ഞങ്ങൾക്ക് പറയേണ്ടതുണ്ട്.
പുരാ പൂര്വഭവേ ചാസീന്മൃഗവ്യാധോ ദ്വിജാധമഃ
മുൻജന്മത്തിൽ, ദ്വിജന്മാരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവൻ ആയ ഒരു വേട്ടക്കാരൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഹത്വാ ദ്വിജാന്മഹാമൂഢസ്തേഷാം യജ്ഞോപവീതകമ്
അവൻ ദ്വിജന്മാരെ കൊന്ന്, അവരുടെ യജ്ഞോപവീതം എടുത്തു.
ബ്രാഹ്മണസ്യ ച യദ്ദ്രവ്യം സുധോപമമനുത്തമമ്
ബ്രാഹ്മണന്റെ ശുദ്ധവും ഉത്തമവുമായ സമ്പത്തും അവൻ എടുത്തു.
ശൂദ്രസ്യ വസ്തു രുധിരമിതി ജ്ഞാത്വാ ദ്വിജാ ധമഃ 3.4.10.
ശൂദ്രന്റെ സമ്പത്ത് രക്തമാണെന്ന് അറിഞ്ഞു, ദ്വിജന്മാരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനേ.
ദ്വിജനാശാത്സുരാസ്സര്വേ ഭയഭീതാസ്സമംതതഃ
ദ്വിജന്മാരുടെ നാശം കാരണം, എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും എല്ലായിടത്തും ഭയം പറ്റി.